بلیط هواپیما سوئیت تبریز

مواد وابزار اولیه فرش بافی

۲۹ بهمن ۱۳۹۷

در این بخش می خواهیم به مواد وابزار اولیه فرش بافی بپردازیم . برای فرش بافی به موارد زیر نیاز داریم .

پشم : رشته هایی نرم و پروتئینی است که از روی بدن گوسفند چیده می شود. در ایران پشم گوسفندان نژاد بختیاری، بلوچی، قره گل، کردی، کرمانی وماکویی و مغانی،خراسانی و کرمانشاهی شهرت دارد.از پشم برای خامه فرش استفاده می شود. بهترین خامه های فرش پشم هایی است که در بهار از گوسفند زنده میچینند.
ابریشم : گونه ای دیگر از تار پروتئینی است که در ثر انجماد مواد ترشح شده از کرم ابریشم بدست می آید.از ابریشم در چله و خامه فرش استفاده می شود.
پنبه : به گیاهی اطلاق می شود که دارای ساقه های سبک و کوتاه، شاخه های نازک و برگ های درشت با گل های زرد و سرخ رنگ می باشدو به میوه آن غوزه می گویند که پس از رسیدن شکفته شده و از میان آن دانه هایی به همراه رشته هایی با تارهای سفید نمایان می شود ( ژوله،۱۳۸۱). پنبه پس از حلاجی – یعنی پاک کردن پنبه و بازکردن تارهای آن – به شکل رشته نازک و بلند در می آید و می توان از آن برای تاروپود قالی بهره برد (حشمتی رضوی،۱۳۸۷).

مواد وابزار اولیه فرش بافی

استخوان بندی
تار: تارکه به اسم های چله، تا، تونه هم خوانده می شود، به شبکه ای از رشته های عمودی و موازی با هم می گویند که از بالای دارقالی بافی به پایین کشده شده است. تارها با کشش یکنواخت و به طور یک در میان ” یکی درجلو دیگری درعقب دار” قرار دارد. جنس تار بیشتر از پنبه است، ولی استفاده از پشم و ابریشم هم امکان پذیراست.
پود : الیاف و رشته های افقی و موازی با هم هستند که از میان تارها، به زاویه ۹۰ درجه عبور داده شده اند و پس از هررج بافت با شانه کوبیده می شوند تا فرش دوام و استحکام بیشتری یابد. جنس پود هم مانند تار بیشتر از پنبه است.
پرز: پرز قالی که به آن خواب، خامه و گوشت قالی هم گفته می شود، نخی است از پشم یا ابریشم که به دور تار گره می خورد و این خامه است که پس از گره خوردن به دور تار، نقش و نگار قالی را به وجود می آورد( حشمتی رضوی، ۱۳۸۱).
دار: دار در معمولی ترین شکل خود از چهار تیر ضخیم به صورت چهار چوب تشکیل شده است. دو تیر افقی موازی با زمین و دو تیر موازی و عمود بر زمین. دارهای قالی بافی به دو نوع کلی افقی و عمودی تقسیم می شوند. الف) دارهای افقی: دارهایی هستند که به موازات سطح زمین نصب می شوند و بافنده برای بافت بایستی روی آن بنشیند، لذا عوارض حادی در انحنای ستون فقرات و لگن خاصره ایجاد می شود. ب) دارهای عمودی : شکل تکامل یافته دارهای ابتدایی است که به صورت عمودی بر زمین مستقر می شود. دارهای عمودی خود به دوشکل ثابت و گردان تقسیم می شود. دارهای فوق الذکر هیج کدام بهداشتی نیست، به همین دلیل همان طور که گفته شد، مهندس محمد ابراهیم رجبی یک دار بهداشتی درست کرد که ساز و کارآن بر اساس غلطکی است برای پیچیدن قالی به دور خودش. این غلطک باعث می شود قالی باف در جای ثابتی نشسته و پای خود را به راحتی دراز کند.
رنگ : یکی از مواد مهم در قالی بافی رنگ در رنگرزی است که به دو روش شیمیایی و طبیعی انجام می شود. در ایران استفاده از رنگ های گیاهی پیشینه دیرینه دارد. رنگ گیاهی بعد از مدتی، اثر پختگی دلپذیری در بافت قالی می یابد و در برابر تأثیر تدریجی نور، سایش و شستشو، خامی و تیرگی خود را از دست می دهد در زیر به برخی از گیاهانی که در رنگرزی فرش استفاده می شود اشاره می شود.
برگ مو: در تهیه رنگ های زرد و سبز کاربرد دارد.
گردو: از پوست گردو رنگ های تیره مانند قهوه ای و شتری و نیز رنگ کرم بدست می آید. همچنین با ترکیب با زاج سیاه، رنگ سیاه رنگ پدید می آید. نیل: رنگ های طیف آبی و سرمه ای از این گیاه حاصل می شود(همان ).
سماق: رنگ بنفش تیره مایل به قهوه ای، سیاه و خاکستری را از آن بدست می آورند.
دفتین: ابزاری سنگین که برای کوبیدن پود و ریشه های بافته شده به کار می رود.
شانه: برای پیش کشی گره های فر و ایجاد نظم بیشتر در پشت فرش، پس از هر رج بافته فرش و قبل از کوبیدن دفتین شانه را روی گره های فرش می کشند. چنانچه در هنگام گره زدن بخشی از هر گره به صورت برجسته از پشت فرش دیده شود با شانه کشیدن به جلو آمده و از بین می رود( ژوله، ۱۳۸۱)
قیچی: برای چیدن پرزهای بلند روی قالی است.
قلاب: برای پیش کشیدن تار و گره زدن خامه که بیشتر در مناطق ترکی باف استفاده می شود.
چاقو: برای بریدن رشته های خامه به کار می رود.
کارد پرداخت: برای پرداخت و صاف کردن پرزهای قالی کاربرد دارد.
سیخ پود گذاری: برای کشیدن پود از بین تارهای چله از این وسیله استفاده می شود(حشمتی رضوی،۱۳۸۱).

مواد وابزار اولیه فرش بافی

تیکبان

مطالب و لینک های مرتبط :

 

نظر کاربران :

  • مهرنوش زاده رفیع

    بعلت وجود گردو در ایلام رنگ های بدست آمده از این میوه بسیار کاربرد داره. جالبه که با هر بار شستن باز هم از نخ های فرش رنگ میاد ولی رنگ کلی نخ ثابت میمونه
    از وسائلی که در اینجا ذکر نشده شانه دانه بلند که دسته ای چوبی دارد و بنام دفتین یا دستوک نام دارد که در گویش محلی کرکیت گفته میشود

    ۱۰ اسفند, ۱۳۹۷ پاسخ دادن
  • نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *