بلیط هواپیما سوئیت تبریز

آب‌انبار رستم گیو یزد

۷ مرداد ۱۳۹۸آب‌انبار رستم گیو یزد استان یزد یزد

آب‌انبار رستم گیو واقع در محله زرتشتیان یزد است. آب‌انبار رستم گیو با گنبدی شلغمی شکل که نمای بیرونی آن به وسیله آجرِ طرحِ سرو، فرش شده و با چهار بادگیر چهار طرفه بلند و زیبا، چشم هر بیننده‌ای را مجذوب خود می‌کند. ساخت آب‌انبار رستم گیو حدود ۱۳۲۰ ه.ش شروع شد و ۲ سال بطول انجامید. عمق خزینه آب‌انبار رستم گیو ۱۵ متر و قطر دهانه خزینه آن ۱۴ متر است. این آب‌انبار با دو دهانه ورودی در دو محله قرار دارد.آب مایه‌ی حیات بشر، از اهمیتی ویژه و جایگاهی فوق‌العاده‌ برخوردار است. در سرزمین‌هایی که ساکنین آن، با آب‌ و هوایی خشک و کویری روبرو هستند، حضور آب‌انبارها که نقش مهمی در تامین آب مورد نیاز مردم ایفا می‌کرد، بسیار مهم بوده‌است. آب‌انبار گیو استان یزد از جمله‌ آثار تاریخی ایران محسوب می‌شود که با شماره‌ی ۱۸۲۹ به ثبت ملی رسیده‌است.
گفته می‌شود که معماری آب‌انبار گیو که به رستم گیو نیز شهرت دارد، به عهده‌ی حاج محمدابراهیم خرمشاهی بوده و ارباب جمشید امانت نیز، وظیفه‌ی بازرسی و نظارت بر ساخت را در دستور کار خود داشته‌ است. متاسفانه امروزه به دلیل خشک شدن قنات‌های استان یزد، آب‌انبار رستم گیو نیز همانند بسیاری دیگر از این بناها، از داشتن آب محروم بوده و مسئولان برای تامین آب مورد نیاز ساکنین این استان، از آب لوله‌کشی شهری استفاده می‌کنند.

آب‌انبار رستم گیو یزد

آب‌انبارها نوعی از مخازن سرپوشیده‌ی آب تلقی می‌شوند که در ارتفاعی پایین‌تر از سطح زمین، برای تامین آب مصرفی مردم توسط آب رودخانه‌ها و قنات‌ها، ساخته‌ شده‌اند. در گذشته، آب‌انبارها به دو نوع همگانی و خصوصی تقسیم‌بندی می‌شدند. نوع اول معمولا در محله‌ها و کاروانسراها به صورت بنایی یگانه و در مسیر عبور کاروان‌ها و نوع دوم با توجه به میزان درآمد صاحبخانه و تمکن مالی وی، درون خانه‌های شخصی احداث شده‌ است. آن‌ها از بخش‌های مختلفی به نام منبعی برای ذخیره‌ی آب، پوششی جهت مستور کردن منبع، هواکش، راه‌پله و پاشیز و ورودی مزین به معماری هنرمندان آن دوران، تشکیل می‌شدند. به علت گرم بودن هوای استان یزد در دوران گذشته، برفراز این آب‌انبارها توسط معماران این بناهای تاریخی، تعدادی بادگیر تعبیه شده است.
البته اکثر این آثار از دو بادگیر برخوردارند اما براساس مساحت و وسعت آن‌ها، برخی از این آب‌انبارها با چهار، پنج و حتی شش بادگیر ساخته شده‌اند. از دیگر ویژگی‌های این بناها می‌توان به سقف گنبدی شگل که با استفاده از خشت و گل ساخته شده‌اند، اشاره کرد. سقف‌های گنبدی شکل، بادگیرهای تعبیه شده بر فراز آن‌ها، پله‌های متعدد که برای رسیدن به محل تجمع آب مورد استفاده قرار می‌گیرند و نوع تزئیناتی که اغلب به صورت آجرکاری صورت گرفته‌، نمونه‌ای بارز از معماری ایرانی دوران کهن را برای بازماندگان به یادگار گذاشته است. معماری، تزئینات زیبای انجام شده و نوع ساخت برخی از این آثار، از دلایل اصلی اهمیت و شکوه آن‌ها در عصر حاضر به شمار می‌آید. جالب است بدانید که در استان یزد بیش از ۶۰ آب‌انبار وجود دارد که اکثر آن‌ها به عنوان آثار تاریخی به ثبت ملی رسیده‌ است.

آب‌انبار رستم گیو یزد

آب‌انبار رستم گیو این استان، با توجه به قرار گرفتن در کنار بلوار بسیج این شهر، موقعیت مناسبی برای جذب گردشگر و بازدیدکننده کسب کرده است. این بنای تاریخی، روی دشتی صاف متشکل از طبقات خاک رس احداث شده‌است. معمار معروف این اثر، گنبدی شلغمی شکل را که با بهره‌مندی از آجر به صورت طرح زیبایی از سرو، تزئین کرده‌است، برای آن در نظر گرفته‌است که یکی از زیبایی‌های چشم‌گیر و دوست‌داشتنی این آب‌انبار به شمار می‌آید.
در کنار گنبد شلغمی شکل، تعداد ۴ عدد بادگیر مرتفع ساخته شده‌ است که آن‌ها نیز از بدنه‌ای با تزئینات آجرکاری برخوردارند. مخزنی استوانه‌ای شکل نیز برای آن درنظر گرفته‌ شده‌ است که طبق آمار کارشناسان معماری و باستان‌شناسان، از گنجایشی برابر با ۲۳۰۰ متر مکعب آب ذخیره شده برخوردار خواهد بود. همچنین آن‌ها قطر دهانه‌ی این مخزن استوانه‌ای شکل را ۱۴ متر و عمق آن‌ را ۱۵ متر برآورد کرده‌اند. آجرهایی که در احداث این اثر ارزشمند ایران کهن مورد استفاده قرار گرفته‌ است، به آجر فرشی که به آب‌انباری معروف است، شهرت دارد.طرح آجر فرش این گنبد به شکل سرو بوده که نمادی ایرانی داردو همیشه جاودانگی را نشان میدهد.
یکی دیگر از نکات مهم و جالبی که در مورد ساخت آب‌انبار رستم گیو یزد مشاهده می‌شود، حضور و تعبیه‌ی دو دهانه‌ است برای استفاده‌ی زرتشتیان و مسلمانان به طور جداگانه که توسط معمار هنرمند، حاج محمدابراهیم خرمشاهی، در محله‌های زرتشتیان و مسلمانان که از فاصله‌ای بالغ بر ۲ کیلومتر نسبت به یکدیگر قرار دارند، درنظر گرفته‌ شده‌است.دلیل این فاصله هم مسائل فقهی مسلمانان درنظر گرفته شده ولی نشان معرفت و انسانیت یزدیانی که در کنار یکدیگردر یک محله زندگی می‌کنند، با حرمتگذاری به آب نمایان می‌شود.

در سرزمینی که آب اهمیت بسیاری داردکه هرگز نه یک هموطن زرتشتی راضی به اختصاصی کردن آب برای خود است و نه یک مسلمان آب انبار را به خود اختصاص می‌دهد و استفاده از آب به واسطه هر حاج ابراهیم خرمشاهی‌ای که در دل تعبیه شود، با اصل حرمت‌گذاری به بانی آن می‌باشد. ولی آنچه که بسیار زیباست وجودآب باعث پیوند انسانها دربسیاری از محله‌های مختلف شهرهای ایرانی می‌باشد.

آب‌انبار رستم گیو یزد

منابع:ایران تورینگ-تابناک

بلیط هواپیما ارزان
 

نظر کاربران :

هیچ نظری برای این مطلب ثبت نشده است. شما اولین نفر باشید.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *