آب وهوا و وضعیت اقلیمی شهر:
آب وهوای شهر قهجاورستان مانند دیگر نقاط اصفهان دارای زمستان های سردوخشک وتابستان های گرم می باشد.
موقعیت جغرافیایی:
شهری است کهن درمنطقه قهاب،در شرق وشمال شرقی اصفهان جنب فرودگاه بین المللی شهید بهشتی اصفهان،که از شرق به کویر وازجنوب به به شهر خوراسگان واز غرب به شهر اصفهان منتهی می گردد.این شهر در نزد عامه ، قجبرسون گفته می شود،به علت نزدیکی به اصفهان وبزرگراه یزد- اصفهان-کاشان-تهران وهمجواری باپایگاه هوایی شهید بابایی،فرودگاه وشهرک صنعتی جی از موقعیت اقتصادی وصنعتی ممتازی برخوردار است.این منطقه در ارتفاع حدود1540متری از سطح دریا است.
وجه تسمیه:
حافظ ابونعیم یکی از نقاط معتبر اصفهان را(قه) نام می برد که همین قهجاورستان امروزی است.واژه قهجاورستان تقطیع به صورت(قه+جا+ور+ستان)می باشد که (قه) معرب(که) به معنای کاریز وقنات است.جزء دوم (جا)مبدل از (زا)از زه وزایش به معنی تولید است، جزء سوم (ستان) پسوند اتصاف به معنی کثرت در مکان واز آنجاکه قهجاورستان مرکز ناحیت قناتستان در منطقه قهاب محسوب می شده است تاکنون بدین نام شهرت دارد.
جمعیت ومساحت:
درحال حاضرمساحت شهر پانزده کیلومتر مربع است وفاصله آن تا مرکز استان ۵ کیلومتر است.براساس آخرین سرشماری در سال1385جمعیت قهجاورستان 6854نفردر1877خانوار شامل 3558نفر مردو3296نفر زن می باشد که از این تعداد5047نفر شامل2681نفر مردو2366نفر زن باسواد و1188نفر شامل 542نفر مردو646نفر زن بی سواد بودن. که به دلیل ارائه تمامی خدمات ونزدیک بودن به اصفهان درسالهای اخیرجزء شهرهای مهاجر پذیر گردیده است.البته از علل مهم دیگرمهاجر پذیر شدن شهرمی توان همجواری باشهرک صنعتی جی ،منطقه کارگاهی سروش ،فرودگاه شهید بهشتی،پایگاه هشتم شکاری و… نیز اشاره کرد.
مذهب وزبان:
این شهر دارای مردمی شیعه ،خونگرم ، باصفا ، متدین ومذهبی است. شهر قهجاورستان درپیروزی انقلاب اسلامی وپس ازآن نقش به سزایی داشته،مردم درتمامی زمینه هاحضور فعال داشته اند که نمونه بارز آن تقدیم۲۷شهید جاویدالاثر،۲۰نفر جانباز،۴نفر آزاده می باشد که باتوجه جمعیت کم شهر درزمان جنگ،آمار قابل توجهی است.حضور فعال آحادمردم درکلیه عرصه های سیاسی ،مذهبی،ملی واجتماعی نیزکاملاًمشهود می باشد
آثار تاریخی:
شهر قهجاورستان ازقدمت تاریخی بسیار دیرینه ای برخوردار میباشد ولیکن متأسفانه آثار تاریخی بسیاری از گذشته تخریب وازبین رفته است.از آثار تاریخی به جا مانده می توان به موارد زیراشاره کرد:قنات دو طبقه مرکزی شهر،مسجد جامع بزرگ مرکزی شهر که قدمت آن به اوایل گسترش دین اسلام باز می گردد(طبق اسناد موجود زمان امام حسن(ع)) ،قدیمی ترین منزل موجود به نام منزل ارباب،آتشکده ای ویران درکوه های جنوبی قهجاورستان چندین برج کبوترو…است.
کشاورزی
عمده محصولات کشاورزی آن جو وگندم می باشد
صنعت:
واحد صنعتی:تحت مدیریت دیانی – علی اکبر آقای ۰۳۱۱۵۲۳۸۱۳۱-۶ اصفهان – ج قهجاورستان بعدازکانال ۶ راه هفتون
نوع فعالیت: تولیدعمل آوری وحفاظت ازفسادگوشت ومحصولات گوشتی
در پیرامون اصفهان سه معدن بزرگ نمک، در رودشتین، جرقویه و حبیب آباد قهجاورستان وجود دارد.
شاه اسماعیل صفوی پس از آن که در سال ۹۰۷ در جنگ شرور در حوالی نخجوان بر الوند میرزای آققویونلو غلبه یافت، دولت صفویهرا بنیان نهاد و تبریز را پایتخت قرار داد. شاه طهماسب پسر و جانشینشاه اسماعیل، ظاهراً به سبب فشار و حملات عثمانیها، پایتخت را به قزوین منتقل کرد. شاه عباس اول نیز پایتخت را از قزوین بهاصفهان که مرکزیت داشت انتقال داد. انتقال پایتخت از مناطق ترکنشین به اصفهان طبعاً لطمه ای سخت به اهمیت سیاسی و فرهنگی تبریز بود. از سوی دیگر اصلاحات نظامی شاه عباس نیز بهطور کلی از نفوذ و اهمیت طوایف قزلباش کاسته بود.
اما علیرغم این تغییر و تبدیل، زبان ترکی یعنی زبان مادری شاهان صفوی و طوایف قزلباش که دولت صفوی را بنیاد گذاشته بودند، در پایتخت جدید یعنی اصفهان نیز، همچنان که در تبریز و قزوین بود، زبان رایج دربار و قشون باقی ماند. همچنین زبان ساکنان محله عباسآباد نیز طبعاً ترکی بود. این محله در جانب غربی بیرون شهر اصفهان جهت سکونت هنرمندان تبریزی احداث گردیده بود. سیاحان اروپایی و اروپائیان مقیم ایران درباره اهمیت این زبان در دوره صفویه اطلاعات جالبی ارائه دادهاند. این اطلاعات اگر چه در جاهایی که به مسایلنژاد و زبان مربوط است خالی از مسامحه نیست، ولی از لحاظ نشان زبانی ترکی دادن اهمیت فوقالعاده زبان ترکی در این دوره شایان ملاحظه و مفید است.
پیترو دلاواله جهانگرد ایتالیایی که طی دو سال اقامت در استانبول زبان ترکی را فراگرفته بود، در نامه مورخ ۱۸ دسامبر ۱۶۱۷ که از اصفهان به دوستش ماریواسکیپانو نوشته است، چنینمیگوید:
در ایران عموماً بیشتر به ترکی سخن گفته میشود تا فارسی، مخصوصاً در دربار و بین بزرگان رجال. تکلم به زبان ترکی دلیل این نیست که ایرانیان برای آن ارزشی بیش از فارسی قائلند، بلکه بیشتر از این جهت است که تمام قشون از قزلباشها تشکیل یافته است که اصلاً ترک هستند. غلامان شاه هم که از اقوام مختلفاند بیشتر به ترکی سخن میگویند و فارسی نمیدانند. از این رو نه تنها امرا در امور مربوط به قشون بلکه خود شاه هم که بیشتر اوقاتش را در میان آنان به سر میبرد، برای تفهیم مطالب خود به ترکی سخن میگوید و در نتیجه این زبان در تمام دربار و بین زنان و دیگران رواج یافته است.
دلاواله در این نامه به اهمیت زبان فارسی نیز به عنوان زبان ادبی که در مکاتبات رسمی و فرامین شاه به کار میرود اشاره میکند. در نامه دیگری هم که در اوایل ماه مه ۱۶۱۸ نوشته است، درباره ملاقات و گفتگوی خود با شاه مینویسد: پس از آن که شاه دستور نشستن داد، به زبان ترکی از علت آمدنم به آن نواحی و سایر مطالب استفسار کرد. من بطور خلاصه و به نحوی که برایم مقدور بود جواب گفتم. همین که جوابها داده میشد، شاه چنانکه عادت اوست، همه آنچه را که شنیده بود به زبان فارسی برمیگرداند و نقل میکرد. یک بار به توضیح مطلبی مشغول بودم، چون به زبان ترکی قسطنطنیه که در ایران عثمانی به آن میگویند، و با ترکی اینجا در بسیاری از کلمات متفاوت است سخن میگفتم، شاه مطالب مرا درست نفهمید.
این مؤلف که در طول اقامت خود در ایران حتی یک شعر ترکی هم گفته است در سال ۱۶۲۰ کتابی درباره دستور زبان ترکی تالیف کرده و در مقدمه آن درباره اهمیت و فواید فراگیری زبان، به مناسبت قدرت امپراتوری عثمانی در اروپا و آسیا و آفریقا و حکومت قزلباشها در ایران و سایر اقوام ترک در آسیای میانه، مطالب جالبی آورده است.
یکی دیگر از این اروپائیان آدام اولئاریوس آلمانی است که از طرف دربار فردریک فن هلشتاین به عنوان منشی سفارت به روسیه و ایران فرستاده شده و از نوامبر ۱۶۳۶ تا فوریه ۱۶۳۸ در ایران مقیم بوده است.
واژه ور کجا رفت ور در ترکی آذری دادن معنا میده واین واژه صفوی هستش اصفهان سلجوقیان بعد هم صفوی ها آباد نادرهم آزادش کرد لعنت به شوونیسم فارسی بیشتر مکان های اصفهان ترکی آذری نام داره
سکه ساسانی از قباد و خسرو دوم داریم که روش به زبان پهلوی زده ضرب اسپاهان ، بطلمیوس مورخ و جغرافیدان یونانی هم دوره پادشاهی پارت ها در ایران از واژه شهری بنام اسپاهان در مرکز ایران نام برده ، ابوریحان بیرونی و ابن ندیم از دژ سارویه در شهر سپاهان نام بردن
شاید هم ریشه این نامواژه، کی گاهوارستان به مانی گهواره کاریزهای روباز بوده است. زیرا کاریزهای دارای چاه و پشته را کاریز و کاریزهای روباز را کی گویند.چنانکه ریشه نام حسن آباد کچلی در نزدیکی قهجاورستان هم کی گلی بوده است. شفیعی نیک آبادی.
از لحاض موقعیت ۱۰کیلومتر تا اصفهان و۵کیلو متریه تا فرودگاه شهید بهشتی اصفهان باغهای بسیار عالی بادرختان میوه بین چهار امام زاده دارای بهترین اب وخاک برای باغ وکشاورزی جنوب قهجاورستان کوه های بلند که معروف ترین ان کوه حمام نام دارد که روی ان اثارباستانی وجود داردمسجد بزرگ که به گفته بزرگان ازدوره امام حسن عسگری میباشدبیشتر شغل مردمانش کشاورز ودام پرور هستند شهر قهجاورستان دراین اواخر رشد جمعیت زیادی داشته ومحاجرنشین زیادی دران امده اند وشهرک بهار راتشکیل داده اند ورزش این شهر فوتبال است
زمستان های خیلی سرد و خشک و تابستان های خیلی گرم داره بهار فصل مناسبیه برای سفر
من زمستون از قهجاورستان گذر کردم ک فوق العاده سرد بودو امکان توقف نبود.حالا نمیدونم تو فصل های دیگه هواش خوب باشه یا نه