غارهای تاریخی خربس از جمله غارهای جالب توجه استان هرمزگان و یکی از جاهای دیدنی قشم میباشد که در ۱۵ کیلومتری شهر قشم و سمت راست جاده قشم به روستای خربس قرار دارد. غار خربس دارای معماری صخرهای بوده و در نتیجه تخلیه ماسهها از داخل حفرههای سنگهای ارتفاعات روستای خربس که مشرف به ساحل جنوبی جزیره میباشد، به وجود آمده است. غار خربس دارای ۴ دهانه میباشد که در ارتفاع ۲۰ تا ۳۰ متری واقع شدهاند و از درون به یکدیگر پیوسته میباشند. این غار از دهلیزها، تالارها و اتاقهای متعدد به ابعاد ۵.۵×۴ متر تشکیل شده که به مرور زمان توسط افراد گوناگون و به منظور کاربردهای گوناگون شکل و سیمای آنها تغییر شکل یافته است.
گفتنی است این غار که از پدیدههای کهن زمینشناختی به شمار میرود، همراه با دیگر پدیدهها، کوهها و به طور کلی خود جزیره قشم، دنباله چینخوردگیهای رشته کوههای زاگرس میباشد که در هزارههای گذشته، از زیر آب سر برآوردهاند.
قدمت غارهای تاریخی خربس
غار خربس بر پیشانی کوهی مشرف بر ساحل جنوبی جزیره قشم، در دل ارتفاعات روستای خربس واقع شده است. این غار زیبا با معماری عجیب و مرموزش، دنبالهای از چینخوردگی رشته کوههای زاگرس است. اگرچه نسبت به آنها ارتفاع کمتری دارد؛ اما با قاطعیت میتوان آن را جزء سلسله کوههای زاگرس دانست. درباره قدمت این غار اگر چند وبسایت تاریخی را بالا و پایین کنید، میبینید که غار خربس به زمان مادها یعنی حدود ۶۰۰ سال قبل از میلاد مسیح بر میگردد. زمانی که برای نوشتن از کتیبه و سنگنوشته استفاده میشده است.
اما اداره میراث و فرهنگی حرف دیگری میزند و به نظرش این غار، مربوط به دوره ساسانیان- اشکانیان است، یعنی حدود ۸۰۰ سال پس از حکومت مادها. بنابراین میتوان گفت غار خربس حداقل ۱۵۰۰ساله است.با اینکه تاریخهای مختلفی برای سنوسال این غار طبیعی مطرح شده است ولی تاثیری در اصل موضوع ندارد و این غار قدیمیترین جاذبه منطقه قشم به حساب میآید.
بخش های غارهای خربس قشم
در ظاهر، تنها سوراخ های بزرگی را خواهید دید که مانند پنجره هستند، شاید در همان ابتدا ظاهر ساده این غارجلب توجه نکند. اما همین که از پله ها بالا بروید و به ورودی برسید مجذوب این عظمت الهی خواهید شد. در دهانه این غار برکه اى وجود دارد که آب باران آنجا جمع می شود و در بیشتر ایام آب دارد. به محض ورود به غار با نور دنیای بیرون خداحافظی کنید. وارد دالان ها شوید، طوری که ۹ روزنه بر روی دیواره کوه، ورودی های غار را تشکیل می دهند. ۶ روزنه در بالا، ۲ عدد در وسط و یک مورد در پایین قرار دارند. اما امروزه تنها از یک روزنه وارد می شوید و پس از پایان بازدید از یک روزنه دیگر خارج می شوید. پشت این روزنه ها تالار بزرگی قرار گرفته که دو تاقچه کوچک خواهید دید که احتمالا زمانی جاچراغی بوده اند.
وقتی محیط داخلی غار، تالارها، دهلیزها، اتاق ها، روزنه هایی که به هم راه دارند را بازدید کردید، به دیواره ها می رسید که آثار جالبی روی آنها نقش بسته اند، مثلا صدف هایی خواهید دید که نشانگر غرق بودن این غار در دریا است. همه این حکاکی ها و تصویرها نشانگر گذشته پررونق این غار است.
ورودی های غار
هنگامی که از غار خربس بازدید می کنید. روزنه هایی توجه تان را به خود جلب خواهد کرد که نرده های چوبی جلوی خود دارند. این روزنه ها در واقع بخشی از نور غار را تامین می کنند. اما در گذشته احتمالا به عنوان ورودی غار استفاده می شده است. وقتی از این روزنه ها بیرون را نگاه می کنید. فضای سبز کوچک پایین غار را می بینید. درون این غارها شامل مجموعه ای از دهلیزها و تالارها و اتاقهای متعدد، چشمه ها و روزنه های گوناگونی است که نشانگر وجود مردم از دورههای کهن در این مکان است، البته به مرور زمان توسط انسان ها شکل این غارها و دیوارههایش تغییر کرده است.
به دلیل اینکه این غار بر روی بلندی قرار گرفته، محققین معتقدند در زمان مادها نیایشگاه مهر و محلی برای ستودن الهه میترا بوده است. البته برخی دیگر معتقدند حفره ها محل نگهدارى استخوانهاى مردگان پس از مرگ در آیین زرتشت بوده یا زمانی پناهگاهی براى مردم بى دفاع بوده که در این دشت زندگى مىکردهاند و از دست دزدان دریایى در امان نبودند.
بهترین زمان بازدید از غار خربس
بهواسطه وضعیت جغرافیایی و نوع آبوهوای قشم، بهترین زمان سفر به این منطقه فصل پاییز و زمستان است. بنابراین میتوان گفت بهترین زمان بازدید از غار خربس هم در همین فصلهاست. چراکه بالارفتن از پلههای زیاد برای بازدید از غار در هوای گرم و شرجی کاری سخت و طاقتفرساست.
نحوه دسترسی
آدرس:جزیره قشم، ۱۵ کیلومتری جنوب قشم، سمت راست جاده قشم به روستای خربس و روستای رمچاه
غارهاى خربس را بعضى معبد مهرى مىپندارند، بعضى آن را استودان (جاى نگهدارى استخوانهاى مردگان پس از مرگ، در آیین زرتشت) مىدانند و حدسى که قریب به یقین مىتواند باشد این است که این حفرهها در دل صخرهها، اگر استودان دورههاى پیش از اسلام نباشد، بهطور مسلم پناهگاههایى است براى مردم بىدفاع که روزگارى در دشت هموار خربز زندگى مىکردهاند و دزدان دریایى با یورش، امان آنها را بریده بودند
غاری کهن و زیبا که در ۱۵ کیلومتری شهر قشم و سمت راست جاده است و جزو معدود غارهاییست که شکل اولیه خود راحفظ کرده