عمارت ارباب رستم گیو یکی از ارزشمندترین بناهای تاریخی مربوط به جامعه زرتشتیان ایران است که در تهران واقع شده و از جاهای دیدنی تهران به شمار می رود. این عمارت نماد شکوه، همت، و هویت ایرانی-زرتشتی در دوران معاصر بوده و توسط یکی از برجستهترین نیکوکاران زرتشتی، ارباب رستم گیو ساخته شده است. بنا و ساختمان تاریخی «ارباب رستم گیو»، متعلق به یکی از افراد صاحب نام دوره پهلوی اول و از چهره های شاخص خیر در افکار عمومی آن دوره است که به دلیل بهره برداری اداری، فرسوده و در معرض تخریب قرار گرفته بود؛ اما این عمارت هم اکنون توسط جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران مورد مرمت و باسازی قرار گرفته است.
عمارت ارباب رستم گیو که در ضلع جنوبی خیابان انقلاب، حدفاصل خیابان فلسطین و خیابان صبا قرار دارد، به همت جهاد دانشگاهی، مرمت و با کاربری فرهنگی مورد استفاده قرار گرفته است. علاوه بر این ویژگی، این بنا، چهره خیابان انقلاب را که در انبوه ساختمان های تجاری قرار دارد، زیبا و دلنشین کرده است.
درباره ارباب رستم گیو
رستم گیو از رجال نیکوکار زرتشتی در دوره پهلوی اول و دوم بود که خدمات بزرگی به جامعه زرتشتیان ایران و جهان ارائه کرد. او در سال ۱۲۷۱ شمسی در یزد متولد شد و بازرگان، نماینده مجلس شورای ملی، سناتور و از حامیان جدی آموزش و رفاه زرتشتیان بود. از جمله مهمترین اقدامات او ساخت:
دبیرستان گیو در تهران
برج رستم گیو در امریکا (لسآنجلس)
خانه سالمندان، درمانگاه، کتابخانه و مجموعههای فرهنگی در تهران و یزد
تاریخچه عمارت ارباب رستم گیو
عمارت ارباب رستم گیو در دهه ۱۳۲۰ شمسی احداث شد. هدف از ساخت این بنا ایجاد محلی برای فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی جامعه زرتشتیان تهران بود. این ساختمان مدتی بهعنوان اقامتگاه ارباب رستم گیو و همسرش نیز مورد استفاده قرار میگرفت.
خانهی ارباب گیو که تا مهرماه ۱۳۵۹ دفتر «بنیاد گیو» شناخته میشد، پس از انقلاب به داراییهای بنیاد مستضعفان افزوده شد. در سال ۱۳۷۶ خورشیدی، جهاد دانشگاهی آن را از بنیاد خرید و اکنون جایی برای «پژوهشکده ی فرهنگ و هنر و معماری» است. در سالهای ۱۳۸۱ تا ۱۳۸۳ مرمتهایی در آن انجام گرفت و چندی پس از آن نمای بیرونی ساختمان که بر اثر گذر زمان سیاه شد بود، رنگ آمیزی شد.
سه سال پس از مرمت، در بخش جنوبی خانه، ساختمان شیشهای تازهای ساخته شد. میراث فرهنگی با ساخت این بخش همداستان نبود اما پس از آنکه اطمینان یافت که به عرصهی دیداری (:بصری) خانه خدشهای وارد نمیشود، اجازهی ساخت ساختمان نو را داد.این بنا که در تاریخ ۳۰/۶/۷۸ به شماره ثبت ۲۴۱۵ در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفته، در حال حاضر یک ساختمان دولتی در اختیار دانشگاه تهران است.
معماری بنا
این عمارت دارای ویژگیهای بارز معماری پهلوی اول و دوم با الهام از معماری ایرانی و اروپایی است.عرصه کل بنا در حدود ۲۰۰۰ متر مربع است و ساختمان با مساحتی در حدود ۱۲۰۰ متر مربع در دو طبقه با یک زیرزمین احداث شده است. این بنا دارای یک راهروی میانی به صورت شرقی _ غربی بوده که فضاهای مختلفی در اطراف آن ایجاد شده و از داخل راهرو، درهای ورودی به تمام اتاق ها باز می شود. برخی از ویژگیها:
نمای سنگی و گچبریهای سنتی
ستونهای تزئینی و سقف بلند
اتاقهای پرنور با پنجرههای بزرگ
حیاطی وسیع با پوشش گیاهی متنوع
فضای داخلی عمارت با گچبریهای ظریف و سقفهای چوبی تزئین شده و حسی از وقار و شکوه ایرانی را به بازدیدکننده منتقل میکند.
نحوه دسترسی به عمارت ارباب رستم گیو
مسیر مترو ایستگاه مترو چهارراه ولی عصر واقع در خط چهار در جنب این ساختمان تاریخی تهران قرار دارد.
آدرس : تهران- خیابان انقلاب اسلامی- مابین خیابان حضرت ولیعصر (عج) و خیابان فلسطین- نبش کوچه برادران مظفر
