یکی از معضلاتی که امروزه گریبانگیر خود انسانها شده این است که با بی مسئولیتی انسان ها نسبت به محیط زیست و ریختن زباله ها بخصوص پلاستیک در دریا باعث شده مقدار زباله هایی که به دریاهای مختلف جهان ریخته می شود هر ده سال دو برابر افزایش پیدا کند به طوری که الان پاکسازی اقیانوس ها از این زباله ها امری محال شده است. با اینکه تاکنون صدها برنامه مختلف برای پاکسازی اقیانوس ها انجام شده اما هیچ کدام از آن ها موثر نبوده است.حال درباره اتفاق وحشتناکی که با ریختن زباله در دریا می افتد صحبت می کنیم تا شاید با رعایت جامعه کوچک یعنی خانواده خودمان و نریختن زباله ها در طبیعت کمکی به محیط زیست کرده باشیم . با ما همراه باشید .
همه دریاهای دنیا مشکل انباشت زباله دارند ۲۰ درصد از این زباله ها از خشکی وارد دریا شده و بقیه به طور مستقیم به دریا می ریزند. برخی از محققان با ادعاهای خوشبینانه اعلام می کنند که می توانند آلودگی دریاها را پاکسازی کنند اما چالشی که در مواجه با این زباله ها با آن رورو هستیم این است که زباله ها در مساحتی بیش از میلیون ها کیلومتر پراکنده هستند و بعضی از آن ها توسط عوامل محیطی به ذرات ریزی اندازه دانه های برنج تبدیل شده اند.
در گذشته در شرق آمریکا زباله ها را با قایق به مناطق باز اقیانوس اطلس می برند و در وسط آب رها می کردند به طوری که در تابستان ۱۹۹۸ حجم زیادی از آن زباله ها به ساحل برگشت پیدا کرد پس از آن بود که با تصویب قانونی ریختن هر گونه زباله به داخل اقیانوس ممنوع شد. کشتی ها و رودها هم در آلودگی دریاها نقش زیادی را دارند به طوری که روزانه زباله های زیادی از این کشتی ها به دریاها ریخته می شود و رودخانه هایی که از شهرهای صنعتی عبور می کنند هم آلودگی های زیادی را وارد دریا می کنند.
زباله های دریایی چه بلایی سر حیوانات می آورد؟
انباشته شدن زباله های پلاستیکی در دریاها و سواحل می تواند اثری منفی بر روی موجودات دریایی بگذارد. آبزیان زیادی به دنبال تغذیه از مواد غذایی همراه زباله ها هستند و کارشناسان معتقدند که این زباله ها حیات ۲۶۷ گونه جانوری، از پرندگان دریایی گرفته تا لاک پشت ها، را در معرض خطر قرار می دهد. خیلی از گونه های جانوری این زباله ها را با غذا اشتباه گرفته و آن ها را می خورند و این باعث آسیب های مختلفی برای آن ها می شود. خوردن زباله ها توسط گروهی از مرغان دریایی بزرگ باعث می شود که معده آن ها پر شده و در اثر نرسیدن غذا از گرسنگی بمیرند. در تحقیقی که بر روی ۶۷۱ ماهی دریا انجام شد مشخص شد که ۳۵ درصد آن ها ذرات پلاستیک خورده بودند و این تحقیق تنها در بین ماهی هایی انجام شده بود که توانسته بودند بعد از خوردن پلاستیک زنده بمانند تعداد بسیار زیادی از ماهی ها به دلیل بلعیدن پلاستیک های بزرگ می میرند.
زباله های دریای خزر
در ایران هم سواحل دریای خزر که یکی از مهمترین جاذبه های گردشگری کشور است به محلی پر از زباله تبدیل شده، زباله هایی که بیشتر از داخل دریا به این سواحل می آیند. در حالی که گردشگری ایران بعد از مدت ها اندکی رونق گرفته اما به نظر می آید برنامه مشخصی برای حل مشکلات دریای خزر وجود ندارد.
زباله های خلیج فارس
خلیج فارس یکی از بزرگ ترین پناهگاه های موجودات دریایی است که بیش از ۱۵۰ نوع ماهی متفاوت شامل مرجان ها، ماهی های تزیینی کوچک، ماهی های خوراکی و غیر خوراکی، صدف ها، حلزون ها، عروس های دریایی، دلفین ها و بسیاری از موجودات دریایی دیگر در این خلیج یافت می شود.
بیشتر آبزیان خلیج فارس به جز چند مورد که وارد آب های کارون، بهمن شیر و اروند می شوند مابقی در آب های شور زندگی کرده و در همان جا تخم ریزی و تولید مثل می کنند اما فعالیت های صیادی، وجود زباله های پلاستیکی و غیرپلاستیکی و فاضلاب ها بلای جان این آبزیان شده و زندگی آن ها را به مخاطره انداخته اند.
استان هرمزگان نیز به دلیل قرار گیری در کنار خلـیج فـارس با آسیب های جدی در حوزه محیط زیست روبروست چرا که بندرعباس نیز به عنوان بزرگ ترین شهر ساحلی این استان انواع آلودگی های خود را روانه سواحل و دریا کرده که آلودگی های آن دامن آبزیان و خود انسان ها را گرفته است.
براساس یک طرح با عنوان «مدیریت زیست محیطی سواحل شهر بندرعباس» در دانشگاه هرمزگان؛ مطالعات مدیریت زیست محیطی سواحل شهرستان بندرعباس، منابع اجتماعی، اقتصـادی و زیسـتی این شهرستان تا عمق شهرستان مورد مطالعه قرار گرفته و با توجه به وجود مناطق حساس فیزیکی و زیسـتی موجود در سمت غرب و شرق بندرعباس که شامل مصـب رودخانـه کـل و مصـب رودخانـه هـای شـور و شیرین است، توسعه شهر در خطوط ساحلی غیر منطقی به نظر می رسـد.
براساس نظر کارشناسان این طرح، حـدود ۵۰ درصد کـاربری سـواحل شـهر بندرعباس به خصوص در سمت غرب بندرعباس می باشد که باعث بوجود آمدن نقاط بحرانـی شده است.
مطالعه ای خاص برای تخمین دقیق میزان آلودگی پلاستیکی و میکروپلاستیکی که حجم عظیمی از زباله های دریایی را در بر می گیرند در این دریاها انجام نشده اما امکان انجام آن با کمک جوامع محلی و منطقه ای وجود دارد.مهمتر از میزان پلاستیک و میکروپلاستیک وجود در دریاهای کشور موضوع منشا زباله های دریایی یا همان پلاستیک و میکروپلاستیک ها است که ۸۰ درصد از این زباله ها از مناطق ساحلی و با منشا خشکی و فقط ۲۰ درصد از آنها توسط فعالیت های درون دریا مانند کشتیرانی به دریا روانه شده است.
به گفته وی، این زباله ها نه تنها تنوع زیستی گونه های مختلف جانوری را در دریا تهدید کند بلکه سلامت انسان را نیز به خطر می اندازد. همچنین میکروپلاستیک ها می توانند با چسبیدن به فیتوپلانگتون ها وارد چرخه غذایی انسان ها شود و سلامت انسان را تهدید کند.
مناطق دریایی برای کاهش زباله باید در یک حرکت جهانی فعالیت ها و برنامه ها تعیین شود به صورتی که از تمام مناطق دریایی20 گانه جهان که خلیج فارس، دریای عمان و دریای خزر هم شامل آنها می شود خواسته شده ذیل برنامه منطقه خود برنامه اقدام برای مقابله با زباله های دریایی و کاهش آن را نیز تعیین کنند.
