شهر مراغه یکی از شهرهای مهم و بزرگ استان آذربایجان شرقی می باشد. این شهر زیبا به سبب قرارگیری در کنار کوه سهند و رودخانه ی صوفی چای طبیعتی بی نظیر دارد، به طوری که اگر در اواسط بهار تا اوایل پاییز به مراغه سفر کنید دلتان نمی اید آنجا را ترک بگویید. این شهر از سمت شمال با شهرستان تبریز، از شرق با بستان آباد و هشترود و چاراویماق، از غرب با بناب و عجب شیر و ملکان ورزقان و از جنوب به استان آذربایجان غربی می رسد. مراغه پس از تبریز بزرگترین و پرجمعیت ترین شهر استان آذربایجان شرقی است.
جالب است بدانید مراغه در زمان حکومت ایلخانان مغول پایتخت ایران بوده است. این شهرستان دارای ۳۰۰ اثر تاریخی و تپه های باستانی است که قدمت برخی از آنها به چندین هزار سال می رسد. این آثار مراغه را جزء ۱۰ شهرستان برتر تاریخی و فرهنگی کشور قرار داده است.
جاذبه های گردشگری مراغه
رودخانه صوفی چای
این رودخانه با گذر از وسط شهر، زیبایی فوق العاده ای به آن می بخشد به طوری که خود به تنهایی کفایت می کند تا هر گردشگری مراغه را به عنوان مقصد سفر خود برگزیند. صوفی چای (صوفی رود) از دامنه های جنوب غربی کوه سهند و از آب شدن برف های کوهستان سرچشمه می گیرد. این رودخانه تمام مزارع و باغ های اراضی شهرستان مراغه را سیراب می کند و از جنوب آن وارد منطقه بناب می شود.
بازار مراغه
بازار قدیمی مراغه از دیگر جاذبه های دیدنی این شهر زیبا به شمار می رود. گشت و گذار در زیر دالان های تو در تو و خرید لبنیات محلی و میوه های تازه و سایر خوراکی های خوشمزه بسیار لذت بخش است. از طرفی در این بازار یک بنا به نام مدرسه محییه وجود دارد که مربوط به اواخر قرن پنجم هجری است.
رصدخانه
رصدخانه مراغه علاوه بر کاربرد علمی، بنایی تاریخی است و متعلق به دوران حکومت هلاکوخان مغول است. این بنا به دستور وی در اواسط قرن هفتم هجری قمری یعنی در سال ۶۳۸ ساخته شده است. ساخت آن به مدیریت «خواجه نصیرالدین طوسی» وزیر هلاکوخان انجام شده است. آنچه امروزه از این بنا قابل رویت است بخشی از سازه ی اصلی است که در گذشته احداث شده و اکنون دارای چندین بنای مختلف از جمله رصدخانه، دانشگاه، مکانی برای کارکنان و دیگر ساختمان ها می باشد. از جمله تغییراتی که در ظاهر بنا داده شده ساخت یک سازه ی فلزی و کروی شکل سفید رنگ بر آن است که هیچ شباهتی به ساختار استوانه ای اولیه ندارد. این رصدخانه در بلندترین ناحیه شهر به نام «طالب خوان» قرار گرفته و در همه جای شهر قابل رویت است.
گنبد کبود
گنبد کبود برجی با طرح منشور ده وجهی با ارتفاع ده متر است. قدمت این بنا به دوران حکومت سلجوقیان می رسد. البته نظرات مختلفی در مورد زمان ساخت آن وجود دارد. برخی معتقدند این اثر متعلق به دوران حمله مغول ها به ایران و برخی دیگر بر این باورند که متعلق به پیش از این زمان است؛ در حالت کلی می توان زمان ساخت آن را بین سال های ۵۸۲ تا ۶۵۲ در نظر گرفت. گنبد کبود از معماری زیبا و تزینات چشم گیری برخوردار است و طبق کتیبه ای که در آن وجود دارد مدفن مادر «هلاکوخان» می باشد.
معبد مهر ورجوی
معبد مهر یک میراث ارزشمند مذهبی در ایران است که در روستای ورجوی مراغه قرار دارد. پژوهش های انجام شده توسط زنده یاد «پرویز ورجاوند» نشان می دهد که این بنا مرتبط با آیین مهرپرستی است که با گذر زمان تغییر و تحولاتی در آن صورت گرفته است. مهر یا میترا یعنی خدای نور و خورشید، یعنی خدایی که در خورشید جای دارد. قدمت معبد مهر به حدود ۲۵۰۰سال پیش می رسد و یکی از چهار معبد مهر معروف ایران و از قدیمی ترین آثار تاریخی آذربایجان شرقی است.
برج مقبره غفاریه
شهر مراغه دارای تعداد زیادی از برج ها و گنبدهای تاریخی مربوط به دوران قبل و بعد از اسلام، مخصوصا دوران حکومت سلجوقیان و ایلخانان است. یکی از این برج های تاریخی برج مقبره غفاریه یا گنبد غفاریه است که در شمال غربی شهر مراغه و در کنار رودخانه ی صافی چای قرار دارد. طبق گفته هایی که وجود دارد این برج مدفن «امیر شمس الدین قراسنقر» است.
موزه ایلخانی
موزه ایلخانی یک موزه تخصصی مربوط به دوران ایلخانان در شهرستان مراغه است. از آنجا که شهر مراغه در دوره ایلخانان مغول، مقر حکومتی و پایتخت ایران بوده است اشیا و آثار زیادی از آنان در این شهر باقی مانده است. آثاری از جمله انواع سفال، سکه، فلز، شیشه، کاشی، کتاب و … که می توان آنها را در این موزه مشاهده کرد. در واقع موزه ی تخصصی مراغه پایگاه اصلی آثار باقیمانده از دوران حکومت ایلخانان است که بازدید از آن برای گردشگران داخلی و خارجی، جالب و هیجان انگیز خواهد بود. این موزه در جوار مقبره شیخ رکنالدین اوحدی مراغهای در میان باغ سرسبزی مراغه قرار گرفته است.
آرامگاه آقالار و موزه سنگ نگاره های مراغه
موزه دیگری در شهرستان مراغه وجود دارد که با نام موزه سنگ نگاره ها شناخته می شود. این موزه در بافت تاریخی مراغه و در عمارتی به نام مقبره آقالار قرار دارد. ساختمان این موزه که یک بنای چهارضلعی آجری است متعلق به دوران حکومت زندیه است. نامی که اخیرا بر این موزه گذاشته شده موزه سنگ قبرهای تاریخی است. البته با نام موزه سنگ آقالار هم از آن یاد می شود. از جمله ویژگی های این بنا، پلان معماری، گنبد بزرگ مرکزی و رواق چهار طرف آن است که در اواخر قرن ۱۲ هجری قمری، در سال ۱۱۷۵ به فرمان «ضلالسلطان» به دلیل ارادت وی به «میر فتاح موسوی» احداث شده است. از جمله اثار باارزش موجود در این بنا می توان به سنگ قبرهای مرمری، گهواره ای و صندوقی مربوط به قرن هفتم و هشتم هجری قمری و نیز سنگ نوشته ها و قوچ های سنگی اشاره کرد.
کلیسای هوانس
این کلیسا یک بنای قدیمی و تنها کلیسای ارامنه کاتولیک در مراغه است. هوانس یا «یوحنا» نام یکی از حواریون حضرت عیسی (ع) است. به نظر میرسد قدمت این کلیسا به قرن پنجم و ششم میلادی باز گردد که البته پس از آسیب های متعدد در طول تاریخ، در سال ۱۸۴۰ میلادی، به وسیله معماران هنرمند روسی و فرانسوی بازسازی شده است.
خانه اشرف الملوک نبئی وند
خانه اشرف الملوک نبئی وند از آن دسته خانه های تاریخی است که از روزگاران گذشته برای نسل امروز به یادگار مانده است. قدمت این خانه به اواخر حکومت قاجار و اوایل حکومت پهلوی می رسد. این اثر در بافت قدیمی شهر و در نزدیکی مسجد تاریخی «شیخ بابا» قرار گرفته است و نام دیگر آن خانه حیدرانلو می باشد. از ویژگی های بارز این خانه اینکه در ۲ طبقه، با پلانی مستطیل شکل و به صورت کاملا قرینه ساخته شده است، از طرفی می توان به ستون های سنگی در نمای اصلی خانه اشاره کرد که از زیبایی خاصی برخوردار است.
آبشار گور داغ
آبشار گور داغ که تحت عنوان آبشار کوره چکان هم شناخته می شود آبشار زیبایی است که از ارتفاعات کوه سهند سرازیر می شود و حدود ۹ متر ارتفاع دارد. این آبشار در روستان چکان در ۵ کیلومتری شهر مراغه واقع شده و محل بسیار مناسبی برای گردش و تفریح و لذت بردن از طبیعت بی نظیر مراغه است.
غار کبوتر (هامپوئیل)
غار شگفت انگیز کبوتر یا به اصطلاح محلی ها «هامپوئیل» در فاصله ده کیلومتری از مراغه واقع شده است. دلیل نامگذاری آن وجود تعداد بسیار زیادی کبوتر در داخل غار است. چاه های عمیقی در این غار وجود دارد که در اطراف آنها رسوبات آهکی مناظر طبیعی زیبایی را پدید آورده اند. از دیگر جنبه های زیبای این غار وجود رودخانه ی مردی چای در پایین دست آن است. دهانه غار هامپوئیل ۸ متر عرض و ۲۵ تا ۴۰ متر ارتفاع دارد. در ورودی این غار، کتیبه ای وجود دارد که به زبان روسی است و تاریخی که بر آن درج شده سال ۱۹۲۵ میلادی را نشان می دهد.
پل سرچشمه (مردوق)
پل سرچشمه بنای باارزشی از دوران صفویه است که ساختار آن به شیوه معماری دوران ایلخانی شباهت دارد. نام این پل در لیست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. پل سرچشمه در ۱۲ کیلومتری جاده قدیم مراغه-هشترود قرار دارد و رود مردوق چای از زیر آن می گذرد. منشا آب این رودخانه هم مانند آبشار گور داغ ارتفاعات سهند است. در بازدید از این پل می توان علاوه بر مشاهده یک اثر تاریخی از مناظر زیبای طبیعت هم لذت فراوان برد.
گویچه قلعه
گویجه قلعه نام قلعه ای در ۴۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر مراغه است که در نزدیکی رودخانه «قوری چای» قرار گرفته است. از ویژگی های جالب توجه این قلعه، شکل گیری آن به صورت طبیعی است به طوری که انسان در ساخت آن هیچ نقشی نداشته است. معماری این قلعه به صورت صخره ای و دلیل نامگذاری آن سنگ های سبزی است که در منطقه وجود دارد. قدمت این اثر از هزاره قبل از میلاد مسیح (ع) تا اوایل دوران اسلامی تخمین زده شده است.
از دیگر جاهای دیدنی مراغه می توان به مساجد قدیمی از جمله مسجد جامع و مسجد ملارستم، چشمه گشایش، آب های گرم و سرد معدنی، دریاچه سد علویان، غارهای قیرخ کهل کهجوق، غارهای اطراف رصدخانه، مقبره اوحدی، گنبد مدور، گنبد سرخ، پارک معلم، منطقه طبیعی تاریخی فسیلی، موزه فسیل شناسی و… اشاره کرد.
گرچه این روزها مراغه شهری کمتر شناخته شده است اما در طی تاریخ این شهر آبستن حوادثی بزرگ و روزگاری پایتختی قدرتمند بوده است. مراغه در کنار این قدمت و اصالت شهری با آب و هوایی دلچسب و طبیعتی ناب است. بهاری خنک، تابستانی دلچسب و معتدل و پاییزی زیبا و هزاررنگ در کنار زمستان های سخت این شهر را به مقصدی تمام عیار تبدیل کرده است.
مراغه از لحاظ آب و هوایی به دو بخش جدا از هم تقسیم می شود. بخش شمالی شامل دامنه های جنوبی رشته کوه های سهند است و آب و هوایی کوهستانی دارد اما بخش مرکزی و جنوبی به شکل دشت و جلگه است و در آن سه رودخانه به نام های لیلان چای، مردوق چای و صوفی چای جریان دارد. آب و هوای مراغه در حالت کلی معتدل و تا حدی سرد است.
سوغات مراغه
مهم ترین سوغات مراغه صابون و سجوق است. علاوه بر این دو، خشکبار مراغه، عسل طبیعی، شیرینی چای، دوشاب، باسلوق و حلوا نیز از سوغاتی های این شهر محسوب می شوند. زبان مردم مراغه ترکی آذربایجانی است اما مسیحیان ساکن مراغه به زبان ارمنی سخن می گویند.
راهنمای سفر به مراغه
برای این سفر میتوانید بهصورت زمینی یا هوایی راهی مراغه شوید که در ادامه بیشتر به آن میپردازیم.
سفر هوایی به مراغه
فرودگاه سهند از فرودگاههای اقماری اداره کل فرودگاههای استان آذربایجانشرقی و تنها فرودگاه موجود در جنوب این استان است. از آنجا که فقط در مسیر تهران-مراغه، پرواز انجام میشود، میتوانید با تهیهی بلیط از مبدا تهران، بهراحتی سفر هوایی به مراغه داشته باشید. برای سفر هوایی به مراغه از سایر شهرها میتوانید به تبریز پرواز کنید و از آنجا بهصورت زمینی راهی مراغه شوید. فاصله تبریز تا مراغه، ۱۴۰ کیلومتر است و پیمودن این مسیر حدود دو ساعت طول میکشد.
سفر زمینی به مراغه
اگر در تهران زندگی میکنید و اهل سفر با اتوبوس هستید، میتوانید با تهیهی بلیط از پایانه غرب (آزادی)، مسافت ۵۸۰ کیلومتری تهران تا مراغه را در حدود هفت ساعت طی کنید. اگر ساکن دیگر شهرهای ایران هستید، ضمن تماس با پایانهی مسافربری شهر محل سکونت خود میتوانید از وجود اتوبوس به مراغه مطلع شوید. در هر صورت با توجه به اینکه ترمینال مرکزی تبریز، بزرگترین و مهمترین پایانه مسافربری در تبریز و غرب ایران است، امکان سفر اتوبوی به تبریز بهراحتی میسر خواهد بود و از تبریز میتوانید با اتوبوس یا سواری خود را به مراغه برسانید.
سفر با قطار
در ۱۴ مهر ماه سال ۱۳۳۵ با ورود اولین قطار به مراغه، ایستگاه راهآهن این شهر افتتاح شد و از همین رو علاقهمندان در صورتی که اهل تهران باشند میتوانند برای سفر با قطار به مراغه، به راهآهن مراجعه و بلیط خریداری کنند. اگر هم در سایر شهرهای ایران زندگی میکنید، در صورت نبود قطار مستقیم به مراغه میتوانید به تبریز زیبا بروید و باقی مسیر را با قطار یا خودرو طی کنید.
سفر با خودروی شخصی
اگر از آن دسته از مسافرانی هستید که سفر با خودروی شخصی را به هر روش دیگری ترجیح میدهید و ساکن تهران هستید. برای مسیر سفر زمینی به مراغه باید وارد اتوبان تهران-کرج شوید و با پشت سر گذاشتن قزوین و زنجان، بهسمت مراغه حرکت کنید. فاصله تهران تا مراغه حدود ۵۹۰ کیلومتر است و حدود ۶ ساعت و ۳۰ دقیقه طول میکشد.
اگر از غرب کشور و شهری مانند سنندج قصد سفر به مراغه را دارید، باید با عبور از دیواندره، سقز، بوکان، میاندوآب، ملکان و بناب، راهی مراغه شوید. این مسیر حدودا ۳۵۰ کیلومتری را میتوانید در عرض پنج و نیم تا ۶ ساعت طی کنید. در صورتی هم که تصمیم دارید، از جنوب کشور و شهری مثل بندرعباس، سری به شمال شرق کشور بزنید. میتوانید با طی مسافت ۱۷۷۰ کیلومتری از مسیر سیرجان-بندرعباس، شهر بابک، یزد، نایین، کاشان، قم و زنجان، خود را به مراغه برسانید. حداقل مدت زمان لازم برای پیمودن این مسیر، بدون احتساب توقف، ۲۰ ساعت است.
اگر هم از شرق کشور و شهری مثل بیرجند، مایل به سفر به مراغهی تاریخی هستید. میتوانید مسیر بیرجند، کاشمر، سبزوار، شاهرود، تهران و زنجان را در پیش بگیرید تا پس از حداقل ۱۹ ساعت رانندگی و طی مسیر ۱۷۱۰ کیلومتری، به مراغه برسید.
شهر سرسبزو خوشکلیه ولی من پاییزشو خیلی دوس دارم ولی اگه سوغاتی میخواین ببرین صابوناش مناسبه
من مراغه رو با قطار رفتم و ۲ روز مراغه بودمو بعد رفتم ارومیه.شهر خوبی هست.صابونشو خیلی دوست ندارم ولی برای فامیل میبرم تعریفشو میکنن