شهر پاوه با سابقهء تاریخی بیش از ۳ هزار سال در شمال غربی استان کرمانشاه با فاصله حدود112 کیلومتر از مــرکز استان و ۴۵ کیلومتر فاصله زمینی تا آخرین نقطه مرزی به عنوان مرکز شهرستان پــــــاوه و اورامانات از سال ۱۳۳۸ تاکنون واقع شده است. قبل ازآن جزو استان کردستان بوده است. شهرستان پاوه که به بزرگترین شهر پلکانی ایران معروف است تا سال ۱۳۶۸ حدود ۴۱۲۰ کیلومتر مربع وسعت داشت و شامل بخشهای نوسود،مرکزی،باینگان،جوانرود،روانسر و ثلاث باباجانی بود و دومین شهرستان استان کرمانشاه محسوب میشد.
اما در سال ۱۳۶۸ به کوشش مسئولین و نمــاینده مجلس آن وقت شهرستان جوانرود از آن مجزا و بخش های ثلاث باباجـــــانی و روانسر شامل آن گردید.اکنون وسعت شهرستان پاوه حدود1260کیلومتر مربع و ارتفاع متوسط آن 1550متر از سطح دریـــــاست.از شمال به شهرستان مریوان و استان کردستان و از مشرق و جنوب به شهرستان جوانرود و از غرب به طول ۹۶ کیلومتر با کشور عراق هم مرز است.
شهر پاوه در رشته کوه بزرگ زاگرس واقع شده است و کوه شاهکوه که یکی از عظیم ترین کوه های این رشته کوه می باشد و بلندترین قله آن(زااوه لی)با ارتفاع ۳۴۰۰ متر ازسطح دریا که در شمال شرقی شهر پاوه همچون ستونی محکم سر به آسمان کشیده و نظاره گر مناظر زیبای پاوه و اورامان است. این منطقه دارای آب وهوای معتدل کوهستانی است چشمه های فراوان و آبـــــهای روان زیادی همراه با جنگلها،مراتع و باغات سرسبز جلوه و زیبائی خاصی به آن بخشیده است.
شهرستان پاوه و منطقه اورامان می تواند در جذب توریسم و مسافر جلب توجه نماید چون دارای شاخص های زیر است:
– کوه های سر به فلک کشیده و جنگل و طبیعتی زیبا و دیدنی و فرح بخش.
– آثار باستانی نظیر باقیماندهء دومین آتشکده ی ایران در دوره حضرت زردشت که ۷۵۰ سال قبلاز اسلام فعال بوده است.
– غارهای دیدنی و وسیع،مانند غار قوری قلعه که طولانی ترین غار آبی آسیا و درازترین غار ایرن است.
– دارای چشمه بزرگ آب معدنی (بل)که محل خروج این آب جایی زیبا و دیدنی است.
– رودخانه بزرگ سیروان و دره های عمیق امتداد آب این رودخانه.
– مسجد دخان پاوه که دارای یک جلد قرآن نفیس خطی است که در سال ۸۹۰ هجری به دست مریمنامی نوشته شده است و مورد احترام مردم است.
– آرامگاه سیـــــد محمود اصفهانی مربوط به دوره صفویان وآرامگاههای شیخ محمد و خلیفه محمد توفیق وشیخ نصرالدین
– آرامگاه سید عبیدالله در روستای زیبا و دیدنی هجیج و پیر اسماعیل در ده اسپریز که برادران امامرضا بوده اند.
– آرامگاه زیبا و دیدنی سلطان اسحاق که در کنار رود سیروان و نزدیک روستای قدیمی شیخــــانواقع شده است.
– آرامگاه شیخ محمد عزیز و روستای سرسبز نجار.
– آرامگاه باباشیخ حسن و بابا غازی که در روستای سرسبز و زیبای خانقاه قرار دارند.
– آرامگاه شیخ شهاب الدین استاد پیر شهریار در روستای دزآور و چشمه مالمین.
– روستای مرزی وزیبای (هانه گه رمه له)و آرامگاه محمد غیبی.
– دخمه های سنگی خالو حسین در روستای (بــــــانه وره)در جنوب شرقی پاوه:که شخصی به نام حسین با وصف اینکه یک پای خود را ازدست داده است با تکیه بر چوب دستی ویک کلنگ ساده چندین اتاق را در دل سنگ خارا درست کرده که وی را به نام فرهاد دوم میشناسند.
– کارهای دستی بی نظیر مانند:چوخه و رانک(لباس مردانه).کلاش(گیوه) ونمد مالی وگلیم و جاجیم بافی و فرنجی سازی و فرش بافی.
شهر بسیا ر زیبا و سر سبزی هست. متاسفانه ساخت بیرویه و غیر اصولی آپارتمان به ساخت سنتی و زیبای ظاهری شهر به شدت آسیب رسانده و اگر فکری به این مشگل نشود از شهر پلکانی هزار ماسوله چیزی باقی نمیماند
پاوه کوه های خیلی بلند و زیبایی داره, از نظر فرهنگی عالی هستن یه چیز جالب که من دیدم در مسجد دخان یه جلد قرآن قدیمی وجود داره که بر میگرده به خیلی سال قبل حتما دیدن کنید.
علاوه بر طبیعت زیبا و هوای پاک مردمان زحمتکش و مهربانی داره،صنایع دستی نمدی این شهر از جمله مهمترین جاذبه های گردشگری این شهره
شهری توریستی که دارای مراکز علمی چون دانشگاه پیام نور ودارالعلوم اسلامی نجار دانشگاه علمی کاربردی و صنایع دستی بینظیر مانند: چوخه و رانک (لباس مردانه)، کلاش (گیوه)، نمدمالی، گلیم و جاجیمبافی، فرنجیسازی و فرشبافی
با سفر به شهر زیبای پاوه هم از طبیعت لذت ببرید و هم از فرهنگ کهن کردهای عزیز