رزرو هتل

منطقه حفاظت شده آرک و کرنگ

زمان مطالعه : 5 دقیقه - تاریخ بروزرسانی :
۹ آذر ۱۴۰۰

منطقه حفاظت شده آرک و کرنگ با وسعت ساحت ۲۳,۵۷۱ هکتار در استان خراسان جنوبی واقع است. این منطقه که در ۸۰ کیلومتری جنوب غربی بیرجند واقع شده است، یکی از نواحی جنگلی و زیبای استان محسوب می‏ گردد و غالب پوشش گیاهی این منطقه را درختان بادامشک، بنه، گز و تاغ، و گیاهان دارویی همچون گل زوفا، کلپوره، شاه تره، خاکشیر، درمنه و… تشکیل می ‏دهند. همچنین در این منطقه جانوران و پرندگانی مانند گرگ، روباه، شغال، خرگوش، قوچ، بزکوهی، کبک، تیهو و سینه سیاه و … وجود دارند که در شمار ثروت‏های طبیعی به شمار می ‏روند.

منطقه آرک و گرنگ بر اساس آگهی رسمی مصوبه شماره ۲۷۰ شورایعالی حفاظت محیط زیست مورخ ۱۹/۰۱/۸۵ به عنوان منطقه حفاظت شده معرفی گردیده است.

36 منطقه حفاظت شده آرک و کرنگ

موقعیت جغرافیایی منطقه



منطقه آرک و گرنگ در ۵۲ کیلومتری غرب بیرجند و ۱۷ کیلومتری شمال شهر خوسف و از نظر مختصات جغرافیایی بین E583700 طول غربی تا E585500 طول شرقی و بین N324700 و N330500 عرض شمالی واقع گردیده است.

حدود اربعه
شمالاً: از کلاته شمس در امتداد جاده خاکی تا بین آباد و از این نقطه تا روستای آرک و پس از گذشتن از روستای حامی تا دهن رود.
غرباً: از دو راهی تقاطع جاده آسفالته کرمان- بیرجند و جاده فرعی روستای گرنگ تا روستای دهن رود
جنوباً: از تقاطع جاده قدیم بیرجند- خور و جاده آرک به خوسف تا تقاطع جاده آسفالته کرمان – بیرجند تا دو راهی گرنگ.
شرقاً: از دو راهی جاده قدیم بیرجند – کرمان و جاده خوسف و آرک تا دو راهی کلاته شمس.

ویژگی های منطقه

از نظر توپوگرافی منطقه عمدتاً کوهستانی و صخره ای است. نواحی دشتی در جنوب منطقه واقع شده و در سمت شمال دارای کوهستانهای مرتفع و تپه ماهوری می باشد و از نظر اقلیمی منطقه در ناحیه خشک و نیمه خشک قرار گرفته و تقریباً تمامی پدیده های طبیعی مثل کوه, تپه, چشمه, رودخانه و قنات های مختلف در آن به چشم می¬خورد.
از نظر پوشش گیاهی، گیاه غالب در منطقه آرک وگرنگ در حال حاضر در مناطق دشتی درمنه و در ارتفاعات درختچه های بنه و بادامشک می¬باشد و سایر گیاهان موجود عبارتند از: زیره, مستار, کلپوره, گل زوفا, کاکوتی, گل بومادران, آویشن, لاله قرمز ،آنغوزه، پرند, انجیرکوهی, گون, گز, بید, کلاه میرحسن, خارشتر, افدرا و برخی از گیاهان خانواده کاسنی می باشد.
از نظر حیات وحش پستانداران مختلف از جمله کل و بز، گرگ، شغال، روباه، خرگوش, تشی و … و پرندگان مختلفی از جمله کبک, تیهو, باقرقره, کبوتر چاهی, زاغ، انواع عقاب و پرندگان گوشتخوار، انواع گنجشک سانان و… در منطقه حضور دارند. صخره های صعب العبور زیستگاه گونه شاخص منطقه، کل و بز است.

جاذبه های اکوتوریستی

با عنایت به اینکه در منطقه حفاظت شده آرک و گرنگ طرح مدیریت انجام نگرفته و در حال حاضر نیز قراردادی به شماره ۱۵۴۹۳ مورخ ۱۷/۱۲/۹۰ جهت اجرای طرح مطالعاتی- پزوهشی منطقه حفاظت شده آرک و گرنگ با دانشگاه محیط زیست کرج به امضاء رسیده است، تاکنون هیچگونه سرمایه گذاری برای امر تفریح و تفرج از سوی این اداره کل در داخل منطقه صورت نگرفته است. شایان ذکر است در روستای آرک که در حاشیه منطقه واقع گردیده از سوی دستگاههای ذیربط استانی در امر تفرج، اقدام به ایجاد یک محیط تفریحی با بازسازی منبع آب و ایجاد یک محیط سایبان اقداماتی صورت گرفته است. همچنین دو پاسگاه محیط بانی مجهز به کلیه امکانات در داخل منطقه ساخته و در حال بهره برداری می باشد.

37 منطقه حفاظت شده آرک و کرنگ

 

تعارضات مهم منطقه

۱- چرای بیرویه: عدم تعادل دام و مرتع باعث هجوم رقابتی دامداران به منطقه گردیده و این امر باعث از بین رفتن پوشش گیاهی و افزایش روانابها در سطح منطقه گردیده است.
۲- عدم اجرای ممیزی مراتع از یک طرف و صدور پروانه مرتعداری بدون تعریف مشخص حد و حدودات آن برای دامداران توسط اداره منابع طبیعی و بدون در نظر گرفتن ضوابط زیست محیطی و حتی عدم نظارت و رعایت بازه زمانی مندرج در پروانه.
۳- تخریب و تصرف اراضی: بدلیل عدم تفکیک مستثنیات و اراضی کشاورزی یا تفکیک غیر صحیح و غیر کارشناسی و عدم انطباق نقشه های موجود در اداره منابع طبیعی با اراضی افراد، متأسفانه باعث سوء استفاده افراد گردیده است و هرساله مردم نسبت به تصرف اراضی ملی اقدام می کنند.

۴- بهره برداری رقابتی و بیش از حد از منابع گیاهی: (دارویی، اقتصادی، صنایع دستی و زندگی عشایری و خوراکی)
۵- راهها: راههای موجود در منطقه هم شامل راه آسفالته در حاشیه منطقه، راه خاکی در حاشیه و داخل منطقه یافت می شوند. متاسفانه راه های مالروی بسیاری در منطقه مشاهده شده است که از گذشته مورد استفاده شکارچیان بوده که بعد از تصویب منطقه تاحد امکان نسبت به ایجاد مانع جهت حرکت شکارچیان در آن اقدام شده است.
۶- شکار بیرویه: با توجه به مسلح بودن برخی خانوارهای منطقه بر حسب سنت قدیمی خود ، متأسفانه دست اندازی به حیات جانوری و شکار غیر مجاز وحوش وجود دارد. شکار حیواناتی از قبیل کل و بز ، خرگوش، کبک ، تیهو و حتی حیوانات گوشتخوار که به نحوی باعث آسیب رساندن به دامهای اهلی می شوند مثل شغال ، روباه ، گرگ.

39 منطقه حفاظت شده آرک و کرنگ

۷- عدم نیروی انسانی و پرسنل کافی برای حفاظت: متأسفانه نیروی حفاظتی این منطقه مطابق با استاندارد تعریف شده نمی باشد. از طرفی نیروهایی که بکار گرفته شده اند بصورت طرحی بوده و هیچگونه پشتوانه تجهیزات دفاعی فردی از قبیل اسلحه با توجه به تهدیدات موجود ندارند، لازم است اولا” نسبت به ایجاد چارت و استخدام نیرو اقدام گردد و در وهله دوم نسبت به تجهیز نیروها به سلاح گرم اقدامی عاجل صورت گیرد. تأخیر در تجهیز ممکن است عواقب ناگواری برای مأمورین حاضر بوجود بیاورد. منطقه در حال حاضر دارای دو پاسگاه محیطبانی با تعداد ۴ نفر نیرو می باشد.

۸- اماکن مسکونی:در حواشی منطقه حفاظت شده بخصوص ضلع شمالی آن تعدادی روستا وجود دارد شغل اکثر مردم این منطقه دامداری و کشاورزی می باشد. در بعضی از روستاها جمعیت قابل توجهی وجود دارد مثل روستاهای آرک، بین آباد، دهن رود و از طرفی بیکاری نیز معضل بزرگ جوانان منطقه است. . طرحهای هادی روستاها در برخی از نقاط با مرز منطقه تداخلی دارند. که خوشبختانه تاکنون این تداخلات حذف گردیده است.

وجود نه روستا در داخل منطقه: بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ ، جمعیتی بالغ بر ۲۳۲ نفر در این روستاها حضور دارند. تعداد دامهای افراد نیز بیشتر از حد معمول بوده و تعادل دام و مرتع رعایت نشده که این موضوع باعث تخریب بیش از حد مراتع منطقه گردیده است.
وجود پنج روستا در حاشیه منطقه با جمعیتی بالغ بر ۶۵۰ نفر: وجود سکونتگاه ها در داخل و حاشیه منطقه باعث گردیده افراد سودجو با کمترین مانعی بطور سریع به تخریب یا شکار غیر مجاز خود پرداخته و در فاصله زمانی کوتاهی به خانه هایشان مراجعت کنند بدون اینکه مأموران محیط زیست بتوانند اقدامی انجام دهند.
۹- معادن: در حال حاضر در منطقه پنج معدن وجود دارد. معدن تقاب به نام آقای حبیب ا… نجاتی با سابقه فعالیت ۴ ساله و نوع ماده معدنی مرمریت در مرحله بهره برداری که در حال حاضر غیرفعال می باشد. معدن اناور به نام آقای مهدی رسائی با نوع ماده معدنی بنتونیت در مرحله بهره برداری که در حال حاضر غیرفعال می باشد. معدن بسطام بیرجند به نام آقای امید سرتیپی با نوع ماده معدنی مرمریت در مرحله بهره برداری که در حال حاضر فعال می باشد. معدن تجگ به نام آقای حبیب ا… نجاتی با نوع ماده معدنی سنگ آهک در مرحله بهره برداری که در حال حاضر فعال می باشد. معدن آرک به نام آقای محمد حسین بنی اسدی با نوع ماده معدنی مرمریت در مرحله بهره برداری که در حال حاضر غیر فعال می باشد.

           
ما را در اینستاگرام دنبال کنید

لینک های مرتبط :

 

نظر کاربران :

هیچ نظری برای این مطلب ثبت نشده است. شما اولین نفر باشید.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

جنوب گردی