یخدان عباس آباد حاجی رفسنجان ، بنای خیرالمنفعه ای است که توسط حاج آقا علی زعیم التجار رفسنجانی با مصالح خشت خام، آجر، کاهگل و با طرح معماری کم نظیر و فرم زیبای بنا گردیده است. زیستن در حاشیه کویر و آفتاب داغ و گرمای تابستان ، پیشینیان رفسنجان را به تفکر واداشته است که آیا میتوان از سرمای خشک زمستان سخت کویر توشه و بهرههایی به تابستان آورد و در جهت رفاه به خدمت گرفت و یخ ایدهآلترین این ره آورد بود و با این نگرش یخدانهای همچون عباس آباد حاجی ، کبوترخان، نوش آباد و انار و غیره در شهرستان رفسنجان شکل گرفت.
کاربرد یخدان ها
یخدانها یا بهتر بگوییم یخچالها ، چالههایی هستند که یخ را درون خود از زمستان تا اواخر فصل تابستان نگه میداشتند تا مورد مصرف قرار گیرد. این محلها وظیفهشان حفظ و نگهداری دمای یخ با کمترین افت برودتی بوده است. ارزش آن نسبت به مدت زمان طولانی در نگهداری بوده است. این یخدانها حالت گنجی برای مردمان زمان خود داشته است. سازه یخدان را چاله یخ به عمق ۱۰ تا ۱۵ متر، دیوار و حصار به ارتفاع ۱۰ تا ۱۲ متر ، پلان یخدان دایرهای و پوشش آن از خشت و ملات گل رس و به صورت گنبدی بلند است، که نمادی از معماری گذشتگان است.
مشخصات یخدان عباس آباد حاجی رفسنجان
این یخدان دارای حصار بلند به ارتفاع ۱۲ متر در فاصله ۴ کیلومتری شرق رفسنجان در روستای عباس آباد حاجی، بر اصلی خیابان روستا واقع گردیده است. در ساخت یخدان از خشت خام و گل استفاده کردهاند تا از زمستان تا اواخر فصل تابستان، یخ را با حداقل میزان آبشدگی نگه دارد. این اثر در تاریخ ۹ بهمن ۱۳۸۴، با شماره ثبت ۱۳۹۵۵ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.
نحوه دسترسی
آدرس: استان کرمان، چهار کیلومتری شرق رفسنجان
