رزرو هتل ایران بوم گردی

مسجد و مدرسه صالحیه قزوین

زمان مطالعه : 4 دقیقه - تاریخ بروزرسانی :
۷ اردیبهشت ۱۳۹۸

مسجد و مدرسه صالحیه در خیابان مولوی شهر قزوین واقع شده و بانی آن «حاج ملاصالح برغانی»؛ یکی از علما و مجتهدین پارسا و مؤلفین قرن ۱۳ می‌باشد. این بنا با وسعتی حدود ۴۶۷۰ مترمربع یکی از بزرگ‌ترین مدارس علمیه ایران و از عظیم‌ترین مدارس فلسفی شیعه در زمان خود به شمار می‌رفته است. ساختمان مدرسه دارای سه طبقه و یک حیاط وسیع است. در پیرامون حیاط بیش از ۵۵ حجره و چندین مَدرَس (محل درس) قرار دارد که توسط ایوانچه‌هایی به فضای حیاط مرتبط می‌شوند.مسجد در شمال مدرسه قرار گرفته و ورودیِ آن از خیابان مولوی است. ساختمان مسجد آجری بوده و سردرِ آن تزئیناتی از کاشی و اشعاری به خط نستعلیق زیبا به رنگ لیمویی بر روی کاشی لاجوردی دارد. این مسجد فاقد محراب می‌باشد.از جمله دانش‌آموختگان این مدرسه می‌توان سید جمال‌الدین اسدآبادی، میرزای شیرازی و سید اشرف‌الدین حسینی (نسیم شمال) را نام برد.

مدرسه و مسجد صالحیه یکی از آثار دوره قاجار قزوین است که در دوره فتحعلی شاه در سال ۱۲۴۸ هجری شمسی توسط حاج ملاصالح برغانی قزوینی (جد اعلای علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی کشور) بنیان گذاشته شد.
این مجموعه در زمان خود بزرگترین مدرسه ایران به شمار می‌آمده و در دوره قاجار قرینه‌ای از آن در آنطرف خیابان (خیابان مولوی) بنا نهاده شده که مدرسه و مسجد شهید ثالث برادر حاج ملا صالح است. اگر چه امروزه مسجد شهید ثالث به قوت خود پابرجا مانده، اما مدرسه آن در دوره پهلوی اول تخریب شده است.
مدرسه صالحیه نیز به عنوان یکی از مدارس مهم کشور محسوب می‌شده است به طوری که گفته می‌شود افراد برای مرجع تقلید شناخته‌شدن باید در این مدرسه تحصیل یا تدریس می‌کرده‌اند. این مدرسه محل تحصیل بزرگانی، چون سید جمال‌الدین اسدآبادی و فلاسفه متأخر دوره قاجار و مکان تدریس بزرگانی، چون میرزای شیرازی بوده است.
این مدرسه از ضلع شمال متصل به مسجد است و طرح مرمتی آن اوایل دهه ۸۰ تهیه شده و از سال ۱۳۹۲ کار مرمت از طبقه پایین شروع شده و مرحله به مرحله طرح به مدیریت حوزه علمیه تحویل داده شده است.
مدیر طرح عمرانی این مدرسه در معرفی این بنا گفت: این مدرسه سه طبقه زیرین، همکف و بالایی دارد که سیستم تأسیسات آن پیش از آغاز کار‌ها طراحی شده و شرایط ایمنی را طبق ضوابط نظام مهندسی اجرا کردیم و سیستم اطفا حریق، سیستم گرمایشی و سیستم امنیت برای آن در نظر گرفته شد.
بر اساس سخنان معاون میراث فرهنگی کشور، از سال ۱۳۹۳ تاکنون ۳ و نیم میلیارد تومان اعتبار برای مرمت این مدرسه بودجه اختصاص یافته است.

بازدید ۴۳ هزار گردشگر در نوروز از مدرسه صالحیه
مدیر میراث فرهنگی استان قزوین، که بازدید بیش از ۴۳ هزار گردشگر در نوروز را به واسطه باز کردن در‌های غربی مدرسه میسر کرده نیز معتقد است که باید با رویکرد همکاری بتواند امکان بازدید را فراهم کند. وی تمایل نداشتن مدیران حوزه علمیه نسبت به بازدید از این بنا را ممانعت از تمرکز طلاب به واسطه بازدید‌ها و تردد گردشگران می‌داند و می‌گوید: امیدوار هستیم با انعقاد یک تفاهم نامه بتوانیم زمان‌بندی برای بازدید مشخص کنیم و مسئله ورود گردشگر به این مدرسه تاریخی را رفع کنیم و در روند طبیعی تدریس در مدرسه هم خللی وارد نکنیم.
یکی از باستان‌شناسان استان، این بنا را مرکز محله و محوطه تاریخی بزرگی می‌داند که در اطراف آن دانشمندان و بزرگان زیادی درس خوانده‌اند. او محله صالحیه را با همه تاریخچه‌اش مورد اهمیت می‌داند و می‌گوید ورودی این بنا از خیابان مولوی تعریف نشده به طوری که بسیاری از افراد در زمان رد شدن از جلوی در ورودی آن نمی‌دانند که چنین مدرسه بزرگ و قدیمی در این مکان وجود دارد.
بخش جنوبی مدرسه صالحیه از بخش‌های درحال مرمت بنا است. این قسمت به خانه‌های خاندان صالحی بعد از ترور شهید ثالث و حوادث اجتماعی کشور مربوط می‌شود که با مهاجرت خاندان صالحیه به عتبات عالیات آرام آرام به افراد دیگری فروخته شده است. سازمان میراث فرهنگی در این میان سعی دارد با تملک خانه‌ها توسعه را در بخش جنوبی اجرا کند. در این بخش از بنا به علت ورود آبراه‌ها و تخریب‌ها بنا‌های سمت جنوبی شکست خورده بوده که با استحکام بخشی در دوطبقه اثرات ناشی از مرمت کاملا مشهود است.

مدرسه صالحیه با کاربری موزه‌ای

این مدرسه از بخش‌های مختلفی چون حیاط استادان یا همان حیاط کوچک تشکیل شده و این روز‌ها تعریف کاربری برای فضا‌های این مجموعه، به یکی از بحث‌ها و محل چالش سازمان میراث فرهنگی و مدیریت حوزه علمیه تبدیل شده است. تبدیل شدن بخشی از فضای موجود به موزه باعث می‌شود ایجاد ارتباط و پل میان مردم و حوزه علمیه و نمایش ارزش‌های فرهنگی، آموزشی و اجتماعی حوزه را به گردشگران معرفی کند.

مسجد-مدرسه-صالحیه2 مسجد و مدرسه صالحیه قزوین

مسجد-مدرسه-صالحیه4 مسجد و مدرسه صالحیه قزوین

مسجد-مدرسه-صالحیه5 مسجد و مدرسه صالحیه قزوین

مسجد-مدرسه-صالحیه6 مسجد و مدرسه صالحیه قزوین

مسجد-مدرسه-صالحیه7 مسجد و مدرسه صالحیه قزوین

مسجد-مدرسه-صالحیه8 مسجد و مدرسه صالحیه قزوین

مسجد-مدرسه-صالحیه9 مسجد و مدرسه صالحیه قزوین

           
ما را در اینستاگرام دنبال کنید

لینک های مرتبط :

 

نظر کاربران :

  • حسن حسن زاده

    بسيار زيبا وچشم نواز اگه راهتون افتاد حتما بازديدي داشته باشيد

    ۲۸ دی, ۱۳۹۷ پاسخ دادن
  • نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

    جاباما