غار هامپوئیل مراغه یا غار کبوتر با قدمت ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلیون سال در منطقه کوهستانی با چشماندازی زیبا واقع شده است. این غار در ۸ کیلومتری جنوب شرق شهر مراغه و در نزدیکی روستای گشایش واقع شده است. در ابتدای ورودی غار میدان بزرگی وجود دارد که سقف آن از لانه کبوتران تشکیل شده است. پس از تونل کمارتفاعی که در سمت راست قرار دارد، میدان نسبتاً بزرگ دیگری وجود دارد. در این میدان چهار حلقه چاه به عمق تقریبی ۱۰ تا ۱۲ متر وجود دارد که همه آنها به یک میدان بزرگ در اعماق زمین منتهی میشوند. در این میدان صخرههای بزرگی دیده میشود که تا خرداد ماه به دلیل ریزش آبهای زیرزمینی سطح آنها لغزنده میباشد.
سپس این میدان بزرگ به اتاقهای بزرگ و در نهایت به تونلهای باریکی ختم میشود. در سقف اتاقها صدها خفاش به حال آویزان دیده میشوند. به دلیل وجود تعداد زیادی کبوتر، این غار به غار کبوتر نیز معروف میباشد.
غارهامپوئیل و چاههای عمیق
این اثر طبیعی در دامنه کوهی صخره ای، زیبایی های بسیاری را در دل خاموش و خسته خود نهفته کرده. تا عشق دوستداران طبیعت را در این قلب عمیق و بزرگ خود احساس کرده و آن را در اعماق وجود خود به یادگار نگاه دارد.اهمیت غار هامپوئیل به دلیل وجود چاههای عمیق و مخوفی است که به صورت تنوره های سنگی و تالارهای بزرگ دیده می شود. آن را اثری مجذوب کننده برای غارشناسان، محققان و کوهنوردانی کرده که همه ساله برای بازدید از آن به این منطقه سفر می کنند.
این غار آهکی بزرگ و مخوف که هنوز بخش هایی از آن کشف نشده، سرشار از عجایب و شگفتی های طبیعت اطراف سهند است. در نزدیکی آن آثار حضور ۲۰۰ هزار ساله بشری (عصر حجر) کشف شده و نظیر این غار فقط در ایالت کالیفرنیای آمریکا وجود دارد.
بر اساس اظهارات دانشمندان و غارشناسان برجسته داخلی و خارجی این غار از جمله مهم ترین و جالب ترین غارهای خاکستری جهان است که نظیرش در چند ایالت آمریکا وجود دارد. احتمال می رود تحقیقات زمین شناسی و بررسی های علمی در آینده زوایای روشنی از پیشینه، منشا و اسرار آن روشن سازد.
این جاذبه طبیعی را می توان به جرات کهن ترین غار ایران و دومین غار جهان از نظر قدمت دانست. که در زمره ظرفیت های گردشگری و حتی ورزش غارنوردی کشور و خطه آذربایجان دانست. غاری به ظاهر مخوف اما سرشار از رازهای کشف نشده از چاه ها و تنوره ها تا تالارهای سنگی و آهکی زیبایش همه در غباری از خاکستر آرمیده و به انتظار توجهی از سوی دوستداران طبیعت و میراث های ماندگار طبیعی است.
غار هامپوئیل بهشت غارنوردان
وجود قندیل ها و صخره های زیبای آهکی به عنوان موهبت زیبای الهی در عمق این غار سر به مهر، جاذبه ای صدچندان به این اثر طبیعی و کهن که شاهد تاریخ پر از فراز و نشیب مردمان این سرزمین است. بخشیده و همچون مغناطیسی قدرتمند دانشمندان، غارنوردان و محققان دوستدارش را به سوی خود جذب کرده است.این غار آهکی به علت برخورداری از چاه ها و جاذبه های زیبای درون غاری، به شماره ۲۳۵ در فهرست آثار طبیعی ملی کشور به ثبت رسید و تحت حفاظت و نظارت قرار گرفته است.
بهسازی، ایجاد و آسفالت ریزی راه دسترسی به این اثر طبیعی با اعتبارات دولتی و توسط سازمان میراث فرهنگی کشور انجام شده است. هم اکنون نیز طرح ایجاد برخی امکانات رفاهی شامل نمازخانه و سرویس های بهداشتی در حال اجرا و از ۹۵ درصد پیشرفت فیزیکی برخوردار است.
تهدید زیست محیطی غار هامپوئیل
این اثر تاریخی طبیعی و ارزشمند هم اکنون در حال تخریب زیست محیطی است. این جاذبه طبیعی به عنوان یکی از زیستگاه های مهم خفاش شب شکار بومی آذربایجان و گونه های کبوتر چاهی بوده و بر اثر آلودگی های زیست محیطی در معرض خطر قرار دارد.
در سال های اخیر بر اثر بی توجهی برخی بازدیدکنندگان و گردشگران در تخریب زیست محیطی این غار. دیواره های و آثار طبیعی و زیبای این جاذبه ملی در حال از بین رفتن است. در حال حاضر نیز دیواره و ورودی های غار هامپوئیل بر اثر گذشت زمان و فرسایش محیطی در حال تخریب و ریزش بوده. که در آینده می تواند موجب مسدود شدن ورودی آن و به وجود آمدن برخی خطرات برای بازدیدکنندگان از این اثر طبیعی شود.
مردم قدر این نعمت خدادادی طبیعی را بدانند
متاسفانه برخی از طبیعت گردان و بازدید کنندگان از این غار اقدام به کندن برخی از قندیل ها و کریستال های طبیعی و زیبا به عنوان یادگاری می کنند. و این در حالی است که برای تشکیل این زیبائی های خلقت صدها و شاید هزاران سال زمان صرف شده است.
ریختن انواع زباله و پسماندها در محیط درونی این غار توسط برخی از بازدیدکنندگان موجب آلوده شدن، از بین رفتن برخی موجودات زنده و به وجود آمدن جلوه نامناسبی در این جاذبه بکر و طبیعی شده است.
نحوه دسترسی
آدرس : استان آذربایجان شرقی، ۱۵ کیلومتری شهر مراغه، نزدیکی روستای تازه کند سفلی
