خانه صولت ( موزه مردم شناسی ابرکوه )

خانه صولت ( موزه مردم شناسی ابرکوه ) مربوط به دوره قاجار است و در ابرکوه، خیابان باهنر محله دروازه میدان واقع شده و این اثر به شماره ۱۸۳۹ مورخ ۲۴ بهمن ۱۳۷۵ در ردیف آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. صاحب این خانه صولت، ازخوانین آن روزگاردرابرکوه بوده است.

معماری بنا

مساحت خانه حدود ۱۰۰۰ متر مربع است که ۱۵۰ متر آن شامل حیاط مرکزی است و پیرامون آن عمارتی در دو طبقه و گاه سه طبقه با احتساب زیرزمین قرار گرفته است. از خصوصیات بارز بنا می توان از ستون های گچ بری شده زیبا، پرکار و پر نقش و نگار که به صورت برجسته با نقوش اسلیمی گل و بوته و صفه هایی که گوشواره وار دور تا دور حیاط را در بر گرفته، نام برد.این خانه با سردری بلند و با شکوه دارای گچ بری ها و مقرنس کاریهای بسیار زیباست. با عبور از سردر به راهرویی می رسیم که به ورودی اصلی منتهی می شود. بر بالای این ورودی برج بلند مراقبت قرار دارد.

این خانه نیز همانند اغلب خانه های ابرکوه و خانه های فلات مرکزی ایران، از معماری درونگرا پیروی میکند. برای رسیدن به حیاط پس ازگذشتن از پیش ورودی و هشتی زیبای خانه باید راهرویی طولانی را طی کرد. در چهارسوی حیاط مرکزی چهار صفه واقع شده است. ضلع شمالی اتاقی پنج دری است که به علت رو به آفتاب بودن و پوشیده بودن جداره ها و استفاده ازدربهای کوچک، زمستان نشین بوده است. روبه روی آن صفه جنوبی است که پشت به آفتاب بوده و کاملاً گشوده است. این سرسرا (شکم دریده) درتابستان مورد استفاده بوده است و دو ستون گچبری زیبا دارد. جداره هر چهارضلع رو به حیاط نیز با تزییناتی خاص گچبری شده اند. قسمتهایی ازجبهه غربی و جنوبی بنا به صورت دو طبقه اجرا شده و زیرصفه جنوبی پایابی کنده شده درسنگ واقع است که ازآن برای دسترسی به شبکه قنات که از زیرخانه می گذشته استفاده می شد. از دیگر قسمتهای خاص این بنا برج چهارگوش کنارراهروی ورودی است.

در موزه چه می بینیم ؟

موزه مردم شناسی ابرکوه درخانه صولت بر پا شده است. مجموع آثار موجود در این موزه به بیش از ۵۲۵ شی ء با ارزش تاریخی می رسد.
آثار موزه مردم شناسی ابرکوه شامل: تفنگ، تپانچه، سندهای قدیمی، سکه های رایج ایران، سکه حضرت امام رضا (ع)، مهر و اشیای کاوش های باستان شناسی مسجد جامع، طاووس الحرمین و قلعه بهمن، اشیای تزیینی، نسخ خطی، وسایل کشاورزی، وسایل حمام و روشنایی، جعبه آوازهای قدیمی، کوزه های شاموتی، کوزه های دستشویی سفره، آبکشی (لعاب دار و لوله دار)، حکم احمد شاه قاجار به یکی از سرداران ابرکوهی و تعداد زیادی از اشیای موزه مردم شناسی و همچنین تعدادی سنگ های قدیمی است.
قدیمی ترین اثر این موزه به اوایل اسلام تعلق دارد. سایر این موزه مربوط به دوران مختلف اسلامی، بخصوص ایلخانی، صفویه و قاجار است.

لباس های محلی نیز که روزگاری در میان مردم جایگاه خاصی داشته و هنوز به ندرت در بین مردم به خصوص در روستاها دیده میشود در خانه صولت دارای جایگاهی ویژه است.

ابرکوه که یکی از ۱۴ شهر نمونه گردشگری کشور است، بیش از ۴۰۰ اثر تاریخی دارد که تا کنون ۱۲۷ اثر آن به ثبت آثار ملی ایران رسیده است. مسجد جامع، یخچالها، خانه آقازاده، گنبد عالی، بافت قدیم شهر ابرکوه و سرو ۴۵۰۰ ساله ابرکوه بیشترین بازدید کننده مسافران بوده است.