خانه مقیمیان بشرویه ، در خیابان ملا عبدالله تونی بشروی در مجاورت خانه مستوفی قرار دارد. این بنا از جمله خانه هایی است که در شهر بشرویه، نمایانگر طبقه اعیان و اشراف این شهر هستند. خانه مذکور به دلیل آنکه آخرین مالک آن فردی به نام مقیمیان بوده است، با این نام شهرت پیدا کرده است. بنای مذکور هم اکنون به عنوان پایگاه پژوهش های بافت تاریخی شهرستان بشرویه به کار برده می شود. با توجه به شواهد معماری موجود در بنا از جمله ایوان با دو ستون در برابر آن، اتاق های کوچک واقع در اطراف اتاق مرکزی، پوشش مسطح ایوان، فضاهای دو اشکوبه اطراف اییوان، تعبیه حوضخانه و تزئینات بخش های داخلی آن با کاربندی هایی از نوع مقرنس و رسمی بندی گچی و استفاده از پنجره های عمودی مشبک می توان این بنا را مربوط به دوران قاجار دانست.
معماری خانه مقیمیان بشرویه
پلان این بنا به صورت مستطیل شکل و دارای مساحتی برابر با ۱۵۰۰ متر مربع است که قسمت اعیان نشین آن ۸۵۰ متر مربع متراژ و دو درب ورودی دارد. یکی از درب ها در قسمت شرقی بنا و دیگری در قسمت غربی آن تعبیه شده اند. اگر از درب شرقی وارد شوید، بعد از ورودی به راهرویی با عرض ۱.۲۰ متر و طول ۴ متر می رسید که به حیاط منتهی می شود که در دو طرف این راهرو ورودی دو اتاق کوچک قرار دارد.
محوطه حیاط نیز به شکل مستطیل است. در ضلع جنوبی آن ایوانی بزرگ دیده می شود که دارای پوششی مسطح و در قسمت جلو به وسیله دو ستون هشت ضلعی و دو نیم ستون و سه قوس گهواره ای تزئین شده است. در طرفین این ایوان دو دالان به عرض ۱.۲۰ متر قرار دارد که در انتهای دالان سمت راست، پلکان ورودی به پشت بام و در انتهای دالان سمت چپ پلکان ورود به زیر زمین قرار گرفته است.
فضای طرفین ایوان، به صورت دو طبقه است. ولی دیگر قسمت های این خانه به صورت یک طبقه ساخته شده اند. در دیوار ضلع شمالی پنج طاق نمای عمیق و مرتفع به عرض ۹۰ سانتی متر با رسمی بندی های گچی تزئین شده اند، دیده می شود. اتاق پنج دری که با پوشش مسطح مسقف شده است. دارای بخاری دیواری است که اطراف آن با تزئینات گچبری مزین شده است. در ضلع جنوبی و شمالی، چند اتاق تعبیه شده که قسمت بالا و اطراف ورودی های آن با طاقچه ها و طاق نما تزئین شده اند.
زیرزمین
در سمت چپ راهروئی که به زیرزمین می رسد. پشت ایوان، حوضخانه، به صورت کلاه فرنگی، قرار دارد که فضائی هشت ضلعی است و حوضی دایره ای در داخل آن ساخته اند. این مکان در تابستان مورد استفاه قرار می گرفت. زیرا در این فصل از دیگر قسمت های خانه خنک تر بود. زیر زمین بنا فضایی مستطیل شکل با ابعاد ۴ در ۶ متر است که سقف آن را به صورت طاق ضربی با آجرهای خفته راسته بنا کرده اند.
تزئینات بنا
برای تزئینات سقف این بنا از رسمی بندی، قطار بندی، و مقرن های گچی استفاده کرده اند. درب ها و پنجره ها که از جنس چوب هستند. با شیشه های رنگی و گره سازی شده با طرح ها هندسی مزین شده اند. اوج تزئینات خانه را می توان در پنجره های مشبک گچی که در ساقه گنبد حوض خانه تهبیه شده اند، مشاهده کرد. در راس گنبد کلاه فرنگی، گلجام هایی وجود دارند که بر مبنای شواهد موجود، قبلا دارای شیشه رنگی بوده اند.
نحوه دسترسی
آدرس: خراسان جنوبی، بشرویه ، خیابان ملاعبدالله تونی بشروی ، مجاور خانه تاریخی مستوفی
