بلیط هواپیما سوئیت تبریز

مسجد مطلب خان خوی

زمان مطالعه : 6 دقیقه - تاریخ بروزرسانی :
۳ مهر ۱۴۰۰

مسجد مطلب خان خوی در مرکز شهر خوی و در ابتدای خیابان طالقانی در فاصله حدود ۳۰ متری بازار قدیمی شهر واقع شده است. بر اساس شواهد معماری موجود، ساختمان اولیه مسجد منسوب به دوره ایلخانی است زیرا این مسجد مانند مسجدهایی که در دوران مغول ساخته شده، روباز است. این مسجد در طول زمان بر اثر وقوع حوادث طبیعی تخریب و در دوره قاجار مجدداً و بر روی ویرانه‌های قدیمی بنا شد. مسجد مطلب خان از یک شبستان بزرگ و روباز با پلان مربع شکل تشکیل شده است . دور تا دور آن را حجره‌های دو طبقه و شاه‌نشین‌های بلند و ایوانی عظیم که در حال حاضر سقف آن فروریخته، فرا گرفته‌اند.

مسجد مطلب خان خوی

مساجد تاریخی شهرستان خوی

شهرستان خوی از آنجا که بیشترین مساجد تاریخی را در استان آذربایجان غربی در خود جای داده است. به دارالمومنین شهرت دارد. مساجد حاجی بابا، ملأ حسن، حجتیه، شیخ، سیدالشهدا، داش آغلیان، سلمان خان، ملااحمد، مطلب خان، مسجد قرمز چورس و مسجد خان از مساجد قدیمی و تاریخی این شهرستان به شمار می‌ روند.
تزئین کاشی کاری‌ ها با مظاهر معنوی و مفاهیم والای مذهبی در انتخاب رنگ، شکل و فرم در این مساجد چنان زیبا است که انسان را به سوی خود جلب می ‌کند. در واقع دریچه ‌ای از شناخت عظمت معماری اسلامی به روی انسان می ‌گشاید. گنبدهای آجری با مناره ها و گلدسته‌ های بلند، رواق ‌ها با ستون‌ های سنگی تراشیده و بدون تزئینات، شبستان ‌های فراخ و دل گشا با طاق نماهای بزرگ قوسی. و محراب ‌هایی با گچبریهای ساده از مهمترین ویژگی‌ های معماری مساجد تاریخی خوی است.

مسجد مطلب خان خوی

معماری بنای مسجد

مسجد «مطلب خان» خوی که از بزرگ ‌ترين مساجد تاريخی و رو باز كشور است. از بناهای قديمی و درخور توجه خوی می باشد. این مسجد با پلانی مربع شکل که دور تا دور آن حجره‌ هایی به صورت دو طبقه تعبیه شده دارای اهمیت تاریخی و معماری بسیار است. نمای بیرونی مسجد فاقد تزئینات است اما صحن مسجد با محرابی بلند به صورت زیبا و هنرمندانه گچبری شده است. مسجد مطلب خان خوی در کنار ده‌ ها مسجد تاریخی استان آذربایجان غربی به عنوان بزرگ ‌ترین مسجد روباز از ویژگی معماری بی نظیری برخوردار است.

مسجد مطلب خان خوی

تاریخچه

مسجد مطلب خان بازمانده از دوره ایلخانی است و سبک معماری آن متعلق به دوره سلجوقی است. این مسجد در دوره قاجار (در حدود ۱۲۵۵ هجری قمری) توسط شخصی به نام مطلب خان که از نوادگان دختری مرحوم شیخ بهایی و مرصع کار ویژه نایب السلطنه عباس میرزا بوده.  بازسازی و نیز تغییراتی در آن داده شده است. در خصوص تاريخ ساخت و صورت اوليه بنا اطلاع دقيقی در دست نيست . در سالهای اخیر نیز مورد مرمت واقع شده است. مطلب خان؛ زرگر مخصوص عباس میرزا نایب‌السلطنه بوده است.

مسجد مطلب خان خوی

ویژگیهای معماری

این مسجد متعلق به در دوره ایلخانی است، با سبک معماری ویژه سلجوقیان که پس از ویرانی در اوایل دوره قاجار تجدید بنا شده‌ است. مسجد مطلب خان از داخل بشکل هشت ضلعی ساخته شده و شبستانی بزرگ روباز و مربع شکل دارد که که دور تا دور آن را حجره‌ های دو طبقه و شاه ‌نشین‌ های رفیع و ایوانی عظیم احاطه کرده ‌است. جبهه بیرونی و درونی این مسجد آجری فاقد هر نوع تزئینات می ‌باشد و فقط قسمت فوقانی شاه ‌نشین بالای محراب ورودی شبستان، با مقرنس‌ های درشت گچی زینت داده شده است. قسمت ‌های داخلی ایوان و طرفین ورودی آن از طریق آجرچینی (با پس و پیش آوردن آجرها) سایه‌روشن دلپذیری یافته است. گویا این زیرسازی و فرم کار جهت انجام تزئیناتی مانند روکار آجری یا سنگ منظور شده که ناتمام باقی مانده ‌است.

بنای کنونی مسجد به ابعاد تقریبی ۲۳×۳۰ متر، درميان دارای صحن روباز به ابعاد تقريبی ۱۶×۱۶ متر است که در اطراف آن، حجرات دوطبقه، شاه نشين های رفيع و در میان آن، حوض سنگی بزرگی قرار دارد. در بخش شمالی، شبستانی مستطیل شکل به ابعاد تقريبی ۶×۱۰متر ساخته شده است. با مطالعه نقشه و ويژگی های ساختمانی بنا تا حدودی می توان وضعيت اوليه بنا را بازسازی کرد که بر طبق آن، بنای اوليه به صورت گنبدخانه ای بزرگ با ايوانی در نمای شمالی بوده است.

مسجد مطلب خان خوی

گنبد مسجد

فضای داخلی گنبد خانه به ابعاد تقريبي ۱۶×۱۶ متر با پوشش بزرگ گنبدی مسقف می شده. در اضلاع داخلی آن، شاه نشين های بزرگ و درميانه ضلع جنوبی، محراب بزرگی قرار داشته است. در دو زاويه جنوبی بنا، جرزهای حجيم و در داخل آنها راه پله هايی برای دسترسی به پشت بام ساخته شده بود. جرزهای حجيم جنوبی و زوايای مستحکم شمالی بنا ممکن است تکيه گاه و پشتبند گنبد بزرگ بنا بوده باشد. بعد از ساخت بنا تا دوره قاجار، گنبد بنا فروريخته و بازسازی آن در دوره قاجار امکان پذير نبوده است. بدين خاطر، فضای گنبد خانه در اين دوره تبديل به صحن روباز گرديده و ايوان نيز به صورت نمازخانه ای تغييرشکل يافته است.

محراب مسجد

مسجد مطلب خان خوی ویژگی‌ های معماری کم نظیر دارد که این مسجد را از دیگر مساجد تاریخی کشور متمایز کرده است. در واقع محراب این مسجد با ۱۲.۵ متر ارتفاع و ایوان آن با ۲۵ متر ارتفاع از بلندترین محراب ‌ها و ایوان ‌های مساجد در ایران است. قسمت بالای محراب ورودی شبستان، با مقرنس‌ های درشت گچی تزئین شده . در طبقه بالا در چهار گوشه شبستان فضاهایی با نرده‌ های چوبی برای نشستن زنان تعبیه شده. دسترسی به این فضاها از طریق پله‌ هایی که در چهارگوشه بنا وجود دارد تأمین شده است.

محوطه سازی، تعمیر سازه ‌های چوبی، تعویض آجرهای پوسیده، کف سازی و مرمت بام، حجره‌ ها، عایق کاری قسمت‌ های فرسوده و کف سازی ایوان . از جمله محورهای عملیات مرمت این مسجد زیبا و تاریخی در سالهای اخیر است. از ویژگیهای دیگر این مسجد که بر روی آن اعمال شده است وجود پوشش مسقف موقت است که قابل برداشتن و نیز جمع کردن می باشد. پوشش فلزی گنبد مسجد مطلب خان خوی سازه‌ ای سبک با قطر دهانه ۱۸ متر و ارتفاع ۱۷ متر است که در مواقع نیاز مورد استفاده قرار می‌ گیرد. قابل یادآوری است که در ضلع غربی و شمالی مسجد تعداد زیادی مغازه و سرویس بهداشتی احداث شده . در ضلع جنوبی پاساژی ساخته شده ‌است كه می‌ توانند در امر ارائه خدمات و ايجاد امكانات رفاهی برای بازديد گردشگران مفيد واقع شوند.

مسجد-مطلب-خان12 مسجد مُطلِّب خان

نحوه دسترسی

اين مسجد درمرکز شهر خوی، کنار بازار قدیمی (حدود سی متری بازار) و ابتدای خیابان طالقانی در مجاورت چند مسجد قدیمی دیگر واقع شده است.

مسجد-مطلب-خان7 مسجد مُطلِّب خان

مسجد-مطلب-خان9 مسجد مُطلِّب خان

مسجد-مطلب-خان10 مسجد مُطلِّب خان

مسجد-مطلب-خان13 مسجد مُطلِّب خان

مسجد مطلب خان خوی

مسجد مطلب خان خوی

مسجد مطلب خان خوی

مسجد مطلب خان خوی

مسجد مطلب خان خوی

مسجد مطلب خان خوی

           
ما را در اینستاگرام دنبال کنید

لینک های مرتبط :

instagram
 

نظر کاربران :

  • حسن حسن زاده

    شهر خوي جاذبه هاي زياد و ديدني كه البته نياز به مرمت و بازسازي دارند

    ۹ بهمن, ۱۳۹۷ پاسخ دادن
  • نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    داغ ترین ها