غار وارواسی ، این پناهگاه سنگی در یازده کیلومتری شمال شرقی کرمانشاه قرار گرفته است. دراین غار آثار و بقایای دوره موستریان در طبقه مشخص این دوره نمایشگر ادوات و ابزارهای مختلفی است که در عمیق ترین قسمتها قابل مقایسه با آثار غار کبه می باشد. لایه بالاتر و جدیدتر شامل ادوات و تیغه های سنگی مربوط به دوران بارادوستیان است که قبلا فقط از غار شانیدر در کردستان عراق به دست آمده بود .
اشیاء کشف شده
بر روی این طبقه ادوات و ابزارهای سنگی بسیار ظریف و ریز متعلق به دوران زارزیان که قبلا نیز در بررسی و حفاری غارهای این ناحیه و نواحی مجاور به دست آمده بود وجود داشت. به نظر می رسد که بدون هیچ گونه حد فاصل یا وقفه این دوران ادامه و دنباله صنایع دوران قبل را پی گیری نموده و وارد مرحله جدیدتر شده است. ادوات و ابزارهای سنگی دوران بارادوستیان شامل مته ها شیارتراشها و خراش دهنده ها یا رنده هاو تیغه ههای ظریف است .
ادوات دوران زارزیان عموما شامل رنده ها یا خراش دهنده ها گردو انتهایی هم از نوع معمولی و هم از نوع ریز است .
مته ها تیغه های مثلثی مختلف الاضلاع نیز دیده شده است. اما در اینجااز تیغه های زیلا و بزرگ مربوط به این دوران که درمحلهای دیگر به دست آمده بود مشاهده نگردید. با توجه به آزمایش کربن 14که در غار شانیدر عراق بوسیله پروفسور سولکی انجام شده است. شاید بتوان اظهار نمود که قدمت آثار دوران بارادوستیان غار وارواسی به حدود ۲۵ تا ۳۰ هزار سال پیش و قدمت اواخر دوران زارزیان آن به حدود ۱۰۵۰۰ سال قبل می رسد .
نحوه دسترسی به غار وارواسی
آدرس:کرمانشاه، دامنه کوه ماسیم، دره تنگ کنشت.
منبع : کتاب مروری بر 50سال باستان شناسی ایران نویسنده دکتر عزت اله نگهبان.
