بلیط هواپیما سوئیت تبریز

ترمه ، پارچه سنتی ایرانی

زمان مطالعه : 7 دقیقه - تاریخ بروزرسانی :
۷ مرداد ۱۴۰۰

ترمه ، پارچه سنتی ایرانی بسیار پارچه زیبا و خوش نقش است که از دوران صفوی در ایران بافته شده است. در خصوص مبدا و بوجود آمدن آن استدلال‌هایی میان محققان وجود دارد. بعضی از آنها معتقدند که ترمه در کشمیر ساخته شده و سپس توسط اتفاقاتی به ایران آورده شده است. نظر دسته‌ای از محققان بر آن است که ایرانیان نوآوران بافندگی ترمه بوده اند و مواد ساخت و تولید این پارچه نیز مانند سایر صنایع دستی در سایر نقاط جهان گسترش یافته است. کشمیر منطقه تاریخی بین هند و پاکستان است. اما واقعیت این است که ترمه ایرانی با ترمه‌های ساخته شده در کشمیر اصلا قابل مقایسه نیست و ترمه‌های ایرانی مانند دیگر آثار صنایع دستی بسیار با کیفیت‌تر بوده و در آن‌ها از رنگ‌ها و نقش‌های بسیار زیباتری استفاده شده است.

ترمه

تنها دلیلی که کشمیر را مشهور ساخته است، این است که آن‌ها برای تولید ترمه از نوعی رشته استفاده می‌کنند که توسط پشم بز وحشی به دست می‌آید. علاوه بر محل اصلی تولید این پشم‌ها در کشمیر، کوه‌های هیمالیا در شمال هند نیز تولید کننده این نوع پشم می‌باشند. به همین ترتیب، کشمیر به دلیل دسترسی به این نوع پشم، ترمه بیشتری به بازار هنر جهان عرضه می‌کرد، در حالی که ایران مجبور بود از پشم گوسفند استفاده کند.

در گذشته، اولین گام در بافندگی ترمه، آماده سازی مواد خام بود. بنابراین در تهیه پشم، شستشو و خشک کردن دو گام بسیار مهم بود که در صورت عدم مراقبت ممکن بود پشم مرغوب از بین برود. بافندگی ترمه به پشم مرغوب و خوب نیازمند است؛ به عبارتی می‌توان گفت پشمی مرغوب است که دارای الیاف بلند باشد. معمولا طرح‌های ترمه ایرانی نتیجه همکاری بین دو نفر اصلی یا متخصص و یک کارگر است. بافت ترمه کاری بسیار دقیق، حساس و وقت گیر بود که یک بافنده حرفه‌ای و خوب به طور معمول می‌تواند ۲۵ تا ۳۰ سانتی متر ترمه در هر روز تولید کند. رنگ‌های پس زمینه‌ای که در ترمه استفاده می‌شوند، اغلب قرمز، سبز، نارنجی و سیاه است.

ترمه

طرح‌های ترمه فارسی

ترمه به عنوان یک پارچه با ارزش دارای کاربردهای بسیاری است. از این رو در اندازه و ابعاد مختلف و اشکال بسیاری مانند ۱۵۰ * ۱۵۰ یا ۱۰۰ * ۱۰۰ سانتی متر برای پارچه‌های رومیزی دیگر کاربردها بافته شده و به جهانیان و به خصوص ایرانی‌های سراسر جهان عرضه می‌کند.

در ادامه به برخی از مدل‌های این هنر بسیار زیبا می‌پردازیم.

۱. الگوی این نوع از پارچه شبیه لانه زنبور می‌باشد و بیشتر برای سفره استفاده می‌شود.

۲. این نوع پارچه ترمه، خود دارای دو نوع می‌باشد که به دسته‌های باریک و وسیع تقسیم می‌شوند.

۳. الگوی اتابکی که یکی از اصطلاحات کشمیر بود، برای پارچه‌های گران‌بها استفاده می‌شد؛ زیرا این پارچه دارای بافتی خوب و ارزشمند می‌باشد و معمولا، اشراف و اشراف‌زادگان، آن را به عنوان یک پارچه پر هزینه و زیبا برای تزیین و یا حتی در کارهای روزمره خود مورد استفاده قرار می‌دادند.

۴. الگوی زمردی که در آن رنگ سبز بیشتر از دیگر انواع پارچه‌ها استفاده می‌شود.

۵. الگوی کشمیر (قیشر) که در آن شکل شاخ گوزن برای طراحی در آن مورد استفاده قرار می‌گرفت و زیبایی بسیار خاصی به آن نوع از پارچه‌ها می‌بخشید.

ترمه

قیمت ترمه ایرانی

زمانی که به قصد خرید ترمه یا هر کدام از صنایع دستی ایرانی به بازار می‌روید، باید حواستان باشد که برای چه چیز هزینه می‌کنید. به طور معمول ترمه یک قطعه گران قیمت است و برای خرید آن باید موارد زیر را حتما در نظر داشته باشید:

۱. قطعات و پارچه‌هایی که دارای پوششی شلوغ‌تر می‌ باشند بسیار با کیفیت‌تر و گران قیمت‌تر از پارچه‌هایی هستند که خلوت هستند و خیلی بر روی آن‌ها کار نشده است.

۲. به طور معمول پارچه‌هایی که طرح تمیزتری دارند خیلی گران قیمت‌تر از دیگر محصولات هستند.

از طرفی می‌توان گفت که یکی از عوامل مهم در کیفیت این پارچه‌ها تعداد رنگ‌هایی است که در آن‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد و هرچه تعداد رنگ مورد استفاده در این هنر بیشتر باشد قیمت و کیفیت آن نیز به همان نسبت بالا می‌رود.

ساخت ترمه‌هایی که در آن‌ها از الیاف طلا یا نقره استفاد شده به طرز عجیبی دارای قیمت بیشتری هستند. توجه منحصر به فرد و توجه طراح به جزئیات یکی از عوامل مهم در قیمت این قطعه از صنایع دستی محسوب می‌شود.

ترمه پارچه‌ای بسیار بادوام است که در آن از رنگ‌های ثابت استفاده می‌شود تا بتوان آن را به راحتی شسته و خشک کرد. امروزه ترمه بیشتر برای سفره تولید و به دست مشتری می‌رسد و همچنین می‌توان گفت که برای پوشش و تزیینات خانگی استفاده می‌شود. برخی از این رومیزی‌ها معمولا با گلدوزی‌های فارسی دقیق و ریز به نام سرمه دوزی تزیین شده اند.

آخرین و مهم‌ترین عامل در کیفیت و قیمت این پارچه‌ها استفاده از هنر گلدوزی در آن‌ها می‌باشد. به طوری که امروزه ترمه فارسی بیشتر با استفاده از تکنیک‌هایی که “سرمه دوزی” بافته می‌شود و به طور جدی مورد استفاده قرار می‌گیرد. سرمه دوزی هنری کاملا اصیل و پر کاربرد است و در ایران باستان مورد استفاده قرار گرفته و از یک نسل به نسل‌های بعد تدریس شده است.

ترمه

سرمه دوزی

سرمه دوزی هنر سوزن دوزی برجسته است که در ایران باستان از آن استفاده می‌شده است. این تکنیک بسیار پر کاربرد که در نهایت به ساخت و تولید پارچه‌ای گران قیمت منجر می‌شود، تا به حال در قطعات گران‌قیمت پارچه و لباس استفاده شده است.

هنرمند از یک سوزن رشته‌ای استفاده می‌کند و آن را از طریق قطعات کوچک ظریف از لوله گلدوزی طلایی (سرمه) عبور می‌دهد و آن را بر روی پارچه تزیین می‌کند. طراح معمولا از مروارید و مهره‌های تزیینی نیز استفاده می‌کند تا طراحی بسیار فریبنده‌تر و برجسته‌تر به نظر آید. این هنر در اصل یکی از زیباترین و مهم‌ترین هنرهایی است که ایرانیان در طول تاریخ آن را تولید و پس از آن با گذشت زمان به آن بها و ارزش دادند.

ترمه نوعی پارچه دست ساز ایرانی است که عمدتا در استان یزد تولید می‌شود. این پارچه بافته شده از الیاف بسیار ظریف ساخته شده که یک صنایع دستی بسیار نفیس ایرانی به شمار می‌آید. نقش‌های طراحی شده بر روی این آثار معمولا به نام‌های بته جغه و گل‌های شهبازی در رنگ‌های مختلف دیده می‌شوند.

ترمه

ترمه با طرح‌های مختلف در نقاط مختلف ایران بافته شده است و ترمه یزد معروف‌ترین آن‌ها در این هنر زیبا است. پارچه‌های بافته شده در یزد از پشم و ابریشم با کیفیت بالا ساخته شده اند و کیفیتی غیر قابل وصف در مقابل سایر محصولات در جهان دارند. این آثار با رنگ‌های گیاهی و مصنوعی رنگ می‌شوند و در ساخت آن‌ها اغلب از رنگ‌های قرمز، سبز، نارنجی و سیاه استفاده می‌شود.

هنر ترمه بافی از دوران صفوی در ایران شکوفا شده است، اما اکنون مانند هزاران هنر دستی دیگر در ایران منسوخ شده و از یادها رفته است؛ به طوری که تنها کارگاه‌های آموزشی این هنر در یزد، کاشان، کرمان و تهران وجود دارند.

شستن ترمه با آب محصول را صدمه می‌بخشد و از سوی دیگر دمای بالای آب و مواد شیمیایی موجود در مواد شوینده نیز می‌تواند برای آن مضر باشد.

شاه نشین

ترمه را از کجا می توان تهیه کرد؟

در گذشته، مردم ترمه را با دست می بافتند و برای مصارف گوناگون از آن استفاده می کردند. بعدها ماشین هایی برای بافت آن ساخته شد. امروزه بافتن ترمه به صورت دست کمی منسوخ شده است زیرا صرفه ی اقتصادی برای بافنده و خریدار ندارد. از این رو، این پارچه ی زیبا و محصولاتی که با آن ساخته و دوخته می شوند توسط ماشین های بافندگی آماده می شوند.این پارچه ی زیبا در سراسر ایران و دنیا، طرفداران خاص خودش را دارد. بنابراین یکی از بهترین هدایا و سوغاتی ها به حساب می آید. از آنجایی که گذشتگان ما از این نوع پارچه استفاده های بیشتر و متنوع تری داشتند، تولید این پارچه ی ارزشمند، بسیار بیشتر از امروز بود و افراد می توانستند آن را راحت تر تهیه کنند.

تا چندین سال پیش، این هنرِ ایرانی و با شکوه، به دست فراموشی سپرده شده بود، اما امروزه دوباره شاهد علاقه مند شدن مردم به این هنر زیبای ایرانی هستیم. این روزها بافت ترمه چه به صورت دستی و چه به صورت ماشینی یک صنعت به حساب می آید. صنعت نساجی و صنعت ترمه دوزی از کلماتی است که قطعا به گوش همگان رسیده است. این صنعت در شاخه های هنری و جزو صنایع دستی قرار دارد.

حال چگونه و از کجا می شود این پارچه و دیگر محصولات آن را خریداری کرد؟ فروشگاه های ترمه و محصولات وابسته به آن کمی سخت پیدا می شود، حتی در برخی از استان های ایران، یافتن آن امری دست نیافتنی محسوب می شود. بسیاری از هموطنان علاقه مند به این هنر، برای خریدن ترمه و محصولات دیگر آن مانند رومیزی چهل تکه، رومیزی مربع، شاه نشین ترمه ، لحاف کرسی ترمه و سجاده دیگر محصولات، مجبور بودند به شهرهای دیگر سفر کنند و این کار همراه با صرف زیاد انرژی، زمان و هزینه بود.

اما امروزه با به وجود آمدن فروشگاه های اینترنتی، پیدا کردن و خریدنِ این پارچه ی نفیس آسان تر شده است. امروز می توان انواع محصولاتی را که با این پارچه ساخته شده اند اعم از رومیزی چهل تکه، رومیزی مربع، شاه نشین , و لحاف کرسی را در مدت زمان کوتاهی از طریقِ فروشگاه اینترنتی پیدا کرد. می توان طرح، جنس، اندازه و بسیاری از ویژگی های مورد نظر خود را در فروشگاه اینترنتی یافت و با صرف زمانی بسیار اندک، این پارچه ی زیبا را خریداری کرد. ترمه و دیگر محصولات آن بهترین هدیه و سوغاتی برای دوست داران این هنر ایرانی می باشد.

شاه نشین

           
ما را در اینستاگرام دنبال کنید

لینک های مرتبط :

instagram
 

نظر کاربران :

هیچ نظری برای این مطلب ثبت نشده است. شما اولین نفر باشید.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *