در شمال شرقی شهرستان شاهرود و در همسایگی پارک ملی گلستان، یکی از ارزشمندترین و بکرترین مناطق حفاظت شده ایران گسترده شده است: منطقه حفاظت شده خوش ییلاق. این منطقه با مساحتی حدود ۱۵۰,۰۰۰ هکتار، به دلیل تنوع زیستی فوق العاده و چشم اندازهای منحصربه فردش، یک موزه طبیعی زنده محسوب می شود.
موقعیت جغرافیایی و تقسیمات طبیعی
موقعیت: این منطقه در شمال شرقی شاهرود و در مجاورت مرز استان خراسان شمالی قرار گرفته و همچون حلقه اتصالی بین رشته کوه های البرز و بیابان های مرکزی ایران عمل می کند.
تقسیمات دوگانه: یکی از شاخصه های اصلی خوش ییلاق، تقسیم آن به دو بخش کاملاً متمایز است:
بخش کوهستانی: شامل ارتفاعات و ییلاق های سرسبز با قله های بلند.
بخش دشتی: متشکل از دشت های وسیع و نیمه بیابانی که زیستگاه گونه های متفاوتی است.
تنوع زیستی حیرت انگیز: از پلنگ ایرانی تا گورخر آسیایی
خوش ییلاق یکی از آخرین پناهگاه های بسیاری از گونه های نادر و در خطر انقراض ایران است:
پستانداران شاخص:
گورخر آسیایی: نماد اصلی منطقه حفاظت شده خوش ییلاق که در بخش دشتی زندگی می کند.
پلنگ ایرانی: ارباب بلامنازع بخش های کوهستانی منطقه.
قوچ و میش اوریال: از زیباترین و بزرگترین قوچ های ایران.
کل و بز: در ارتفاعات صخره ای.
آهو: در دشت های پهناور.
خرس قهوه ای: در جنگل های انبوه و دره های عمیق.
پرندگان:
از جمله پرندگان شاخص می توان به کبک، تیهو، عقاب طلایی، دلیجه، کرکس و هوبره اشاره کرد.
خزندگان و گیاهان:
این منطقه همچنین میزبان انواع مارها و سوسمارها و پوشش گیاهی منحصربه فردی از جمله ارس، زرشک، گون، درمنه و انواع گلهای وحشی است.
چشم اندازها و جاذبه های طبیعی
ییلاق های سرسبز: در بخش کوهستانی، مناظری چشمنواز از مراتع سرسبز و چشمه سارهای فراوان.
دشت های فراخ: در بخش دشتی، چشماندازهای وسیع و بیپایان که آرامش خاصی دارند.
کوهستان های بلند: شامل قله های مرتفع که مامن گونه های کوهزی است.
آبشارها و چشمه ها: چشمه های متعدد و آبشارهای فصلی بر زیبایی منطقه افزوده اند.
اهمیت ملی و بین المللی
ذخیره گاه زیست کره: این منطقه به عنوان یکی از ذخیره گاه های ارزشمند زیست کره در ایران شناخته می شود.
پناهگاه حیات وحش: اهمیت آن در حفاظت از گونه های در خطر انقراض به ویژه گورخر آسیایی.
کریدور مهاجرتی: نقش مهم در ارتباط ژنتیکی بین جمعیت های حیات وحش مناطق مختلف.
شرایط بازدید و ملاحظات زیست محیطی
اخذ مجوز: برای بازدید از این منطقه حفاظت شده، لازم است مجوز لازم از اداره محیط زیست اخذ گردد.
بهترین زمان بازدید: فروردین تا اوایل تیر و شهریور تا مهر بهترین زمان برای بازدید هستند.
تجهیزات لازم: همراه داشتن دوربین چشمی، لباس مناسب، آب آشامیدنی کافی و نقشه ضروری است.
ملاحظات مهم:
رعایت سکوت برای عدم ایجاد اضطراب در حیوانات
خودداری از روشن کردن آتش
همراه بردن تمامی زباله ها
حرکت فقط در مسیرهای مشخص شده
احترام کامل به محیط طبیعی و حیات وحش
تهدیدات و چالش های حفاظتی
شکار غیرمجاز
چرای بی رویه دام
تخریب زیستگاه
کم آبی و خشکسالی
سخن پایانی
منطقه حفاظت شده خوش ییلاق، گنجینه ای طبیعی است که حفاظت از آن برای نسل های آینده وظیفه ای همگانی است. این منطقه نه تنها زیستگاه گونه های نادر، بلکه نمادی از تعادل ظریف طبیعت ایران است. بازدید مسئولانه از این منطقه، فرصتی است برای درک عمیق تر از زیبایی و شکنندگی طبیعت بکر ایران.
این منطقه نمونه بارزی از تنوع زیستی ایران را به نمایش می گذارد و نیازمند توجه و حفاظت جدی است. هر بازدید از خوش ییلاق، سفری به قلب طبیعت بکر ایران و فرصتی برای تجربه همزیستی مسالمت آمیز با محیط زیست است.
Khosh Yailag Protected Area; an area where leopards and zebras are neighbors
In the northeast of Shahroud County, adjacent to Golestan National Park, lies one of Iran’s most valuable and pristine protected areas: Khosh Yeilagh Protected Area. Spanning approximately 150,000 hectares, this region is considered a living natural museum due to its extraordinary biodiversity and unique landscapes
Geographical Location and Natural Divisions
Location: The area is situated northeast of Shahroud and borders North Khorasan Province. It acts as a connecting link between the Alborz mountain range and the central deserts of Iran
Dual Divisions: One of the main features of Khosh Yeilagh is its division into two distinct sections
Mountainous Section: Includes high altitudes and lush summer pastures with tall peaks
Plains Section: Consists of vast plains and semi-desert areas that host different species
Astounding Biodiversity: From the Persian Leopard to the Asiatic Wild Ass
Khosh Yeilagh is one of the last refuges for many of Iran’s rare and endangered species
Prominent Mammals
Asiatic Wild Ass (Gor): The primary symbol of the Khosh Yeilagh Protected Area, living in the plains section
Persian Leopard: The undisputed master of the mountainous parts of the region
Urial Sheep: Among the most beautiful and largest wild sheep in Iran
Wild Goat (Ibex): In the rocky heights
Jebeer Gazelle: In the expansive plains
Brown Bear: In the dense forests and deep valleys
Birds
Notable birds include the See-See Partridge, Sandgrouse, Golden Eagle, Kestrel, Vulture, and Houbara Bustard
Reptiles and Plants
The area also hosts various snakes and lizards, and unique vegetation including Juniper, Barberry, Astragalus, Artemisia, and various types of wild flowers
Landscapes and Natural Attractions
Lush Summer Pastures: In the mountainous section, captivating scenery of green meadows and abundant springs
Vast Plains: In the plains section, endless panoramic views that offer a unique serenity
Tall Mountains: Include high peaks that are a sanctuary for mountain species
Waterfalls and Springs: Numerous springs and seasonal waterfalls add to the region’s beauty
National and International Importance
Biosphere Reserve: This area is recognized as one of Iran’s valuable biosphere reserves
Wildlife Refuge: Its importance lies in protecting endangered species, especially the Asiatic Wild Ass
Migration Corridor: Plays a crucial role in the genetic connection between wildlife populations in different regions
Visiting Conditions and Environmental Considerations
Permit Requirement: A permit from the Department of Environment is necessary to visit this protected area
Best Time to Visit: The best times for visitation are late March to early July and September to October
Necessary Equipment: Carrying binoculars, appropriate clothing, sufficient drinking water, and a map is essential
Important Considerations
Maintain silence to avoid disturbing the animals
Refrain from lighting fires
Take all trash with you
Move only on designated paths
Show complete respect for the natural environment and wildlife
Threats and Conservation Challenges
Illegal Hunting
Uncontrolled Livestock Grazing
Habitat Destruction
Water Scarcity and Drought
Final Word
The Khosh Yeilagh Protected Area is a natural treasure, and its protection for future generations is a collective duty. This region is not only a habitat for rare species but also a symbol of the delicate balance of Iran’s nature. Responsible visits to this area provide an opportunity for a deeper understanding of the beauty and fragility of Iran’s pristine nature
This area is a clear example of Iran’s biodiversity and requires serious attention and protection. Every visit to Khosh Yeilagh is a journey to the heart of Iran’s pristine nature and anopportunity to experience peaceful coexistence with the environment
نقشه :
