دریاچه حوض سلطان که با نامهای دریاچه نمک قم، حوضمره و حوض سلطان سلفچگان نیز شناخته میشود، یکی از مشهورترین دریاچههای نمکی ایران است که در شمال قم و جنوب تهران قرار دارد. این دریاچه فصلی در میان دشتی وسیع تشکیل میشود و بهدلیل سطح آینهای و انعکاس کامل آسمان، یکی از محبوبترین مقاصد طبیعتگردی و عکاسی در ایران بهشمار میرود.
در فصلهای مرطوب، آب باران و روانابها سطح دریاچه را میپوشاند و چشمانداز یک آینه عظیم طبیعی ایجاد میکند. در فصل گرم سال نیز لایههای درخشان نمک با اشکال هندسی زیبا بر پهنه دریاچه دیده میشود.
تاریخچه و اهمیت
حوض سلطان در سال ۱۲۵۵ هجری قمری در دوره ناصرالدینشاه قاجار ایجاد شد؛ همزمان با ساخت جاده تهران–قم.
این دریاچه از بههم پیوستن دو چاله اصلی به نامهای حوض سلطان و حوض مره تشکیل شده است.
بهدلیل وسعت زیاد و سطح صاف، بخشی از تبخیر سالانه منطقه را بر عهده دارد و از نظر اکولوژیک، زمینشناسی و گردشگری اهمیت بالایی دارد.
این پهنه نمکی یکی از بهترین مکانها برای عکاسی آسمان شب، پرتره کویری و عکاسی آینهای بهشمار میرود.
ویژگیهای طبیعی
وسعت: بیش از ۲۴۰ کیلومتر مربع (در فصول پرآب)
ارتفاع از سطح دریا: حدود ۸۲۰ متر
نوع دریاچه: فصلی–تبخیری
پوشش: نمک، خاک رس، لایههای گلی
حیات وحش: پرندگانی مثل فلامینگو، پرستوهای دریایی، کاکایی و پرندگان مهاجر در فصول مرطوب
بهترین زمان بازدید
پاییز و زمستان: بهترین زمان برای مشاهده انعکاس آسمان و تشکیل سطح آینهای
بهار: هوای معتدل و قابلقبول برای پیادهروی در کویر
تابستان: بسیار گرم؛ مناسب برای بازدید کوتاه یا عکاسی لایههای نمکی
توجه: در فصل بارندگی زمین بسیار باتلاقی میشود و ورود خودرو به سطح دریاچه خطرناک است.
آدرس دقیق دریاچه حوض سلطان
استان قم – ۴۰ کیلومتری شمال شهر قم – ۸۵ کیلومتری جنوب تهران – کنار آزادراه تهران–قم
مختصات جغرافیایی دریاچه:
۳۴.۶۶۶۷ N ، ۵۱.۴۶۶۷ E
مسیرها و نحوه دسترسی
۱) مسیر دسترسی از تهران
حرکت از تهران بهسمت قم از طریق آزادراه تهران–قم
پس از عبور از عوارضی اول، حدود ۳۰ کیلومتر جلوتر، در سمت راست دریاچه قابل مشاهده است
برای ورود به محوطه، از خروجیهای خاکی مشخص شده در کنار آزادراه استفاده میشود
نکته: توقف در حاشیه آزادراه ممنوع است؛ باید وارد جادههای فرعی شوید.
۲) مسیر دسترسی از قم
حرکت از قم به سمت تهران از طریق آزادراه قم–تهران
پس از حدود ۴۰ کیلومتر، در سمت چپ دریاچه دیده میشود
از مسیرهای فرعی خاکی میتوان به حاشیه دریاچه رسید
۳) دسترسی از سلفچگان و جاده قدیم
حرکت در مسیر قم–سلفچگان
ادامه مسیر بهسمت جاده قدیم تهران
پس از ۱۵ کیلومتر، مسیرهای فرعی به دریاچه وجود دارد
مناسب برای کسانی که نمیخواهند وارد آزادراه شوند
نکات مهم برای بازدیدکنندگان
هرگز با خودرو وارد سطح مرطوب دریاچه نشوید؛ احتمال گیر کردن بسیار زیاد است.
آب آشامیدنی، کلاه، کرم ضدآفتاب و کفش مناسب همراه داشته باشید.
در شب، دما بهشدت کاهش مییابد؛ لباس گرم ضروری است.
اگر برای عکاسی میروید، سهپایه و فیلتر پلاریزه نتیجه بسیار بهتری میدهد.
بهدلیل وضعیت خاکی محل، بهتر است با خودروهای شاسیبلند یا نیمهشاسی مراجعه کنید.
جذابیتهای گردشگری
آسمان آینهای با انعکاس کامل ابرها
طلوع و غروب منحصربهفرد
پیادهروی روی بلورهای نمک
عکاسی آسمان شب (Milky Way)
سکوت کویر و آرامش فوقالعاده
تماشای پرندگان مهاجر در فصل مرطوب
