شهرسماله ، شهری واقع در بخش عقیلی و مرکز این بخش میباشد که از توابع شهرستان گتوند در استان خوزستان، کشور ایران است. شهر سماله مرکز بخش عقیلی می باشد که طبق آخرین سرشماری در سال ۱۳۹۴، جمعیت سماله ۱۷۷۲ نفر میباشد که از ۴۱۶ خانوار تشکیل شده است؛ سهم مردان ۹۷۰ نفر و زنان ۸۰۲ نفر است.به گفتهی معمرین سماله به معنای “سه محله” و یا “سه طایفه” است و گفته میشود این شهر در روی ویرانههای شهری باستانی به نام “شراقی” ساخته شده است که بر اثر زلزله و یا بیماری طاعون نابود شده و در حال حاضر هیچ آثاری از آن به جای نمانده است.
در لغتنامهی دهخدا به نقل از کتاب فرهنگ جغرافیای ایران جلد ۶ در مورد سماله نوشته است که این قصبه مرکز دهستان عقیلی شهرستان شوشتر است. دارای ۵۵۰ تن سکنه است. آب آن از کارون است و محصول آنجا غلات و برنج میباشند. شغل اهالی زراعت و راه آن مالرو است. ساکنان از طایفهی بختیاری میباشند.طبق مصوبه هیأت دولت جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۸۶ هجری شمسی، روستای سماله به شهر تبدیل گردید. سماله در منطقهای واقع شده است که از آب و هوای گرم و مرطوب برخوردار است. در حال حاضر اکثریت اهالی شهر سماله از قومیت لر بختیاری (از طوایف چهارلنگ و هفتلنگ) میباشند.
سماله به عنوان مرکز بخش عقیلی دارای قدمت تاریخی و موقعیت جغرافیایی مسلط منطقه است و زمینهای حاصلخیزی را جهت کشاورزی در اختیار دارد که مزارع آن توسط رودخانهی کارون آبیاری میشوند. شغل اکثریت مردم را کشاورزی تشکیل میدهد، مشاغل دامداری، صنعتی و فنی، بازاری و اداری نیز به ترتیب ذکر شده بیشترین اولویت را بین مردم دارا میباشند.
از نظر اداری سماله دارای پاسگاه انتظامی، پست بانک، خانه بهداشت ، کتابخانه، ادارهی برق، ادارهی گاز، بخشداری و شهرداری است. سماله دارای مرکز بهداشتی درمانی شامل پزشک عمومی، دندانپزشکی، بهداشت خانواده، محیط زیست، مبارزه با بیماریها، تزریقات و پانسمان و داروخانه میباشد.
تنها مسجد شهر سماله، مسجد “امام حسن مجتبی” واقع در خیابان امام خمینی است. دو پایگاه بسیج “امام سجاد و ولی عصر” برای برادران و پایگاه “حضرت زینب” مخصوص خواهران وجود دارد. در خیابان فردوسی نیز “حسینیهی سید اکبر موسوی” دایر است. همچنین در سماله دو قدمگاه منسوب به امام رضا(ع) وجود دارد.
شهر سماله از دیرباز به به سرسبزی شهره بوده است و هر ساله در ایام نوروز پذیرای مهمانان نوروزی میباشد. از مکانهای گردشگری سماله میتوان از “باغ گپ” نام برد که متشکل از چندین باغ بزرگ است. از آثار باستانی سماله میتوان از “قلعهی مجید خان” نام برد و همینطور چند بنای مخروبهی بینام.
سماله از نظر پرورش اسب رتبهی نخست منطقه را به خود اختصاص داده است و با بیش از یک قرن تجربه در پرورش اسب، سرآمد منطقه است. اصطبل اسب شرور عقیلی با مدیریت شهابی مهمترین مرکز پرورش اسب در منطقه است که توانسته طی سالیان متولی اصیلترین اسبها را پرورش دهد.
سماله دارای دو خیابان اصلی به نامهای آزادی و امام خمینی است و از خیابانهای دیگر میتوان به فردوسی، حافظ و مطهری اشاره کرد؛ میدان شهدا (میان اهالی مشهور به فلکهی نیکخواه) و میدان وحدت (فلکهی بسیج) دو میدان مهم شهر سماله هستند. در میان اهالی شهر، قسمت خیابان آزادی و در واقع بخش جنوبی سماله به “اسلامآباد” مشهور است و بخش شمالی آن که از میدان شهدا تا قسمت میانی خیابان امام خمینی قرار دارد را “بنهی غفور” مینامند.
