رزرو هتل ایران بوم گردی

مقبره بی بی مریم قشم

۱ آبان ۱۴۰۱

آرامگاه بی بی مریم قشم ، یکی از جاذبه های تاریخی جزیره قشم می باشد. برکاوان، جِسم یا قشم با آن آسمان لاجوردی و ابرهای سفیدش، ساحل صخره‌ای و غروب سرخش، یک مکان استراتژیکی بوده که خون به جگر خیلی از آن‌طرفی‌ها‌ می‌کرده، چه برسد به این‌طرفی‌ها. آن از پرتغالی‌ها که چشم ایرانی‌ها را در آن زمان دور دیده بودند و آمدند و قلعه پرتغالی خودشان را در جزیره قشم بنا کردند. آن از انگلیسی‌ها که یک‌تنه زدند کل نیروی دریایی رضاشاه را در زمان جنگ جهانی با آب یکسان کردند. آن هم از هلندی‌ها که یک چشمان به هند بود و چشم دیگرشان به خلیج‌فارس.
اسپانیایی‌ها هم ازآن‌طرف اروپا کشان‌کشان با آن کشتی‌های چوبی بزرگ و ادعای همه‌کاره‌بودنشان آمدند و جزیره قشم را تصرف کردند. حالا تصرف‌کردن قشم همانا و چو افتادن نام و نشان و زبان اسپانیایی بین مردم همانا. حتی یک نام اسپانیایی برداشتند و گذاشتند روی همه‌چیزش. روستای تم سنیتی، گورستان تم سنیتی و آرامگاه تم سنیتی (Tom Seniti / Tomb Saint).

مقبره بی بی مریم

مقبره بی بی مریم کجاست؟

یک بی بی مریم دیگری هم در قلهات کشور عمان وجود دارد که آن هم مانند مقبره بی بی مریم قشم یکه‌وتنهاست. معماری‌اش که دست‌کمی از مقبره تم سنیتی خودمان ندارد. حتی ظاهر و باطنشان هم کم‌وبیش با یکدیگر مو نمی‌زند، اما این کجا و آن کجا. خیلی‌ها هم فکر که می‌کنند سردار مریم بختیاری یا همان بی بی مریم بختیاری در اینجا دفن شده است که نامش را روی این مقبره گذاشتند.
منتهی او از شیرزنان چهارمحال و بختیاری بوده که روس‌ها و انگلیس‌ها را زیر چکاچک شمشیر و تیروتیرکشی اسلحه‌اش به زانو در می‌آورده و سروصورتشان را پایین و در جنگ اول جهانی فراری‌شان می‌داده است. این نویسنده و فعال حقوق زنان از مبارزان دوره مشروطه بوده که بعد از مبارزاتی در تخت فولاد اصفهان آرام گرفته است. با اینکه نمی‌دانم چه ارتباطی ممکن است بین بی بی مریم بختیاری با این بی بی مریم باشد، اما مردم معتقدند که این آرامگاه محل دفن یک بزرگی یا یک عزیزی بوده که هنوز نام و نشانش هویدا نشده است.

تور اروپا

مقبره بی بی مریم

تاریخ مرجانی مقبره

آرامگاهی که گفته می‌شود از همان معماری‌های ناب سلجوقی است که با گنبد مرجانی و آهک صدفی داخلش همه اسپانیایی‌ها را خراب خودش کرده بود. گفتم خراب، خرابی گنبدش که به‌خاطر سختی روزگار است، با آن پایه‌های هشت‌ضلعی خارجی مقبره که از داخلش چهار ضلعی به نظر می‌رسد، چقدر مرا یاد رصدخانه‌هایی می‌اندازد که از این‌سو و آن‌سوی آسمان شب را رصد می‌کنند. آن هم از نوع باستانی و مرجانی‌اش.

مقبره بی بی مریم

با اینکه اسپانیایی‌ها نام تم سنیتی (مقبره مقدس) را روی روستا و قبرستانش گذاشتند، اما خط و خطوط‌های درشتی از زبان فارسی و عربی به‌شکل نسخ و ثلث و کوفی روی سنگ‌های قبرستان حکاکی شده که می‌گویند از همان دوره‌های بعد از اسلام هستند. از طرفی هم که سرتان را بچرخانید به دورتادور مقبره بی بی مریم، قطعات سفالی پیدا می‌کنید که قدمتشان برمی‌گردد به سلسله‌های قاجار و صفوی یا حتی دوره ایلخانی.
چیز دندان‌گیری که از تاریخ مبهم آرامگاه بی بی مریم دستم را نگرفت، اما بماند از محققانی که می‌گویند این مقبره از همان مقبره‌های مهری یا مهرپرستی قبل از اسلام است. برخی هم می‌گویند قبل از اسلام نه، دوره ساختش بعد از اسلام و به دوره ایلخانان یا سلجوقیان برمی‌گردد.
یعنی ما را مدام به قرن‌های ۵، ۶، ۷ و ۸ قمری این‌ور و آن‌ور می‌برد. خیلی‌ها هم می‌گویند که قدمتش بین زمان تیموری تا صفوی است و سابقه قبرهای حجاری‌شده اطراف زیارتگاه بی بی مریم را هم از قرن ۹ تا ۱۱ قمری تخمین می‌زنند و حالا خدا می‌داند حرف کدام را باور کنم.
با اینکه کار از کار گذشته و بخشی از گنبد مقبره خراب شده، اما بودند کسانی که در ۲۷دی۱۳۷۷ آن را در آثاری ملی ایران به ثبت برسانند. یک مقبره بی بی مریم دیگری هم وجود دارد که در کشور عمان قرار گرفته. منتهی رسیدگی عمانی‌ها به آن بهتر از ماست. حداقل خرابی کمتری نسبت به مقبره بی بی مریم قشم داشته و دارد.

مقبره بی بی مریم

معماری مقبره بی بی مریم

اگر خانه‌های شمال با آن سقف‌های قرمزش یا خانه‌های سنگی کردستان با آن طبقاتش یا خانه‌های خشتی در یزد ذوق‌زده‌مان نکند، گنبد مرجانی مقبره بی بی مریم قشم حتما ذوق‌مرگمان می‌کند. در جاهای دیدنی قشم که تا دل‌تان بخواهد سنگ و سنگریزه پیدا می‌شود، بناکردن آرامگاهی با سنگ، لاشه سنگ، سنگریزه، گچ و خاکستر که برای آن زمانی‌ها کاری نداشت. بیرون گنبدش را هم از سنگ‌های مرجانی و داخلش را از لایه‌های آهک ساختند تا خودش را خوب جزئی از طبیعت ببیند.
با اینکه بیرون زیارتگاه بی بی مریم به‌سادگی اطرافش است و هیچ کتیبه یا نوشته‌ای در داخلش وجود ندارد، منتهی جای خالی کاشی‌های مینیاتوری در دیوارهای داخلی‌اش چیز دیگری می‌گویند. البته همین کاشی‌کاری‌ها هم خیلی با ما روراست نیستند که از کجای تاریخ سردر آورده‌اند و اصلا قصه‌شان چه بوده و چه‌ها کشیده‌اند در این چندصدساله.
درب مقبره بی بی مریم هم عین درب کوچک چوبی خانه‌های روستایی می‌ماند که موقع واردشدن به آن حتما باید با خودتان ور بروید و ابعاد بدنتان را با چارچوب در چفت کنید که یک‌وقت خاکی‌وخلی نشوید یا به در و دیوار نخورید.

مقبره بی بی مریم

مقبره بی بی مریم

مقبره بی بی مریم

مقبره بی بی مریم

           
برو بالا
 

نظر کاربران :

هیچ نظری برای این مطلب ثبت نشده است. شما اولین نفر باشید.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

جاباما سایت ویلا و اقامتگاه آنلاین