معماری صخره ای صور | جاهای دیدنی ایران
بلیط هواپیما تور خارجی

معماری صخره ای صور

دسته بندی مطالب بر اساس :
2015-06-28معماری صخره ای صور آذربایجان شرقی بناب

این اثر تاریخی به شماره 3086 در تاریخ79/11/17 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید .

معماری صخره ای صور
داخل معماری صخره ای ( دستکند ) روستای صور بناب ( عکس از نگارنده )
موقعيت جغرافيايي:
صور، دهی از دهستان بناجوي شمالي، بخش مركزي، شهرستان بناب در 24 كيلومتري شمال خاوري بناب قرار گرفته است. رودخانه قلعه چاي از دو كيلومتري شمال باختري آبادي مي گذرد و كوه “دوزلاغ” در شمال و كوه “پلي گوني” در خاور و كوه “فرهاد داش” در يك كيلومتري جنوب خاور آبادي است.
مشخصات معماري:
معماري صخره اي صور نخستين بار در سال 1376 توسط اداره ميراث فرهنگي شهرستان بناب مورد شناسايي قرار گرفت. روستاي صور در دره اي قرار گرفته كه در دو طرف كوه منازل و خانه هاي مسكوني قرار دارد كه رودخانه اي از وسط آبادي مي گذرد كه روستا را به شمالي – جنوبي تقسيم مي كند و معماري هاي صخره اي نيز در دو جهت و در زير خانه هاي مسكوني فعلي قرار گرفته اند. بنا به اظهارات محلي در اكثر اين واحدها معماري صخره اي وجود داشته كه تعداد بي شماري از آنها به مرور پر گشته و نياز به پاكسازي دارند. معماري فوق از سمت ورودي روستا كه در جنوب قرار گرفته آغاز گشته و به سمت شرق واحد به واحد ادامه دارد. سپس در قسمت شمالي روستا نيز اين واحدها ادامه يافته و طبق اظهار مردم محلي حتي در قسمت شمالي فضاهاي بزرگتري نيز وجود داشته كه پر شده است. در حال حاضر چشمه اي نسبتاً پر آب در مركز روستا قرار دارد كه آب شرب روستا محسوب مي شود. بطور كلي منطقه صور بدليل كوهستاني بودن آب فراواني را داراست و زمستان هاي آن طولاني است .

معماری صخره ای صور

داخل مع معاری صخره ای روستای صور بناب ( عکس از نگارنده )

وضعيت معماري هر واحد صخره اي عبارت است از اطاق نشيمن، طويله، انباري با پلان هاي مدور و بعضاً بيضي كه در وسط اتاق نشيمن بصورت سكويي مرتفع با ارتفاع 80 سانتي متر تا 20/1 سانتي متر كه بالاي اين فضا گنبدي شكل مرتفع با نورگيري در بالا كه احتمالاً جهت روشنايي تعبيه گرديده است .
طويله دورادور سكوي اتاق نشيمن قرار گرفته كه آغول را در كنار سكوي نشيمن در داخل سنگ بطرز ماهرانه اي كنده اند كه حتي جاي بستن حيوانات را نيز در كنار بازوي آغول بصورت حلقه هاي تراشيده اند. در گوشه هايي از اين مجموعه ها فضاهايي نيز به عنوان انباري تعبيه گرديده است. در ديواره ها و پايه هاي سنگي حفره هايي كه بيانگر محل هاي پيه سوز باشد ديده مي شود. همچنين سوراخ هايي به عنوان قلاب براي آويزان كردن يا بستن وسايل قرار داده شده بود وجود دارد .
در حال حاضر بر روي اين معماري خانه هاي روستايي قرار دارد كه وضعيت آنها نيز قابل توجه است. از هر واحد صخره اي راهي به واحد كناري وجود دارد و بنا به اظهارات محلي اين فضاها در چند طبقه هستند كه راهي به زيرزمين خود معماري صخره اي وجود دارد. راه ارتباطي همان طوريكه ذكر شد به واحدهاي كناري و زير زمين به طريق حفره ها بوده كه در مواقع اضطرار از آنها استفاده مي كردند.

داخل معماري فوق تاريك و تنها روشنايي آن بوسيله نورگيرهاي بسيار كوچك و روزنه هاي ايجاد شده در سقف مي باشد. فضاها، طاقچه ها، طاقنماها، حفره ها، آغل ها و … جملگي بوسيله كلنگ ايجاد گرديده اند كه هنوز آثار آن ديده مي شود و سنگ موجود سنگ ماسه اي است كه انسان براحتي در آن دخل و تصرف مي نمايد. ورودي اين معماري ها به وسيله دالانهاي چوبي پوشانده اند كه آب باران و برف به داخل نفوذ نكند.

معماری صخره ای صور
طویله در داخل معماری صخره ای روستای صور بناب ( عکس از نگارنده )
عامل انساني بزرگترين و اصلي ترين نقش را در ايجاد اين فضاها داشته است. بعنوان نمونه جنگ و گريزها، قتل و غارتها و … جملگي عاملي شدند در جهت ايجاد معماري صخره اي كه در منطقه صور نيز اين قائله مصداق مي تواند داشته باشد. انسان هاي دوران تاريخي و … براي اينكه بتوان در پناهگاه هايي مخفي و در مبارزه با دشمنان به حيات خويش ادامه دهد نياز به مخفي گاهها و پناهگاه هايي دارد كه جز خود هيچ كس از آن ها اطلاعاتي نداشته باشد. و حتي خود روستا نيز در دره واقع است كه بسادگي در معرض ديد نيست. ولي بطور دقيق نمي توان تاريخي براي اين معماري ها بيان داشت
این محور گردشگری با معماری سنّتی و جاذبه های روستای توتاخانه، منطقه سبز و خوش آب هوای توران دره سی ، غارهای چاخماخلار و قویونلار و بازدیدگان در ایام عید نوروز، و با عطر شکوفه های گیاهان دارویی در کوهستانی های این محور خصوصا در فصل اردیبشت و خرداد برای گردشگران صفای خاصٌ خوبی به همرا دارد .

معماری صخره ای صور
نانوایی در داخل معماری دستکند روستای صور بناب

معماری صخره ای صور

جای حلقه گلو بند حیوانات در در داخل معماری صخره ای ( دستکند ) روستای صور بناب ( عکس از نگارنده )

معماری صخره ای صور

طویله و آخور حیوانات در داخل معماری صخره ای روستای صور بناب ( عکس از نگارنده )

معماری صخره ای صور
دریچه نور گیر و هواگیر بالای اتاق های معمعاری صخره ای صور بناب ( عکی از نگارنده )

با تشکر و سپاس از جناب آقای علی اصغر بالغ ( بازنشسته میراث فرهنگی کشور ) بابت ارسال این مطلب

PDFPrint
نقشه :
وضعیت آب و هوا :
دسته بندی :
برچسب ها :
جاجیگا تور

مطالب مرتبط :

در حال بارگزاری...

نظر کاربران :

هیچ نظری برای این مطلب ثبت نشده است. شما اولین نفر باشید.

لطفا نظر خود را برای این مطلب بنویسید:

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.