آتشکده صمیکان ،این معبد تاریخی، که در ۱۴۰ کیلومتری جنوب شیراز واقع شده، یکی از جاذبههای اسرارآمیز استان فارس به شمار میرود. این بنا در مسیر یک جاده باستانی متعلق به دوره ساسانیان قرار دارد و کارشناسان احتمال میدهند یک معبد میترایی (مهری) باشد.
ریشهشناسی نام «صیمکان»
یکی از بحثبرانگیزترین موضوعات درباره این بنا، ریشه نام آن است. آیا نام «آتشکده» از شهرک مجاورش، «سیمکان» گرفته شده است؟
محتملترین نظریه: از زبان کردی، به معنای «جایگاه سرد واقع در سایه و شمال کوه» (مکانی که آفتاب به آن نمیتابد) است. این نظریه با توصیفات جغرافیایی منطقه، از جمله تقسیمبندی «پشتپَر» و «پیشپَر» سیمکان که در وبلاک مهندس ضرغام رستمی آمده، همخوانی دارد.
نظریات دیگر: برخی آن را برگرفته از «سیومه کان» (مکان سی عشیره) یا «سمهای کان» (مکان انجمنها) میدانند که با توجه به تنوع لهجهها در منطقه مطرح شده، اما این احتمال ضعیفتر است.
پیوند معبد سیمکان با آیین مهرپرستی
شواهد تاریخی، ارتباط عمیق این منطقه با آیین کهن مهرپرستی را تأیید میکنند.
نظریه ایزد شراب: یکی از نظریههای جالب، ارتباط نام «صیمی» با گیاه «هوم» (در سانسکریت) است که برای تهیه شراب مقدس در آیینها استفاده میشد. این موضوع با نقش ایزد مهر به عنوان نماد شادی و دوستی در فارس پیش از اسلام هماهنگی کامل دارد.
معادل عیلامی ایزد مهر: جالب است بدانید که در تمدن عیلام، ایزد «شیموت» به عنوان نقش میانجی و قربانی گاو، معادل ایزد مهر در میان پارسها محسوب میشده است.
چارتاقی سیمکان و ایزد خورشید عیلامی
معماری چارتاقی این معبد، خود گویای اسرار عمیقتری است. تحقیقات نشان میدهد این منطقه در گذشته تحت تأثیر فرهنگ «ناهونتهپرستی» (پرستش ایزد خورشید) در تمدن عیلام بوده است.
ایزد ناهونته: نام این ایزد از دو بخش «نا» (روز و روشنایی) و «هیت» (منور کننده) تشکیل شده که به طور منطقی فلسفه ساخت چارتاقیها را که برای رصد خورشید ساخته میشدند، توضیح میدهد.
ارتباط با ایزدان دیگر: ناهونته نه تنها با «ایزد مهر» ایرانیان مرتبط است، بلکه به نظر میرسد ریشهای برای نام «ناهید» (الهه آب و زیبایی) نیز باشد و پیوند فرهنگی عمیق منطقه را نشان میدهد.
تقریبا تمام آتشکده ها رو نابود کردن . چون فکر میکردن اینا باعث مخدوش شدن ذهن ایرانیا میشه…