آستان امامزاده محمد مسعود خنداب در شهرستان خنداب ، مرکز شهر خنداب واقع شده است. به اعتقاد اهالی و بنابر نقل اقوال گذشتگان و روایات سینه به سینه این امامزاده از نوادگان امام موسی کاظم (علیه السلام) می باشد. وی فرزند امامزاده عبدالعزیر جمال الدین (علیه السلام) بوده و نسب وی با یازده واسطه به امام موسی کاظم (علیه السلام) منتهی می شود. وفات سیّد مسعود در حدود سال ۵۸۵ هـ.ق اتّفاق افتاده است. او دارای پنج برادر بود که در استان مرکزی می زیسته اند.
شهرستان خنداب با اقلیمی سرسبز و جاذبه های متعدد گردشگری از شهرستان های دوازده گانه استان مرکزی است که گردشگران را به خود می خواند. این شهرستان در کنار جاذبه های تاریخی و طبیعی دارای اماکن مهم در زمینه گردشگری مذهبی است. امامزاده محمد مسعود فرزند امام موسی کاظم (ع) که در میان شهر و در کنار رودخانه قرار دارد دلیلی بر قدمت این منطقه حداقل از سده دوم هجری است. بقعه امامزاده محمد مسعود به شماره ۲۵۰۱۶ در تاریخ ۱۸/۱۲/۱۳۸۷ به ثبت آثار ملّی و تاریخی ایران رسیده است.
مشخصات بقعه
بنای ساختمان بقعه شامل حرم و شبستانهای جانبی و یک ایوان و یک گنبد آجری است. قسمت داخلی بقعه به ابعاد حدود ۱۲×۱۹ متر می باشد. ابعاد داخلی حرم ۳/۵*۳/۵ متر است. نمای گنبد شکل شلجمى است که از داخل پوشش گچى داشته و از خارج با ترصیع کاشی در آجر با طرح های ترنجی فیروزه ای رنگ دارد. گچبری زیر گنبد، با خط ثلث بر جسته بر زمینه قهوه اى روشن است که آیات قرآن بر آن نقش بسته و اثر استاد محمّد على کافى است. از اشیاء تاریخى هنرى موجود در بقعه، یک جفت چراغ پایه دار بلورین آبى رنگ و ضریح چوبى است که در سال ۱۳۱۰ هـ .ق وقف مرقد شده است. ضریح آلومینیومی بر روی مرقد قرار دارد و ضریح چوبی با طرح گره چینی تاریخ حک شده دارد که نشان می دهد این ضریح در سال ۱۳۱۰ بر مزار امامزاده مسعود نصب گردیده است. کتیبه ای سنگی بالای درب ورودی حرم دیده می شود که اشعاری در مدح امامزاده نوشته شده که ضمن آن وی را فرزند حضرت موسی بن جعفر (علیه السلام) و برادر امام رضا (علیه السلام) معرفی کرده و نام وی را محمد مسعود ذکر کرده است. این کتیبه تاریخ ۱۳۴۳ داشته و اثر “ملبوبی” به سفارش “محمد حسین یادگاری” است ولی بنای پیشین بقعه در حدود ۱۰۰ سال پیش ساخته شده و سالها همچون نگینی در مرکز شهر خنداب دیده می شد. با گذر زمان و فرسوده شدن بنای قدیمی، بنای جدیدی برای آن ساخته شد. این بقعه دارای شصت جریب اراضی موقوفه و رقبات دیگر می باشد که درآمد حاصل از آن علاوه بر آبادانی حرم مطهر در ایجاد اشتغال موثر بوده است. در قسمتى از صحن کوچک امامزاده، دفتر اداره اوقاف خنداب مستقر است. اشعار کتیبه ورودی حرم به شرح زیر است:
این شاهزاده که به خنداب اندر است اندر جلال و رتبه به کیوان برابر است
اندر نسب برادر سلطان دین رضا فرزندپاک حضرت موسی بنجعفر است
نامش محمد مسعود (علیه السلام) در جهان همنام جد خویش جناب پیمبر است
نحوه دسترسی
آستان امامزاده مسعود (علیه السلام) در بخش مرکزی شهرستان اراک، مرکز شهر خنداب واقع شده است. خنداب در ۱۰۵ کیلومتری شمال غربی شهر اراک و در چهل کیلومتری شرق جاده آسفالت همدان ـ ملایر قرار گرفته است.
