آسیاب های آبی قدیمی ایلام از جمله جاهای دیدنی ایلام این شهر تاریخی می باشد. در محدوده استان ایلام، بقایای ده‌ها آسیاب قدیمی مشهود است که تعدادی از آنها در حال حاضر نیز مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند. اهم این آسیابهای قدیمی و تاریخی عبارتند از: آسیابهای قبا، کاظم بگه تنوره خان، کلای، چگاوزنه، یوسف، قبادبگ،
آسیابهای راک گتوند در انتهای دره ای با نام سور که رودخانه ای با همین نام از آنجا می گذرد واقع شده است. این مکان مرکب از جند طاق ضربی ست که با سنگ قلوه رودخانه طاق بندی شده است. آثار بندی که بیشتر شباهت به جوی آبرسانی دارد در سمت چپ دره سنگ چینی
آسیاب آبی ریگاره محمدیه ،قدمتی بیش از دو هزار سال دارد و یکی از شاهکارهای معماری در نایین می باشد. این آسیاب دستکند است و وسعت زیادی دارد که در دل خاک حفر شده است.آسیاب آبی ریگاره محمدیه در سال ۱۳۹۱ با شماره ۲۹۷۷۸ در فهرست آثار ملی قرار گرفت. قدمت آسیاب آبی ریگاره آسیاب
آسیاب آبی خوانسار ،یکی از جاذبه های تاریخی خوانسار است که قدمتی حدود ۴۰۰ سال دارد . این مجموعه در پارک سرچشمه واقع شده است و تنها بازمانده از ۴۱ آسیاب آبی این شهرستان می باشد . با کمک اهالی خوانسار این آسیاب بازسازی شد و به مکانی جذاب برای بازدید گردشگران تبدیل شد. بازدید
آسیاب آبی کاه کوه واقع در شهرستان سرایان از جاذبه های گردشگری استان خراسان جنوبی است. این بنا در سال ۸۸ و با شماره ۲۸۷۲۲ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است. فعال بودن آسیاب، موقعیت مناسب، قرارگیری در مسیرآب زابر و چشم انداز مناسب منطقه، این محل را به مکانی برای دوستداران
آسیاب آبی مهدی آباد که در استان البرز واقع شده از جاذبه های گردشگری نظرآباد است. این بنا دارای بخش های مجزا، کامل و متعلق به دوره قاجار است که تا سال ۱۳۵۰ شمسی مورد استفاده ساکنین قرار گرفته است. آسیاب آبی مهدی آباد از بخش های مختلفی مانند راهرو ورودی. ۲ اتاق به عنوان
آسیاب دهنه رقه یکی از معدود آثار تاریخی ایران است که هنوز در حال فعالیت است. سازه ای که بیش از چهارصد سال قدمت دارد و هنوز مردم بشرویه و منطقه از آن استفاده می کنند، به همین دلیل آسیاب های بشرویه به یکی از جاهای دیدنی استان خراسان جنوبی تبدیل شده است. آسیاب دهنه،
عصارخانه اخلاقی نجف آباد یکی از ارزشمند ترین و مهم ترین جاذبه های گردشگری و آثار باستانی شهرستان نجف آباد است که مورد توجه گردشگران قرار گرفته است. این عصار خانه که از قدیمی ترین عصار خانه های شهرستان نجف آباد است، مربوط به دوران شاه عباس صفوی است و در زمان شاه سلیمان نیز
آسیاب آبی روستای دهشیر علیا در بخش مرکزی استان زنجان دهستان بوغداکندی در ۱۰۰متری شمال غرب روستای دهشیر علیا، در میان باغات و مزارع شمال غرب روستا قرار گرفته است. از سمت شرق نیز با فاصله اندکی به رودخانه دهشیر میرسد.آسیاب دهشیر در اصل متعلق به پدربزرگ مالک بـوده کـه در زمـان قاجاریه زندگی می
آسیاب جفتی آشتیان از آثار تاریخی شهرستان آشتیان در استان مرکزی است. در آشتیان قدیم ۵ آسیاب وجود داشت و آسیاب جفتی تنها آسیابی است که هنوز شکل قدیمی خود را حفظ کرده است. آسیاب جفتی بر فراز ارتفاعات با چشمه جاری در سایه درختان بید و صنوبر با نسیم بادی بهاری محفل آرام بخشی
آسیاب آبی کوشک نو یزد ، یکی از بی‌نظیرترین آسیابهای ساحته شده در ایران است. نکته جالب در مورد این آسیاب این است که در دل شهر یزد قرار دارد. آسیاب کشکنو در گذشته برای خرد کردن گندم و سایر غلات به منظور تهیه آرد ساخته شده بود که با استفاده از فشار آب و
آسیابهای بادی یا آسبادهای نشتیفان از آثار تاریخی دوره صفویه هستند که تا به امروز نیز در حال فعالیت بوده و از آنها استفاده می‌شود. آسیابها یا آسبادهای نشتیفان از جاذبه‌های زیبای روستای نشتیفان هستند. نشتیفان در جنوب شرقی خواف در استان خراسان رضوی قرار دارد. این شهر به خاطر وجود آسیابهای بادی قدیمی‌اش مشهور
آسیاب آبی دوسنگی که هنر دست مردمان خلاق میبد و یکی از جاذبه های توریستی و گردشگری این شهرستان است، با توجه به مصالح به کار رفته و نوع معماری آن، مربوط به دوره متاخر اسلامی (صفویه) است و وجه تسمیه آن نیز مربوط به محل قرارگیری آسیاب است.از مهمترین ویژگی‌های آسیاب آبی دوسنگی این
آسباد رنده هیرمند یکی از قدیمی ترین و تاریخی ترین دست سازه مهندسی ایران است .با توجه به وفور غلات و به استناد کتب تاریخی که از سیستان با نام انبار غله ایران یاد می کنند ، مردم سیستان در گذشته هایی نه چندان دور با رام کردن نیروی باد و استفاده مثبت از بادهای
آسیاب والی مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان مازندران ـ خیابان والی واقع شده و این اثر در تاریخ ۳ بهمن ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۳۰۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.نخستین سند ملکی باقیمانده از آسیاب والی متعلق به محمد خان و علی خان والی از فرزندان
سیلوی تهران ۸۰ سال پیش در دوره پهلوی اول توسط روسها ساخته شده و در سال ۱۳۸۴ به عنوان یکی از آثار ملی به ثبت رسیده است. سیلوی تهران در این روزها مراجعه کمی دارد و به گفته مسئولان وزارت بازرگانی در حالی که گنجایش ذخیره سازی بیش از۱۰۰ هزار تن گندم را دارد در
آسیاب کوچک یوسف آباد یا آسیاب‌آبی یوسف‌آباد مربوط به دوره قاجار است و در تهران، خیابان سید جمال الدین اسدآبادی، بین خیابان ۵۱ و ۵۳، خیابان ۱۲ متری احداثی واقع شده و این اثر در تاریخ ۳ خرداد ۱۳۸۶ با شمارهٔ ثبت ۱۹۱۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.این آسیاب که
آسیاب کهک یکی از آسیاب های قدیمی تهران است که هنوز اثری از بقایای آن جامانده.آسیاب کهک در شهر تهران و تقاطع اتوبان یادگار امام و بلوار مرزداران، خیابان لادن بین بوستان انارستان و مجتمع مسکونی المهدی واقع شده است. زمان ساخت آسیاب کهک با توجه به فرم معماری آن احتمالاً مربوط به دوره زندیه
آسیاب های آبی کهر دارای دو سنگ آسیاب است که یک سنگ ثابت و سنگ دیگر متحرک است. با حرکت سنگ دوم دانه‌هایی که توسط روزنی بین این دو سنگ هدایت شده‌اند، خرد می‌شوند. برای حرکت دادن سنگ متحرک از نیروی انسان، حیوانات، آب یا باد استفاده می‌شده‌است. به آسیاب‌هایی که برای حرکت از نیروی
آسیابهای بشرویه در سمت غرب بشرویه و در مسیر قنات این شهر پنج آساب قرار دارد که به آسیاب های اول تا پنجم مشهور است. هیچ کتیبه و مدرکی مبنی بر تاریخ ساخت این آسیابها در دست نیست. شواهد و قراین و وقف‌نامه‌های موجود ، این آسیابها دارای قدمتی چهارصد ساله‌اند. براساس شواهد آسیاب پنجم
در گذشته ای نه چندان دور، در اکثر نقاط کشور دستگاه هایی به نام آسیاب آبی وجود داشته که به منظور خرد کردن گندم و سایر غلات جهت تهیه آرد مورد استفاده قرار می گرفتند. این دستگاه ها با استفاده از فشار و سرعت آب کار می کرده اند. امروزه تعداد اندکی از آسیاب های
آنچه امروز به عنوان آسیاب های آبی شناخته می شود ، مجموعه ای از سازه های آبی است که در گذشته به عنوان بند و آسیاب استفاده می شده است. این مجموعه در ارتباط با جریان دایمی رود دز و همزمان با شکل گیری هسته ساسانی شهر در بستر رودخانه ساخته شده و در دوره
آسیاب آبی افین در گذشته ۵ آسیاب آبی داشته که امروزه فقط یکی از بناها سالم مانده و از سایر آسیاب ها خرابه هایی باقی مانده است . آسیاب اصلی افین که در ورودی روستا قرار گرفته در فهرست آثار ملی ایران نیز به ثبت رسیده و معماری بنا به این شکل است که دو
آسیاب آب رباط کریم یکی از منحصر به فردترین آسیاب های تهران از نظر معماری و وسعت بوده و در صورت تغیر کاربری می تواند سند زنده ای از چگونگی نحوه آبیاری و انتقال آب به اراضی اطراف دوره قاجار باشد و از سوی دیگر عامل موثری در جذب گردشگری به شهرستان رباط کریم گردد.
آسیاب آبی روستای هامانه کذاب با قدمتی بیش از یک ونیم قرن هنوز هم به فعالیت خود ادامه می دهد. این آسیاب آبی که یکی از جاذبه های گردشگری شهرستان صدوق هم به شمار می رود به لحاظ آب دائمی روستای هامانه در طول سال مشغول فعالیت می باشد . حاج جواد حیدری تنها مالک
آسیاب آبی اردکان بنایی است همانند پاکنه یا پایاب که تا عمق زمین و تا محل عبور آب قنات اردکان راه دارد . استفاده کنندگان از آسیاب پس از طی حدود ۳۰ پله به محلی میرسند که دو سنگ آسیاب قرار دارد . این محل در عمق ۸ متری زمین است . در این محل
آسیاب کریکی یکی از آسیابهای مشهور منطقه‌است که توسط خوانین بستک ایجاد شده بوده‌است، ودر بخش مرکزی شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان واقع شده أست، و یکی از آثار تاریخی و از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران به شمار می‌آید. این آسیاب در نزدیکی کریکی جای تحریگاه حاکمان بستک و جهانگیریه قرار
آسیاب دوقلوی شهر سلامی با شماره ثبت ۲۲۳۱۱ در شمال این شهر واقع شده است.این اثر درقرن های پیش ساخته شدودرحدود سال های ۱۳۳۰هجری شمسی تا ۱۳۳۵هجری شمسی توسط مرحوم قریشی به شکل کنونی مرمت گردید.
یکی دیگر از جاهای دیدنی شهر گرماب که از ده ها سال پیش آرد وبه طبع آن نون مردم منا طق خمسه ،گروس ومهربان به واسطه آن تهیه می شد آسیابهای آبی شهر گرماب می باشد . این آسیابها که در باغ های عکس ارم وهمچنین در قسمت شمالی شهر فعلی گرماب واقع شده اند
آسیابی که به وسیله آب کاریز کار می کرده ور در دهانه تانگ مشهور به اَیلو یا اَهِلان واقع شده است – سدهای سه گانه ساروجی در دره اَیلوکه اکنون خرابه آن باقی است.
این بنا در سطح شهر خرم اباد ( قسمت جنوب شهر ) در محله حسین آباد واقع شده است .این اثر ازجمله بناهای عام المنفعه وقدیمی شهر خرم آبادمی باشد.که دارای پلان مستطیل وبه شکل مکعب به طول ۲۶ متر ,عرض ۶ متر و ارتفاع ۵/۱۱ متر و با استفاده از سنگهای تیشه خورده، قلوه
