روستای خرگرد

روستای خرگرد، از توابع خواف، در یک منطقهٔ دشتی واقع شده و رودخانهٔ خواجه‌یار در غرب آن روان است. کوه شکسته‌کلاته در شمال غربی روستاست و در اعتدال هوای آن مؤثر است. در این روستا یک مسجد بسیار قدیمی به نام «غیاثیه شاهرخ» موجود است که در سال ۸۴۸ هـ.ق در زمان شاهرخ پسر تیمورلنگ بنا شده است. هم‌چنین مسجد دیگری نیز به نام مسجد خواجه نظام‌الملک در روستا واقع است که در سالهای اخیر مسجد جدیدی بر روی بنای اولیه آن ساخته شده است که به صورت نیمه‌مخروبه می‌باشد. روستای خرگرد یکی از قدیمی ترین روستاهای خطه خراسان است که روزگاری ازرونق عظیم علمی برخوردار بوده و در کتاب تاریخ رجال شرق خراسان چنین آمده است که : « خرگرد که از اسلام تا قرن هشتم هجری آن را با نام معربش “خرجرد” می نامیدند با جمعیت تاریخی 1500نفر.طول جغرافیایی ۳۴ درجه و32 دقیقه و ۱۲ ثانیه وعرض جغرافیایی ۶۰ درجه و10 دقیقه و ۵۰ ثانیه و در ارتفاع945 متر از سطح دریا قرار دارد و روستای آن که روزگاران درازی یکی از شهرهای مهم خواف بوده امروز بر روی خرابه های شهر قدیمی اش در فاصله ۵ کیلومتر ی جنوب شهر رود خواف وبر کنار جاده آسفالته تایباد ـ خواف به سنگان و قاسم آباد و زوزن واقع است … این روستا در قرون اولیه هجری و شاید قبل از آنکه در منابع تاریخی آمده و بویژه در قرن چهارم شهری بوده از شهرهای تابع فوشنج ( بوشنج) هرات که ابن حوقل صاحب صورت الارض به سال ۳۶۳ هجری ضمن شرح شهر هرات و توابع آن از خرگرد چنین نام می برد : …اما پوشنگ دارای شهرهای خرگرد، فرگرد و کره است و بزرگتر از همه آنها پوشنگ است … خرگرد دارای آب و باغهای بسیار و کوسوی کوچکتر است و فرگرد از خرگرد کوچکتر است و آب جاری آن اندک است … و باز مولف حدود العالم بسال ۳۷۲ هجری آنرا شهرکی خوانده و شغل عمده مردمش را دامداری نوشته : ” خرگرد شهرکی است خرد ، مردمان او خداوند چارپایانند ” … یاقوت حموی در سال ۶۲۳ آنرا شهری نزدیک بوشنج هرات آورده و نامی از تبعیتش که جزء کدام ولایت بوده است نبرده :” و اما علامه دهخدا نیز به نقل از منابع تاریخی و نظر جغرافیدانان از خرگرد چنین می گوید :« نام یکی از شهرهای مهم خواف است و به نام شهر خرجرد معروف بوده است .

مطالب مرتبط

آبشار کفتر دره سده آبشار رزداب منطقه حفاظت شده سیرخون قالی بافی خواف