بادگیرها و بناهای خشتی بخش مهمی از هویت یزد هستند، اما تمام جاذبههای این استان را نباید در بافت تاریخی و مناطق کویری جستوجو کرد. در اطراف تفت، مهریز و ارتفاعات شیرکوه، طبیعت چهره متفاوتی دارد و میتوان مناطق سرسبز و خوشآبوهوایی را پیدا کرد.
تفت و محدوده شیرکوه بیشترین سهم را در میان جاهای سرسبز یزد دارند، اما برای طبیعتگردی در این استان نباید فقط به این محدوده بسنده کرد. مهریز، بافق و اردکان نیز جاذبههایی دارند که میتوانند گزینههای خوبی برای گشتوگذار باشند و هرکدام دیدنیهای متفاوتی پیش روی شما قرار دهند.
در ادامه، سراغ روستاهای ییلاقی، باغها، چشمهها و مناطق کوهستانی یزد میرویم تا شما را با خنکترین جاهای دیدنی یزد در مناطق سرسبز آشنا کنیم و برای بازدید از آنها آماده شوید.

معرفی بهترین جاهای سرسبز یزد
اگر یزد را تنها با بادگیرها و کوچههای تاریخی میشناسید، وقت آن رسیده که با طبیعت سرسبز و دیدنی آن نیز آشنا شوید. باغهای زیبا، چشمههای زلال و روستاهای خوشآبوهوا، گوشهای متفاوت از این استان را به نمایش میگذارند.
در جدول زیر با بهترین جاهای سرسبز یزد آشنا میشوید؛
| دسته بندی | جاهای سرسبز یزد |
| روستاهای اطراف یزد | روستای ده بالا، روستای طزرجان، روستای قطرم، روستای خرانق، روستای اسلامیه یا فراشاه، روستای منشاد، روستای نصرآباد تفت، روستای توران پشت، روستای دربید زارچ |
| چشمهها و آبشارهای یزد | چشمه غربالبیز، چشمه تامهر تفت، آبشار دره گاهان |
| درهها و مناطق کوهستانی یزد | دره گزرین، دامنههای شیرکوه، دره زرشک تفت، برفخانه طزرجان |
روستاهای اطراف یزد
اگر در سفر به یزد دنبال هوای خنکتر و حالوهوای روستایی هستید، روستاهای اطراف تفت و مهریز را در اولویت بگذارید. چند تا از این روستاها در منطقهٔ کوهستانیاند و برای همین، حتی وقتی هوا گرم میشود، برای گردشگران جذاب میمانند.

روستای ده بالا یزد
اگر در سفر به یزد به دنبال منطقهای خوشآبوهوا هستید، به ده بالا سفر کنید. این روستا در شهرستان تفت و در محدوده ارتفاعات شیرکوه قرار دارد. ارتفاع زیاد منطقه باعث شده آبوهوای آن با شهر یزد تفاوت داشته باشد.
اگر با اتوبوس به شهر یزد سفر کردید، برای رفتن به ده بالا باید از ترمینال یزد به شهر تفت بروید. فاصلهٔ ده بالا تا شهر یزد حدود ۴۵ تا ۵۰ کیلومتر است.
پس از رسیدن، هنگام بازدید از ده بالا میتوانید سری به باغهای روستا بزنید، در مسیرهای اطراف قدم بزنید و از مناظر کوهستانی منطقه دیدن کنید. همچنین، گیاهانی مانند آویشن، بومادران، بنفشه و اسطوخودوس نیز در پوشش گیاهی منطقه دیده میشوند.
• موقعیت: شهرستان تفت، منطقه شیرکوه
• فاصله روستای ده بالا تا یزد: حدود ۴۵ تا ۵۰ کیلومتر
• دیدنیهای روستای ده بالا: پیادهروی در مسیرهای روستایی، تماشای باغها و سرزدن به مسجد جامع و حسینیه قدیمی روستا
روستای طزرجان؛ از خنک ترین روستاهای یزد
طزرجان از آن دسته روستاهایی است که بیشتر کسانی با آن آشنایی دارند که تجربه سفر به تفت و ییلاقهای شیرکوه را داشتهاند. این روستا مرکز دهستان شیرکوه است و در دل کوهستان قرار دارد. قناتها و محلههای قدیمی آن هنوز پابرجا هستند و ارتفاعات برفخانه نیز از این منطقه چندان دور نیست.
در زمان سفر به روستاهای اطراف یزد اگر به طزرجان بروید، اولین چیزی که توجه شما را جلب میکند، قلهها و دامنههای شیرکوه است که از هر نقطهای پیدا هستند.
• موقعیت: شهرستان تفت، دهستان شیرکوه
• دیدنیهای روستای طزرجان: باغ حافظی، قناتها و ارتفاعات برفخانه
• فاصله روستای طزرجان تا یزد: حدود ۵۰ کیلومتر
روستای قطرم؛ ماسوله بافق در دامنه کوههای باجگان
روستای قطرم در دامنه غربی کوههای باجگان قرار دارد. خانههای سنگی این روستا بهصورت پلکانی روی شیب کوه ساخته شدهاند و همین ویژگی باعث شده به آن «ماسوله بافق» بگویند. درختان بنه، ارس و بادام کوهی هم فضای سرسبزی به روستا دادهاند و قطرم را در دسته جاهای سرسبز یزد قرار داده است.
• موقعیت: استان یزد، شهرستان بافق، بخش مرکزی
• دیدنیهای روستای قطرم: قلعه دختر، چشمه مرغون
• فاصله روستای قطرم تا یزد: بیش از ۱۰۰ کیلومتر
روستای خرانق؛ مقصدی با بافت تاریخی متفاوت
خرانق در شهرستان اردکان قرار دارد و بیشتر بهخاطر بافت تاریخی و معماری خشتیاش شناخته میشود. معروفترین دیدنی این روستا، قلعه خرانق است که اهالی قدمت آن را حدود ۴۵۰۰ سال میدانند. در این قلعه حدود ۸۰ خانه خشتی وجود دارد که بعضی از آنها دو و بعضی سهطبقه هستند.
قدمزدن در کوچههای باریک خرانق و تماشای خانههای قدیمی، حالوهوایی متفاوت از روستاهای سرسبز اطراف تفت دارد. خرانق در منطقهای کوهستانی قرار گرفته و هوای آن از شهر یزد خنکتر است.
• موقعیت: شهرستان اردکان، بخش خرانق
• فاصله روستای خرانق تا یزد: حدود ۷۶ کیلومتر
• دیدنیهای روستای خرانق: مهمترین جاذبه روستا قلعه خرانق است که اهالی قدمتش را حدود ۴۵۰۰ سال میدانند.
روستای دربید؛ یکی از روستاهای سرسبز یزد با غار آبی شگفتانگیز
دربید، در فاصله ۳۲ کیلومتری یزد و در محدوده زارچ قرار دارد. اگر به دنبال روستاهای سرسبز یزد هستید، دربید با کوچههای سنگفرش، خانههای پلکانی، باغهای محلی و هوای خنکتر از کویر، یکی از مناطق ییلاقی یزد برای طبیعتگردی است.
از دیدنیهای روستا میتوان به سروهای کهنسال با قدمتی بیش از ۲۰۰۰ سال، غار آبی که به غار علیصدر تشبیه میشود و آسیاب آبی اشاره کرد. برای اقامت نیز چند اقامتگاه بومگردی در این منطقه معرفی شده است.
• موقعیت: استان یزد، شهرستان زارچ، محدوده بخش الهآباد
• فاصله روستای دربید تا یزد: حدود ۳۲ کیلومتر
• دیدنیهای روستای دربید: سروهای کهنسال، غار آبی، آسیاب آبی
روستای اسلامیه یا فراشاه یزد
اسلامیه از روستاهای شهرستان تفت است و در بعضی منابع با نام قدیمی فراشاه نیز شناخته میشود. نزدیکی این روستا به چشمه تامهر و کوه عقاب باعث شده بتوانید در یک گردش کوتاه، در روستا قدم بزنید و سری به این دو جاذبه بزنید.
پیشنهاد میشود گشتوگذار خود را از روستا شروع کنید و بعد به سمت چشمه تامهر بروید. کوه عقاب نیز در نزدیکی اسلامیه قرار دارد و از جاذبههای طبیعی این محدوده به شمار میرود.
• موقعیت: شهرستان تفت
• فاصله تا یزد: اسلامیه حدود ۶ کیلومتر با تفت فاصله دارد و فاصله شهر تفت تا یزد، بسته به مسیر، حدود ۱۰ تا ۱۸ کیلومتر است.
• جاهای دیدنی روستای اسلامیه: چشمه تامهر، کوه عقاب
روستای منشاد؛ مقصدی ییلاقی در جاهای سرسبز یزد
روستای منشاد در شهرستان مهریز یکی دیگر از زیباترین روستاهای اطراف یزد است. بسیاری از افراد در گرمای تابستان، برای فرار از هوای داغ به این روستا میروند؛ همچنین فصل پاییز زمان خوبی برای عکاسی و قدمزدن در آن است.
اگر دنبال جاهای دیدنی اطراف یزد هستید که کمی از شهر فاصله داشته باشند، در اطراف منشاد دو گزینه برای بازدید دارید: غار هوهو و دره لاتابه
دره لاتابه بعد از بارندگیهای مناسب آبشار دارد؛ اما آب این آبشار دائمی نیست و به میزان بارش بستگی دارد.
• موقعیت روستای منشاد: شهرستان مهریز
• فاصله منشاد از مهریز: حدود ۳۱ کیلومتر
• فاصله منشاد به یزد: حدود ۵۶ کیلومتر
• جاهای دیدنی روستای منشاد: غار هوهو و دره لاتابه
روستای نصرآباد تفت؛ طبیعتی ییلاقی در اطراف یزد
نصرآباد روستایی در بخش مرکزی تفت و مرکز دهستان نصرآباد است. این دهستان در دسته روستاهای دیدنی یزد قرار میگیرد و آبوهوای ییلاقی و مطبوعی دارد.
گندم، زردآلو، توت، گردو، بادام و انگور نیز از محصولات اصلی آن به شمار میروند؛ به همین دلیل، باغهای نصرآباد در فصل برداشت میوه حالوهوای متفاوتی دارند.
• موقعیت: استان یزد، شهرستان تفت، بخش مرکزی، دهستان نصرآباد
• فاصله روستای نصر آباد تا یزد: حدود ۶۰ کیلومتر
• جاهای دیدنی روستای نصرآباد: چمنزار و چشمههای خروشان و کوچهباغهای روستا
روستای توران پشت؛ مکانی با پیشینه تاریخی و چشمههای آهکی
توران پشت از روستاهای قدیمی شهرستان تفت است. درباره شکلگیری این روستا روایتهایی وجود دارد و بنای آن را به توراندخت ساسانی نسبت میدهند. از دیدنیهای منطقه میتوان به قلعه سنگی، مسجد و قدمگاهی با محراب سنگی از دوره سلجوقی اشاره کرد.
چشمههای آهکی توران پشت نیز از ویژگیهای طبیعی این منطقه هستند. بااینحال، گزارشهایی منتشر شده که نشان میدهند این چشمهها در اثر فعالیتهای معدنی آسیبدیدهاند. اگر برای دیدن آنها میروید، قبل از سفر از وضعیت فعلی آنها مطلع شوید.
• موقعیت: استان یزد، شهرستان تفت، بخش مرکزی، دهستان دهشیر، روستای توران پشت
• فاصله روستای توران پشت تا یزد: حدود ۷۵ کیلومتر
• جاهای دیدنی روستای توران پشت: قلعه سنگی، مسجد و چشمههای آهکی
چشمهها و آبشارهای یزد
چشمه غربالبیز، چشمه تامهر و آبشار دره گاهان از معروفترین جاذبههای گردشگری در میان جاهای سرسبز یزد هستند. اگر برای دیدن این مکانها میروید، در نظر داشته باشید که میزان و جریان آب آنها در سالهای مختلف تغییر میکند و بارندگی نقش مهمی در وضعیتشان دارد.

چشمه غربالبیز؛ چشمهای طبیعی در مهریز
چشمه غربالبیز در شهرستان مهریز و نزدیک روستای مدوار قرار دارد. آب این چشمه از دل کوه میجوشد و در میان طبیعت جریان پیدا میکند. مجموعه غربالبیز حدود ۱۰ هکتار وسعت دارد و یکی از جاذبههای طبیعی شناختهشده مهریز است.
یکی از ویژگیهای مهم این چشمه، وابستگی آبدهی آن به میزان بارندگی است. در سالهای کمبارش، ممکن است جریان آب ضعیف شود یا چشمه برای مدتی خشک بماند؛ بنابراین، اگر هدف اصلی شما دیدن آب چشمه است، قبل از حرکت وضعیت آن را از افراد محلی بپرسید.
همچنین در محدوده چشمه، آثاری تاریخی از جمله برجهایی با قدمت چند هزار سال وجود دارد که به جذابیت تاریخی این منطقه افزودهاند.
• موقعیت: شهرستان مهریز، نزدیک روستای مدوار
چشمه تامهر؛ از بهترین جاهای سرسبز یزد
چشمه تامهر در روستای اسلامیه و حدود ۶ کیلومتری غرب تفت قرار دارد. این چشمه از مقصدهای شناختهشده برای گردش در اطراف تفت است و آب آن پس از عبور از حوضچهها، برای آبیاری باغها و مزارع اسلامیه استفاده میشود.
میزان آب چشمه در فصلهای مختلف تغییر میکند. معمولاً از اوایل بهار تا اواخر تابستان آبدهی آن بیشتر است و با شروع پاییز کاهش پیدا میکند. اگر میخواهید چشمه را پرآبتر ببینید، بهار و ماههای اول تابستان را برای بازدید انتخاب کنید.
• موقعیت: روستای اسلامیه، غرب شهر تفت
آبشار دره گاهان؛ تنها آبشار مهم استان یزد
آبشار دره گاهان از دیگر جاهای سرسبز یزد و تنها آبشار مهم استان است. این آبشار در دامنه شیرکوه واقع شده و حدود ۵ کیلومتر با تفت و ۲۵ کیلومتر با شهر یزد فاصله دارد. آب آن از بارش باران و ذوب برفهای شیرکوه تأمین میشود و معمولاً از بهار تا اوایل تابستان جریان دارد. البته در سالهای کمبارش ممکن است آب آبشار کم شود یا جریان آن قطع شود.
برای رسیدن به آبشار، باید از ورودی تفت و از سمت جاده ابرکوه وارد جاده فرعی شوید. سپس حدود ۵۰۰ متر پایانی مسیر را پیادهروی کنید تا به آن برسید.
موقعیت: استان یزد، شهرستان تفت، دامنههای شیرکوه، جنوب غربی شهر تفت
درهها و مناطق کوهستانی یزد
طبیعت یزد به باغ و چشمه ختم نمیشود. ارتفاعات شیرکوه و مناطق اطرافش بخش بزرگی از چشمانداز طبیعی استان را تشکیل میدهند و طبیعتگردها برای پیادهروی، کوهپیمایی و تماشای منظرههای کوهستانی به این مناطق میروند.

دامنههای شیرکوه؛ از مناطق ییلاقی یزد
شیرکوه از مهمترین مناطق کوهستانی یزد است و بخش سردسیر شهرستان تفت در کنار آن قرار دارد. ارتفاعات این محدوده در خنکتر شدن هوای مناطق ییلاقی اطراف نقش دارند.
روستاهایی مثل ده بالا و طزرجان در دل همین کوهستان قرار گرفتهاند. پس میتوانید بازدید از این روستاها را با گشتوگذار در دامنههای شیرکوه ترکیب کنید.
قله برفخانه طزرجان؛ مقصدی برای کوهنوردان باتجربه
برفخانه یکی از قلههای شناختهشده شیرکوه در شهرستان تفت است. ارتفاع آن در منابع مختلف حدود ۳۹۹۰ تا ۴۰۰۸ متر نوشته شده و از قلههای بلند استان یزد به شمار میرود. وجود یخچال طبیعی نیز از ویژگیهای این منطقه است.
در بعضی گزارشهای کوهنوردی، مسیر صعود به این قله دشوار توصیف شده است؛ بنابراین برای رفتن به آنجا به تجربه، تجهیزات مناسب و آشنایی با شرایط کوهستان نیاز دارید.
اگر فقط میخواهید طبیعت اطراف را ببینید، میتوانید از مسیرهای در دسترس نزدیک طزرجان و منشاد استفاده کنید و صعود به قله را به کوهنوردان باتجربه بسپارید.
دره زرشک تفت
دره زرشک از روستاهای قدیمی شهرستان تفت است و قدمت آن به بیش از هزار سال میرسد. این روستا در مسیر یزد به شیراز قرار دارد و با چشمههای فراوان، باغهای بسیار و طبیعت کوهستانی شناخته میشود. خانههای روستا نیز در دامنه دو کوه و بهصورت پلکانی ساخته شدهاند.
از ویژگیهای طبیعی منطقه میتوان به چشمههای متعدد، درههای بلند، تنگه، رودخانه فصلی و پوشش گیاهی متنوع اشاره کرد. در این محدوده گیاهان دارویی و درختچههایی مانند بادام کوهی، بنه و انجیر میرویند و در کوهستانهای اطراف نیز گونههای مختلف پرندگان و جانوران زندگی میکنند.
دره زرشک را میتوان در زمره جاهای سرسبز یزد و مناطق خوشآبوهوای استان دانست. برای بازدید، ابتدا وضعیت مسیر و محدودیتهای ورود را بررسی کنید.
دره گزرین منشاد؛ رودخانه فصلی میان دو کوه
دره گزرین در روستای منشاد، از توابع دهستان میانکوه شهرستان مهریز، قرار گرفته است. دره منشاد حدود ۳۷ کیلومتر با مهریز و ۵۶ کیلومتر با یزد فاصله دارد. روستا در درهای سرسبز با باغها و درختان فراوان واقع شده و کوه جرزین در غرب و کوه چنبر (خیبر) در شرق آن قرار دارند. منشاد در تابستان به ییلاق و گردشگاه مردم یزد و اطراف آن تبدیل میشود.
رودخانه فصلی منشاد از محل سرچشمه تا انتهای روستای گلافشان امتداد دارد و در روزهای تعطیل میزبان مسافران است. مسیر پلکانی رودخانه که در فاصلهٔ حدود ۲۰۰ متری میان دو کوه ساخته شده، از دیدنیهای اصلی این منطقه به شمار میرود.
با توجه به فصلیبودن رودخانه، تابستان بهترین زمان بازدید است و بهتر است پیش از سفر از وضعیت آب مطلع شوید. همچنین در زمستان نیز جادهٔ کنجکوه–دره گزرین منشاد ممکن است برفی یا یخزده باشد.
بهترین زمان بازدید از جاهای سرسبز یزد
برای بازدید از جاهای سرسبز یزد، معمولاً بهار و پاییز زمانهای مناسبی هستند؛ اما بهترین زمان سفر به نوع مقصد بستگی دارد.
| فصل | شرایط کلی | مقصدهای پیشنهادی |
| بهار | هوای ملایم و احتمال آبدهی بیشتر چشمهها و آبشارها | غربالبیز، چشمه تامهر، باغها و آبشار دره گاهان |
| تابستان | باتوجهبه گرمای شهر یزد، رفتن به ارتفاعات و روستاهای ییلاقی | ده بالا، طزرجان و دامنههای شیرکوه |
| پاییز | هوای مناسبتر برای پیادهروی و عکاسی | کوچهباغهای تفت، اسلامیه و ده بالا |
| زمستان | هوای سرد و احتمال برف در ارتفاعات | مناطق در دسترس اطراف شیرکوه، با بررسی وضعیت جاده |
اگر قصد دارید در زمستان به روستاهای مرتفع سفر کنید، حتماً پیش از حرکت وضعیت جادهها و پیشبینی هوا را بررسی کنید. همچنین، برای بازدید از چشمهها و آبشارها، حتماً از آخرین وضعیت آبدهی آنها مطلع شوید.
چگونه با اتوبوس به یزد سفر کنیم؟
خیلیها برای دیدن بادگیرها و بافت تاریخی به یزد سفر میکنند، اما این شهر برای بسیاری از مسافران، نقطه شروع سفر به شهرهای دیگری است. بعضیها برای دیدن خانواده، بعضی برای کار و امور دانشگاهی از اینجا راهی شهرهای دیگری میشوند. اگر قصد دارید با اتوبوس از یزد سفر کنید، خرید بلیط را به روز حرکت نسپارید.

از یزد به کجا بلیط اتوبوس موجود است؟
داخل سایت پایانهها میتوانید سرویس شرکتهای عدل، گیتیپیما، ایرانپیما، جهان گشت، لواننور، مهین نور، پیک صبا و مارال سیر را از ترمینال مسافربری یزد یکجا ببینید و با یکدیگر مقایسه کنید. از یزد به بیشتر شهرها، چه شهرهای بزرگ و چه مقصدهای کوچکتر، سرویس اتوبوس در سایت موجود است و میتوانید ساعت حرکت و نوع اتوبوس را از میان سرویسهای چند شرکت انتخاب کنید.
اتوبوسهای یزد به شهرهای مختلفی سرویس دارند. مثلاً اگر مقصدتان خوزستان است، میتوانید بلیط اتوبوس یزد به اهواز را ببینید و رزرو کنید. یا اگر راهی شهر شیراز هستید بلیط اتوبوس یزد به شیراز را به صورت آنلاین بررسی و رزرو نمایید. در روزهای تعطیل و فصلهای شلوغ، بلیط را زودتر بگیرید تا برای ساعت حرکت و نوع اتوبوس گزینهٔ بیشتری داشته باشید.
ترمینالهای یزد
این اتوبوسها از ترمینال الغدیر یا ترمینال امام علی یزد حرکت میکنند. در هر دو ترمینال امکاناتی مانند سالن انتظار، رستوران، غرفههای فروش خوراکی، نمازخانه و پارکینگ وجود دارد. بهخاطر داشته باشید برای استفاده از بلیط خود حتماً ۳۰ دقیقه پیش از حرکت به پایانه مراجعه کنید تا برای پیدا کردن سکو و سوار شدن به اتوبوس وقت کافی داشته باشید.
از طرف دیگر برای اینکه با خیال راحتتری سفر کنید، بلیط را چند روز زودتر تهیه کنید و هنگام خرید، ساعت حرکت، قیمت و نوع اتوبوس را بررسی کنید. همچنین اطلاعات بلیط، از جمله ترمینال و شماره صندلی را نزد خود نگه دارید تا روز سفر بهراحتی به آنها دسترسی داشته باشید.
اگر سفر بینشهری زیاد دارید، عضویت در پایانهها پلاس میتواند در هزینههای سفر صرفهجویی کند، چون بخشی از مبلغ بلیط به کیف پول شما در سایت برمیگردد و در سفرهای بعدی میتوانید از آن استفاده کنید.
کلام آخر
جاهای سرسبز یزد بیشتر در تفت، دامنههای شیرکوه و مهریز پراکندهاند و برای دیدن آنها لازم نیست در مرکز شهر بمانید. مناطق خوش آب و هوای یزد تصویر متفاوتی از آن به شما نشان میدهند؛ از باغهایی که با آب قنات زندهاند تا روستاهای سر سبز و چشمههایی که از دل کوه میجوشند.
برای اینکه در طول سفر با مشکل روبهرو نشوید، بهتر است پیش از حرکت وضعیت جاده و میزان آبدهی چشمهها را بررسی کنید.
ده بالا در شهرستان تفت یکی از معروفترین مناطق ییلاقی و سرسبز یزد است. چشمه تامهر و آبشار دره گاهان نیز از جاذبههای طبیعی شناختهشده این استان هستند.
ده بالا یکی از گزینههای اصلی برای سفر تابستانی به مناطق ییلاقی یزد است. طزرجان و روستاهای دیگر اطراف شیرکوه هم میتوانند در برنامهٔ طبیعتگردی تابستانی جا بگیرند.
تفت، و اسلامیه از مقصدهای نسبتاً نزدیک به شهر یزد هستند.
برای خرید بلیط اتوبوس تهران به یزد، وارد سایت پایانهها شوید و مبدأ تهران و مقصد یزد را انتخاب کنید. سپس بلیطهای موجود را از نظر ساعت حرکت، نوع اتوبوس و قیمت بررسی کنید و گزینه دلخواهتان را بخرید.






