کارگاه نمایش تهران یکی از سالن های مجموعه ارزشمند تئاتر شهر تهران به شمار می رود که با هدف کمک به نویسندگان، بازیگران، کارگردانان و طراحان تئاتر ایجاد شده است. کارگاه نمایش تشکلی تئاتری است در ۱۴ خرداد سال ۱۳۴۸ به پیشنهاد رضا قطبی که می‌خواست محیطی آزاد برای تئاتر به وجود بیاورد، و با همیاری ایرج انور، بیژن صفاری، آربی اوانسیان، داوود رشیدی و عباس نعلبندیان تأسیس شد. کارگاه نمایش، با گروهی متشکل از بازیگران جوان و پویا و کارگردانی آوانگارد کسانی چون آربی اُوانسیان موج جدیدی در اجراهای تئاتری دههٔ پیش از پیروزی انقلاب به وجود آورد. عباس نعلبندیان نیز در بطن این حرکت تحول‌ساز سهم عمده‌ای داشت.کارگاه نمایش با هدف کمک به نویسندگان، بازیگران، کارگردانان و طراحان برای خودآزمایی‌ها و تجربه‌هایی خارج از محدودیت‌های متداول نمایش از ۱۴ خرداد ۱۳۴۸ آغاز به کار کرد. اولین نمایش کارگاه در اسفند ۱۳۴۸ به روی صحنه آمد.
تاریخچه و بنیان‌گذاران کارگاه نمایش تهران
کارگاه نمایش به پیشنهاد رضا قطبی، رئیس وقت تلویزیون ملی ایران، و با همکاری هنرمندانی چون ایرج انور، بیژن صفاری، آربی آوانسیان، داوود رشیدی و عباس نعلبندیان تأسیس شد. هدف اصلی این مجموعه، فراهم‌کردن محیطی برای تجربه‌های نوین در تئاتر، خارج از محدودیت‌های متداول آن زمان بود. اولین نمایش این کارگاه در اسفند ۱۳۴۸ به روی صحنه رفت.
ویژگی‌ها و نوآوری‌ها
کارگاه نمایش با ساختاری متفاوت از سالن‌های تئاتر سنتی، فضایی را فراهم کرد که در آن تماشاگران و بازیگران در نزدیکی یکدیگر قرار می‌گرفتند، به‌طوری‌که مخاطبان روی زمین می‌نشستند و بازیگران در مقابل آن‌ها اجرا می‌کردند. این رویکرد جدید، تجربه‌ای متفاوت و تعاملی را برای تماشاگران به ارمغان می‌آورد.
در این کارگاه، چهار گروه نمایشی با رویکردهای متفاوت فعالیت می‌کردند:
گروه تئاتر تجربی به سرپرستی ایرج انور و شهرو خردمند
گروه بازیگران شهر به سرپرستی آربی آوانسیان
گروه تئاتر کوچه به سرپرستی اسماعیل خلج
گروه اهرمن به سرپرستی آشور بانی‌پال بابلا
این گروه‌ها با استفاده از نمایشنامه‌های نوآورانه و تکنیک‌های اجرایی متفاوت، موج جدیدی در تئاتر ایران به راه انداختند.
فعالیت‌های فرهنگی و آموزشی
علاوه بر اجرای نمایش، کارگاه نمایش به‌عنوان مرکزی فرهنگی و آموزشی نیز شناخته می‌شد. در این مجموعه، کلاس‌های آموزشی، نمایشگاه‌های هنری، کنسرت‌های موسیقی و نشست‌های تحلیلی برگزار می‌شد. همچنین، انتشارات کارگاه نمایش با هدف انتشار متون نمایشی و آثار مرتبط با تئاتر فعالیت می‌کرد.
تعطیلی و سرنوشت پس از انقلاب
با وقوع انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷، فعالیت‌های کارگاه نمایش محدود شد و در نهایت در سال ۱۳۵۸ به‌طور رسمی تعطیل گردید. پس از تعطیلی، ساختمان کارگاه نمایش مورد تعرض قرار گرفت و بسیاری از اسناد و آرشیوهای آن از بین رفت.
بازسازی و احیای کارگاه نمایش
در سال ۱۳۸۳، با تلاش‌های آتیلا پسیانی و حمایت‌های حسین پارسایی، کارگاه نمایش به‌عنوان یکی از سالن‌های مجموعه تئاتر شهر بازسازی و تجهیز شد. این سالن با ظرفیت ۴۰ تا ۹۹ نفر، به‌عنوان فضایی برای اجرای آثار نمایشی تجربی و کارگاهی مورد استفاده قرار گرفت. در جریان بازسازی، اتاق فرمانی مجهز به امکانات پیشرفته نیز به این سالن افزوده شد.
موقعیت مکانی
کارگاه نمایش در مجموعه تئاتر شهر تهران واقع شده است:
آدرس: تهران، خیابان انقلاب، تقاطع خیابان ولی‌عصر، ضلع غربی پارک دانشجو
نقشه :
