بلیط هواپیما سوئیت تبریز

ارتباط غیر کلامی در شغل راهنمای تور

6 نوامبر 2019

تعامل انسانی ذات اصلی فعالیت راهنمایان گردشگری را شکل می دهد . این تعامل میان افراد از طریق ابزارهای ارتباطی ای شکل می گیرد که طی هزاران سال در میان جوامع بشری شکل گرفته اند . تردید نیست که سخن گفتن مهمترین این ابزارهای ارتباطی است . اما گاه نقش ابزارهای ارتباطی دیگر نیز چنان واجد اهمیت است که نادیده انگاشتن آنها خطایی بزرگ است .
در حرفه راهنمایان گشت از آنجا که گردشگران همراه یک راهنما طی مدت حضور در برنامه سفر , فکر و ذکر خود را صرف کسب اطلاعات از طریق او می نمایند , هر گونه رفتار و حرکت راهنما از دید ایشان پنهان نمانده این حرکات می توانند به عنوان عامل انتقال پیام نزد گردشگران تلقی شوند . در نتیجه راهنما نه فقط بر اساس آنچه بر زبان می راند بلکه بر اساس رفتارهایی که از خود بروز می دهد و حرکاتی که از او سر می زند مورد قضاوت قرار می گیرد . از این موضوع اغلب با عباراتی از قبیل زبان بدن , سخن گفتن با اشارات و حرکات سرو دست و در بیان عام تری به رفتارهای غیر کلامی در روابط میان فردی یاد می شود .
اهمیت این رفتارها در حرفه راهنمایان گشت بدان حد است که اختصاص فصلی مجزا بدان کاملا موجه می نماید . کافی است بدانیم اگر به عنوان مثال شما در یک فرودگاه بین المللی دستتان را به لاله گوش خود بگیرید , فردی که پیش روی شما ایستاده است بسته به اینکه به چه سرزمینی تعلق داشته باشد , برداشتی متفاوت از رفتار شما خواهد داشت که نتیجه آن می تواند از یک لبخند تا سیلی ای که به گوش شما نواخته شود متفاوت باشد .
در تهیه مطالب این فصل از کتاب ارزشمند ( رفتار غیر کلامی در روابط میان فردی ) اثر ریچموند و مک کروسکی که زیر نظر دکتر غلامرضا آذری ترجمه و توسط نشر دانژه منتشر شده است بهره جسته ایم . توصیه اکید آن است که علاقمندان به حرفه راهنمای تور به این مختصر بسنده نکرده و مطالعه کتاب مذکور را جدی بگیرند .

ارتباط غیر کلامی در شغل راهنمای تور

ویژگی های ارتباطات غیر کلامی
ارتباطات غیر کلامی حسب تعریف اشاره ها , حرکات اندام , وضع اندامی , حالت های چهره , پوشش نمادین و پدیده های مشابه آن هستند که دارای ارزش پیامی نزد فرستنده و گیرنده آن می باشند . این گونه ارتباطات دارای ده ویژگی بسیار مهم هستند که آگاهی از آنها بردرک ما از این عناصر ارتباطی موثر است .
این ویژگی ها عبارتند از :

– ارتباط غیر کلامی در یک زمینه خاص شکل گیرد .
– ارتباط غیر کلامی در چارچوب زمان و مکان پدید می آید .
– ارتباط غیر کلامی حرکات , رفتارها و اعمال تعاملی و میان کنشی است .
– ارتباط غیر کلامی مبتنی بر قلمرو هدف و فاصله است .
– ارتباط غیر کلامی بیش از ارتباط کلامی مورد پذیرش قرار می گیرد .
– ارتباط غیر کلامی همیشه و در هر جو و فضایی به وجود می آید .
– ارتباط غیر کلامی در وضعیت نبود احساسات پنج گانه انسانی به منصه ظهور می رسد
– ارتباط غیر کلامی در شرایطی پر ابهام و مبتنی بر معانی چندگانه است .
– ارتباط غیر کلامی بسته به نوع فرهنگ و حوزه های جغرافیایی افراد , متفاوت عمل می کند .
– ارتباط غیر کلامی جایگزین , مکمل , متعارض و موکد ارتباط کلامی اشخاص است .

با درک و فهم دقیق این ویژگی ها و اصول که در عمل مفهومی همه گیر دارند می توان به حدو مرزهای وسیع این حوزه ی علمی , بیشتر و بهتر واقف شد . زمانی که می خواهیم یک ( ارتباط یا رفتار غیر کلامی ) را درک و تفسیر کنیم باید بدانیم که هیچ نشانه ای به تنهایی نمی تواند موجد حجم بسیار زیادی از پیام های منتقل شده باشد . در مقابل حرکات و رفتارهایی نظیر اشاره های اندامی , طرز نشستن و ایستادن , تماس چشمی , حالت های نمایشی تاثیر گذار و… را باید به دقت زیر نظر گذاشت . البته می دانیم که نشانه های غیر کلامی می توانند معانی بسیار متنوع و متفاوتی را خلق کنند .

ارتباط غیر کلامی در شغل راهنمای تور

کانال های ارتباط غیر کلامی

ده کانال مختلف برای جابه جایی پیام های غیر کلامی شناسایی شده است. کانال های مذکور عبارتند از: تن گفتار، ظاهر سخنران، ابزارهای کمکی، حرکات و ژست ها، طرز ایستادن، رفتارهای لمسی، استفاده از فضا، حالت چهره، رفتارهای چشمی،

تن گفتار

تن گفتار ناخودآگاه تولید و ناخودآگاه تعبیر می شود. به خاطر داشته باشید با تسط بر تولید خودآگاه تن گفتار می توانید سخنرانی موفق تری خلق کنید.

تن گفتار شما می تواند موجب تقویت ارتباط و یا لطمه وارد آمدن به آن شود. حتی وقتی کاملاً بی حرکت نشسته اید نیز ممکن است بدون آنکه متوجه باشید پیام قدرتمندی را درباره احساست درونی خود منقل کنید.

اگر هنگام صحبت کردن دست هایتان را از دو طرف آویزان کنید، کف دست هایتان رو به بیرون و باز باشد و با لبخندی روی چهره، مستقیم به مخاطبانتان نگاه کنید، آن ها احساس راحتی می کنند و درست همان طور که اسفنج، آب را جذب می کند آن ها هم پیام شما را جذب می کنند. اما اگر چهره تان جدی و عبوس باشد و دست به سینه باشید، یا تریبون را محکم بگیرید، شنوندگان طوری واکنش نشان می دهند که گویی والدینشان از دست آن ها عصبانی هستند و آن ها را سرزنش می کنند. در نتیجه، آن ها افکارشان را پنهان می کنند، حالت تدافعی به خود می گیرند و در مقابل پیام شما و تلاشتان به ترغیب آن ها جهت تفکر و اقدام متفاوت مقاومت می کنند؛ پس زبان بدن بسیار مهم است.

هنگام صحبت، استوار و روی هر دو پای خود بایستید و از انداختن وزن خود روی یکی از پاها خودداری کنید. به نظر کارشناسان، سخنرانی که روی یک پا می ایستد به خود و به سازمانی که نمایندگی آن را بر عهده دارد، بی اعتنا است.

ظاهر سخنران

اهمیتی که در جوامع غربی به ظاهر فیزیکی می دهند برای محققان ارتباط جوامع مذکور نیز شگفت آور است. محققان بر این باورند قضاوت افراد از دیگران بر این اساس است که آن ها چگونه به نظر می آیند. تحقیقات نشان داده که مردم، افراد جذاب را از افراد کمتر جذاب، دوستانه تر، شایسته تر و به لحاظ اجتماعی ماهرتر می دانند.

بخشی از این تن گفتار یا همان ارتباط غیر کلامی نحوه لباس پوشیدن سخنران است. لباس می بایست متناسب با موقعیت، زمان و مکان سخنرانی باشد. اگر در جای رسمی سخنرانی می کنید، لباس شما باید از اصول آداب و معاشرت پیروی کند. اگر به جلسه ای می روید که در آن قرار است قرارداد مهمی ببندید، باید لباسی متناسب به تن کنید. از سویی اگر راهنمای گردشگر هستید، لباس شما باید با نوع گردشگری ای که اجرا می کنید متناسب باشد. گاهی یک لباس غیر رسمی آراسته در اجرای تور مؤثرتر از لباسی رسمی و یا ژولیده است. مهم آن است که بدانیم تأثیر گذاری اولیه ما با لباسمان انجام خواهد شد. ظاهر آراسته شما این پیام را می رساند که شما برای خود اهمیت قائلید، پس برای دیگران نیز اهمیت قائل هستید. به هر حال، وضعیت ظاهر خود را دست کم نگیرید؛ در پیام رسانی، ظاهر سخنران نقش اساسی دارد.

ابزار کمکی

از دیگر نکات مهم درباره ارتباط غیر کلامی برای سخنرانان تنظیم پاورپوینت، انتخاب عکس و فیلم، رسم نمودارها و ابزاری است که بتواند ذهن مخاطب را به موضوع نزدیک تر کند. برای راهنمایان گردشگری استفاده از بدنشان در هنگام توضیحات اهمیت بسیاری دارد.

حرکات و ژست ها

افراد وقتی احساس اطمینان می کنند، سرشان را بالا می گیرند و با گام های روان و استوار قدم می زنند. وقتی عصبی هستند، احتمالاً به هنگام راه رفتن با کمرویی اما به طور مکرر به مردم اطراف نگاه های دزدانه می افکنند.

یکی دیگر از شیوه های بیان غیر کلامی که در گروه حرکات و ژست ها جای می گیرد، «با علامت نشان دادن» است. این کنش ارتباطی، نوعی تمثیل غیر کلامی است که در هر فرهنگی معادل کلامی مستقیم نیز دارد؛ مثلا در ایران بالا بردن دست با انگشتان باز معادلی برای «سلام» است. تکان دادن نسبتاً سریع مچ دست با انگشتان باز معادل «خداحافظ» و شانه های بالا انداخته نشانه «نمی دانم» است.

طرز ایستادن

وقتی هنر پیشه ای می خواهد نقشی را ایفا کند، طوری می ایستد که موفق آن نقش باشد. بنابراین نحوه ایستادن سخنران روی صحنه، به میزان زیادی حالت و مفاهیم سخن او را بیان می کند. نحوه ایستادن نباید کسالت آور باشد و بهتر است به گونه ای زنده و متحرک باشد تا ارتباط سخنران با سخن مخاطبان را تقویت کند.

مهم ترین مسئله در طرز ایستادن آن است که با دستان خود چه کنید. دستانتان نباید بی دلیل در هوا تکان بخورند یا با قلم بازی کنند یا در جیبتان باشند، باید آن ها را ثابت نگه دارید؛ مگر آنکه حرکت دست با کلام تناسب داشته باشد. تمرین کنید که دست ها در جایی ثابت باشند و هر وقت که لازم بود، آن ها را حرکت دهید و بعد دوباره ثابت سازید.

محل ایستادن شما در برابر گروه، نحوه ایستادن و حالت دست ها پیام هایی را خواه ناخواه به مخاطبان منتقل می کند. نحوه ایستادن ما پیام های مهمی را به مخاطب منتقل می کند. اگر پشت تریبون هستید، به آن نچسبید، بلکه گاهی کمی راه بروید. اگر تریبون ندارید و مانند راهنمایان گردشگری در سایت هستید، رو به گروه بایستید و نوک پای خود را به سمت گروه قرار دهید؛ زیرا پشت کردن به گروه و یا کج ایستادن به غرور و لاابالیگری تعبیر می شود. البته این در حالی است که راهنمایان نخواهند شیء داخل ویترین یا چیزی از این دست را توضیح دهند.

دست به سینه بودن نشانه قدرت طلبی، برتری جویی و یا محافظه کاری محسوب می شود. دست های فرو رفته در جیب نشانه اهمیت ندادن به مخاطب است. دست های گره خورده پشت سر نیز احساس غرور و یا پنهان کاری را القا می کند. تکان دادن بیش از حد دست ها موجب پرت شدن حواس مخاطب می شود. اگر نمی دانید با دست های خود چه کنید، بهتر است بدون اینکه آن ها را در هم قفل کنید در جلوی بدن و با گارد باز آن ها را نگه دارید.

همچنین در شغل راهنما، هدف فقط توضیح بی روح و خشک نیست. راهنما می تواند از دست های خود برای ایجاد جادوی توضیحات استفاده کند. اشاره هایی مانند حجم، حالت، یا دوری و نزدیکی اشیا و … می تواند تداعی مناسب تری از فضا ایجاد کند، اما باید توجه کرد که حرکات دست نباید بیش از اندازه باشند تا حواس مخاطبان را پرت کند.

نکته دیگر این است که در برخی فرهنگ ها اشاره با انگشت به اشیا و یا افراد بی ادبی تلقی می شود، پس بهتر است به این منظور کف دست را به سمت بالا نگه داشته و نوک انگشتان را برای اشاره استفاده کنیم.

رفتارهای لمسی

لامسه اولین حس از حواس پنچگانه ماست که رشد می یابد. در ارتباط انسانی پنج حوزه مهم وجود دارد که لامسه نقش حساسی در انتقال مفهوم آن بازی می کند: ۱- لمس عاطفی ۲- لمس مراقبتی ۳- لمس قدرت و کنترل ۴- لمس تهاجمی ۵- لمس آئینی

لمس عاطفی. یکی از کارکردهای بسیار مهم لامسه به اشتراک گذاشتن عاطفه است. رفتارهایی چون بغل کردن، بوسیدن و دست دادن بیانگر و انتقال دهنده پیام عشق، صمیمیت، تعهد و امنیت است.
لمس مراقبتی. وقتی آرایش گر در حال کوتاه کردن موهای شماست یا هنگامی که پرستار زخم پای شما را پانسمان می کند و یا وقتی کارکنان خانه سالمندان برای جا به جایی افرار سالمند آن ها را لمس می کنند، در حال لمس مراقبتی هستند.
لمس قدرت و کنترل. وقتی میزبان در میهمانی، برای هدایت میهمانش به مسیر مشخص، دستش را پشت او می گذارد.
لمس تهاجمی. رفتارهایی که برای وارد آوردن صدمه جسمانی انجام می شوند، لمس تهاجمی نام دارند؛ مانند سیلی زدن و حتی چاقو کشیدن
لمس آیینی. برخی از لمس ها آیینی هستند، به این معنی که افراد آن ها را به عنوان بخشی از یک سنت یا رسم انجام می دهند. در بسیاری از نقاط جهان دست دادن یکی از لمس های آئینی است.
استفاده از فضا

مطالعه علمی کاربرد فضا حاکی از آن است که هر فرد مقدار ترجیح داده شده ای فضای شخصی دارد که مانند حبابی نامرئی دور او را فرا گرفته است. اینکه او چه مقدار فضای شخصی را ترجیح می دهد به عواملی مانند، خلق و خو، نوع موقعیتی که در آن هست و میزان شناخت او از افراد اطرافش بستگی دارد.

فرهنگ نیز در این مورد نقش گسترده ای دارد. محققان برخی فرهنگ ها را فرهنگ های تماس بالا و برخی دیگر را فرهنگ های تماس پایین می شمارند. مردم در فرهنگ تماس بالا معمولاً خیلی نزدیک یکدیگر ایستاده یا می نشینند و بیشتر یکدیگر را لمس می کنند. به نظر می رسد که جامعه ایران در گروه تماس بالا قرار می گیرد.

همه موجودات روی زمین دارای حریم اجتماعی هستند. درختان در جنگل با فاصله مشخصی رشد می کنند. انسان ها نیز این حریم را همواره حفظ می کنند. اگر کسی از فاصله حریم اجتماعی به شما نزدیک تر شود، احساس می کنید که به شما هجوم آورده خود به خود عقب تر می روید. بنابراین با توجه به مخاطبان و شناختی که از آن ها دارید، نباید از حریم اجتماعی جلوتر بروید. این رعایت حریم در تمامی زمینه ها ضروری است. نباید با بو، صدا و یا بدن خود وارد حریم دیگران شویم.

حالت چهره

همان طور که پیش تر ذکر شد، چهره یکی از کانال های ارتباطی است. چهره نسبت به دیگر کانال های غیر کلامی، بیشترین اطلاعات را انتقال می دهد. اما در میان این اطلاعات، هویت، جذابیت و ابراز احساست از سایر اطلاعات بارز تر است.

حالت چهره و رنگ چهره شما نیز می تواند حاکی از اعتماد به نفس و یا اضطراب شما باشد. به یاد داشته باشید گوش کردن به سخنان فردی که لبخند به چهره دارد بسیار دلپذیرتر از نگریستن به چهره ای برافروخته، عبوس و یا بی اعتناست. سعی کنید حالت چهره شما علاوه بر باز بودن و به همراه داشتن لبخند، با سخنان شما نیز تناسب داشته باشد.

لبخند لباس کار همه ما در صنعت گردشگری است.

رفتارهای چشمی

یکی دیگر از کانال های ارتباطی رفتار چشمی است.

اگرچه چشم ها بخشی از چهره اند، اما محققان رفتار چشمی را جدا از حالت چهره بررسی می کنند؛ زیرا همان طور که رفتار چهره ای بیشتر از هر کانال غیر کلامی دیگر می تواند حاوی پیام باشد، چشم ها نیز بیشتر از هر یک از دیگر اجزای چهره ارتباط برقرار می کنند. از این رو تماس چشمی جزو مهمی از سخنرانی به شمار می رود.

بلیط هواپیما ارزان
 

نظر کاربران :

هیچ نظری برای این مطلب ثبت نشده است. شما اولین نفر باشید.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *