روستای گراچقا همدان ، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان همدان در استان همدان می باشد .روستای گراچقا در پنج کیلومتری شمال شهر همدان واقع است و دارای ۲۱۰۵۴۶ نفر سکنه می باشد. مهمترین فعالیت اقتصادی این روستا در صنعت چوب است که دارای کارگاه های چوب زیاد و متنوعی می باشد.
این روستا دارای پیشینه تاریخی چند صد ساله است.بنابر شواهد ابتدا این روستا در کنار رودخانه برپا شده بود که به مرور مردم با کوچ بسمت قسمت فعلی که به اتوبان همدان – تهران نزدیک می باشد روستای جدید را بنا کردنند و از بافت قدیمی جز خرابه های باقی نمانده است.
وجه تسمیه این روستا مشخص نیست ولی ممکن است از کلمه قره چای یا قره چایه گرفته شده باشد. گراچقا در فرهنگ پهلوی به معنای مغاک , دخمه , سوراخ جانوران و یا به طور کلی دخمه گوران است و احتمالا گراچقا متعلق به دوران بهرام گور ساسانی است که شکارچی گور بود و احتمالا در دخمه کوه گراچقا و در چندین محل دیگر در نزدیک همدان که آنها نیز گراچقا نامیده می شدند گوران را شکار می کرده است.
از موارد دیگر معنایی ذکر شده برای معنای این روستا میتوان معنای تپه ای برای گرا و یا محلی بصورت تپه در نظر گرفت. ( چقا یا چغا در زبان کردی بمعنای تپه است.) وجودیت تپه ای موسوم به تپه درازه ( ایجاد شده بصورت دستی) یا تپه ای باستانی بنام تپه عشقعلی احتمال این قرابت نامی را بیشتر مینمایند.
این روستا در دهستان هگمتانه قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن ۲۲۹۹ نفر (۷۲۵خانوار) بودهاست.
