کتیبه های زیادی از گذشتگان ما به یادگار مانده است . کتیبه ها غالبا نقاشی هایی با موضوع قهرمانی و دلاوری بزرگ مردان و پهلوانان ایرانی می باشد . در ایران یک کتیبه با موضوعی منحصر به فرد وجود دارد که به آن عاشقانه ترین نقش برجسته ایران می گویند. با سیری در ایران همراه باشید تا با این اثر تاریخی بیشتر آشنا شوید.
شاهنشاهی ساسانی
دوران سلطنت ساسانیان یکی از مهم ترین و سرنوشت ساز ترین دوران حکومتی در تاریخ ایران می باشد. بسیاری از باستان سناسان و مورخان دوران شاهنشاهی ساسانی را با نام رسمی ایرانشهر میشناسند.قبل از حمله اعراب به ایران دوران تمدن ایران باستان در زمان ساسانیان به نهایت شکوه و عظمت رسیده بود. با حمله اعراب همه چیز به یغما رفت و جایگزین فرهنگ غنی و دین کهن ایران ، فرهنگ و دین اعراب شد.
پادشاهان ساسانی در آن دوره سنگنگارهها و کتیبههای بسیاری را برای آیندگان به یادگار گذاشتند تا بخشی از داستانها و افسانههای دوران حکومتشان برای همیشه در این مرزوبوم زنده باقی بماند. در بسیاری از شهرهای ایران میتوان کتیبههایی از چگونگی حکومت آنها را مشاهده کرد. اما یک کتیبه وجود دارد که موضوع آن منحصربهفرد و خاص است. نقش برجسته ساسانی با موضوع عاشقانه آن به نقش برجسته تنگ قندیل شهرت یافته است.
تنگه قندیل
بسیاری از یادگاریهای بهجامانده از دوران حکومت ساسانیان و هخامنشیان در استان فارس قرار دارد. تقریبا در تمام شهرهای این استان میتوان یک جاذبه تاریخی دید. شهرستان کوهچنار نیز یکی از شهرهای زیبای استان فارس است که علاوه بر داشتن طبیعتی زیبا و تماشایی، دارای یک جاذبه و سنگنگاره منحصربهفرد است. روستای قندیل از توابع این شهرستان است و در تنگه قندیل نقش برجسته ساسانی قرارگرفته است. مرکز شهرستان کوهچنار، شهر باستانی قائمیه است به همین دلیل جاذبههای تاریخی بسیاری در این شهرستان وجود دارد.
بر روی این سنگنگاره صحنه ازدواج شاهنشاه، بهرام دوم ساسانی با شهبانو شاپوردختک که درواقع نوه شاپور یکم است، به تصویر کشیده شده درحالیکه شاپوردختک را در حال هدیه دادن گل به بهرام دوم میبینید. در کنار این دو نفر، نفر سومی وجود دارد که برخی او را کرتیر، موبد موبدان زرتشتی و برخی دیگر بهرام سوم، پسر بهرام دوم و شاپوردختک میدانند.
برخی معتقدند که این سنگنگاره تنها تصویری از یک عاشقانه خانوادگی است. فرهنگ گل هدیه دادن ایرانیان را از دیرباز بهعنوان هدیهای زیبا به نمایش درآورده است.
جالب است بدانید که بهرام دوم تنها پادشاه ایرانی بوده که تصویر همسر و فرزندش را به روی سکه آورده و اولین و تنها شاه ساسانی است که نقش یک زن بر روی سکههایش ضرب شد. شاپور دوم از سال ۲۷۴ تا ۲۹۳ شمسی در این سرزمین پادشاهی کرد و در زمان او هنر به اوج شکوفایی خود رسید.
نحوه دسترسی به نقش برجسته تنگ قندیل
برای دیدن این سنگنگاره ابتدا باید به شهرستان کازرون یا قائمیه بروید. سپس به سمت روستای قندیل حرکت کنید. نقش برجسته تنگ قندیل تنها یک کیلومتر از این روستا فاصله دارد.
اثر ارزشمند رها شده
متاسفانه با تمام اهمیتی که این کتیبه بهعنوان عاشقانه ترین نقش برجسته ایران دارد، بهتنهایی در گوشهای از سرزمینمان رها شده و در حال فراموشی است. غارتگران بارها به این منطقه هجوم برده و در جایجای محوطه این سنگنگاره میتوان گودالهایی را مشاهده کرد که غارتگران به سودای یافتن گنج حفر کردهاند. این در حالی است که متاسفانه هیچ مسیر مناسب و علامت راهنمایی برای رسیدن به تنگ قندیل نیز وجود ندارد.
به دلیل رها شدن و عدم حفاظت از این اثر تاریخی و قرارگیری این نقش برجسته باستانی در مجاورت مسیر گذر آبهای فصلی، بخشهایی از آن دچار تخریب توسط عوامل طبیعی شده است. این نقش برجسته به نام منطقهای که در آن قرار گرفته نام گذاری شده و بنا به گفته اهالی روستای قندیل در اوایل دهه ۹۰ بر اثر شلیک گلوله و یا پرتاب سنگ دچار تخریبهایی شده است.
در حال حاضر هیچگونه حفاظتی از نقش برجسته تنگ قندیل صورت نمیگیرد. بگونه ای که اکنون این اثر باستانی در معرض سیلابهای فصلی که از این تنگه عبور میکنند قرار دارد. در داغی تابستان نیز به دلیل عدم وجود هیچ نوع سایه بان و محافظی، نور مستقیم خورشید بنیان آن را سست میکند. امیدواریم مسئولین میراث فرهنگی به این اثر تاریخی توجهی بیشتر داشته باشند.
شما عشقی