موزه ایلخانی مراغه ،یکی از جاذبه های گردشگری شهر مراغه می باشد . در سال ۱۳۵۵ در کنار مقبره اوحدی مراغهای (شاعر پرآوازه قرن هفتم و اوایل قرن هشتم هجری قمری)، کتابخانهای احداث شد. که همزمان بخشی از آن با اندک تغییراتی، به صورت موزه درآمد. ساختمان این موزه که با سبک و شیوه معماری سنتی ساخته شده بود، تا سال ۱۳۵۷ به علت قرار گرفتن در کنار مقبره اوحدی مراغهای، به نام این شاعر معروف شد. این موزه از موزههای تخصصی کشور بوده و به علت این که شهر مراغه نقطه عطفی در تاریخ ایلخانی محسوب میشود، از سال ۱۳۷۵ با عنوان «موزه تخصصی ایلخانی» مشهور شده است.
آثار ارائه شده در این موزه مربوط به هزاره اول پیش از میلاد و دورههای اشکانی و ساسانی است که در بخشهای جداگانهای به نمایش درآمده است. موزه ایلخانی مراغه حاوی آثار ارزشمندی شامل مجموعههای سفال، سکه و بخشهای شیشه و آبگینه، فلز و کتابت است. در واقع موزه ایلخانی مراغه جلوهگاه بینظیر تمدن عصر حکومت ایلخانی در ایران است. ایلخانان مغول از سال ۶۰۳ تا ۶۵۶ هجری قمری بر ایران و ماورای قفقاز حکومت کردند و شهر مراغه را به عنوان مرکز حکومت خویش برگزیدند.
مراغه پایتخت ایلخانان
مراغه با وجود استواری واستمرار تمدن از دوران پیش از اسلام تا دوران مختلف اسلامی ، در دوره ایلخانی از موقعیت ممتاز برخوردار شدوبه علت انتخاب این شهر به عنوان اولین پایتخت ایلخانان ، مرکز ثقل این سلسله محسوب گردید . به طوری که عصر دوباره سازندگی ایران پس از یک دوره طولانی قتل ،غارت وویرانی مغولان از این شهر آغاز می شود.
این موزه با تمرکز و انتقال صدها اثر برجسته و گردآوری مجموعه نسبتا کامل، آثار مختلف دوره ایلخانی را در خود جای داده است. مجموعه های سفال ،سکه ، شیشه و فلز بخشهای مختلف این موزه را تشکیل می دهند. موزه ایلخانی مراغه در جوار مقبره اوحدی مراغه ای شاعرقرن هشتم هجری در خیابان دانشسرای مراغه واقع شده است.
اینک به بررسی هر یک از بخشهای موزه می پردازیم:
مجموعه سکه
سکه های موزه مراغهاز کاملترین مجموعه مسکوکات ایلخانی کشورمان بوده وتقریبا از تمامی ایلخانان ایران، سکه های ارزشمندی را در خود جای داده است. پول رایج ایلخانان به لحاظ کاربرد اقتصادی ومعاملات تجاری ورسمی ،به صورت پشتوانه تک فلزی ونقره بود.سکه های طلا برای مقاصد ویژه،ایام عید وچشن ها ضرب می شدو سکه های مسی “فلوس” برای معاملات روز مره رواج داشت.تنوع نقوش سکه ها دردوره ایلخانی معرف فرهنگ وتمن آن عصر بوده ونقوش ومظاهر آیینی ادیان وفرقه های مختلف ضرب شده برروی آنها ،گویای تساهل مذهبی مغولان است.بنابراخبار مندرج در کتب مورخان،۸۷۰ مرکز ضرب سکه در دوره ایلخانان وجود داشته ومراغه،تبریز وسلطانیه از مراکز مهم ضرابخانه های حکومتی بوده اند.
مجموعه سفال
هنر سفالگری دوره ایلخانی عصر طلایی سفالگری دوره اسلامی است. از خصوصیات بارز سفالینه این دوره،تنوع ساخت سفال با تکنیکهای مختلف سفالگری وتنوع تزیینات سفالینه ها است. موزه مراغه ازانواع تکنیک هایرایج و تزیینات متفاوت سفالگری این دوره نمونه های ارزشمند ومنحصر به فردی رادراختیار دارد.در سفالینه های ایلخانی عتاوه بر آرایش نقوش ، تزییناتی درفرم سفالینه هانیز وجود داشته است که آثار مشبک دوجداره ومشبک پوشیده با لعاب شفاف ،سفالهایی بانقوش کنده،بر جسته ونقش های قالبی ازآن جمله است.
بخش شیشه
هنر شیشه گری در دوره ایلخانی به علت فرار شیشه گران به کشورهای مصروسوریه از رونق افتاد. شیشه های موزه مراغه ازنمونه های نادر آن عصر است که دارای تزیینات مختلف شیشه گری شامل دمیده آزاد،دمیده در قالب،تراش وافزوده بر روی بطری ،قندیلوصراحی است که ازنقاط مختلف کشورمان به دست آمده است.
بخش فلز
در بخش فلز موزه مراغه ،نمونه های ارزشمندی از هنر فلزکاری دوره ایلخانی شامل انواع ظرف فلزی،پیه سوزهای مفرغی وشمعدان برنزی وجود دارد که به روشهای ریخته گری،قلمزنی وطلاکوبی ساخته شده است.درتزیینات این آثار استواری واستحکام با پای قوی حیوانات وصعود وروشنایی باشکل پرندگان نشان داده شده است. دراین موزه،شمشیری نیز قرار داردکه متعلق به ” کری خان ابن بهادر خان ” حاکم داغستان بوده وحاوی تزیینات طلاکوبی برروی عاج ومفرغ است.
نحوه دسترسی
آدرس : استان آذربایجان شرقی، مراغه، خیابان دانشسرا، بن بست اوحدی
فضایی بسیار عالی و برازنده شهر زیبای مراغه ، موزه بسیار غنی با راه دسترسی هموار