تاریخ خبر :۱۳۹۳/۱۰/۲۲-خبرگزاری میراثفرهنگی ـ گروه میراثفرهنگی ـ حیات بسیاری از عمارتها و بناهای تاریخی کرمان در گرو زنده ماندن ۱۹۳۰ رشته قنات در استان کرمان است. قناتهایی که سازمان میراثفرهنگی از یک سو با تهیه پرونده ثبتجهانی و حفاظت از رشته قناتهای باقیمانده سعی در حفظ و نگهداری آنها دارد اما از سوی دیگر بهدلیل خشکسالی و حفر چاههای غیرمجاز همین قناتها در معرض تهدید جدی قرار گرفتهاند.
بهگزارش CHN، آثار و تبعات ناشی از برداشت بیش از حد سفرههای زیرزمینی و بهدنبال آن کاهش و خشک شدن آب قناتها درحالی پدیده فرونشست زمین را در شهرهای خشک و کویری ایران بوجود آورده که کارشناسان بهتازگی خبر از آسیب باغها و عمارتهایی میدهند که حیات آنها بهدلیل کاهش سفرههای زیرزمینی و خشک شدن قناتها بهخطر افتاده است.
«محمد برشان» کارشناس تاریخ آب در رابطه با درمعرض خطر قرار گرفتن مهمترین آثار تاریخی کرمان بهدلیل خشک شدن رشته قناتهایی که در شهر و محدوده شهر کرمان قرار گرفتهاند گفت:« در استان کرمان نزدیک به ۱۹۳۰ رشته قنات وجود دارد که تعداد قابل توجهی از این قناتها بهدلیل قرار گرفتن در مسیر چاههای عمیق خشک شدهاند.»
او گفت:« پدیده حفر چاه به جای قنات سبب شده تا آبهای زیرزمینی بهطرز چشمگیری کاهش پیدا کند و آبی برای قنات باقی نماند. اتفاقی که به مرور زمان سبب میشود که شیب زمین در منطقه تغییر پیدا کند و آبهای سطحی بهطور کامل از بین بروند و فروچاله و شکافهای عمیقی در زمین پدیدار شود.»
برشان ادامه داد:« وقتی قناتها خشک و پدیده فرونشست زمین ایجاد میشود زهکشیهایی درونی زمین و مرکز ثقل آب نیز از بین میرود و این اتفاق در اثر از بین رفتن قنوات ایجاد میشود. این درحالی است که در مسیر فرورفتگیهای قناتها عمارتها و باغها که حیاتشان وابسته به قنات است دچار شکاف و ترکهای عمیق میشوند »
آنطور که برشان اعلام میکند، درحالحاضر روند تخریب بازار بزرگ کرمان،کاروانسرای محدوده بازار، مجموعه گنجعلی خان، بازار حاج آقا علی، میدان ارگ کرمان و میدان مشتاق آغاز شده است و علت اصلی شکاف این آثار نیز مربوط به خشک شدن قناتهای شهرآباد و بیگلربیگی میشود.
این کارشناس تاریخ آب معتقد است، در گذشته مدیریت قنوات بهعهده مردم و میرآب بوده اما هماکنون جهادکشاورزی و آبمنطقهای استان وظیفه آماربرداری و تعمیر و نگهداری از قنوات را برعهده دارند. این درحالی است که سازمان میراثفرهنگی به عنوان یکی از نهادهایی که پرونده ثبت جهانی و ثبت ملی قنوات را بهعهده دارد باید حفاظت از قناتها را در دستور کار قرار دهد.
او میگوید: پیشتر اداره میراثفرهنگی استان کرمان هشدارهایی درخصوص از بین رفتن قناتها داده بود که این هشدار منجر به این شد که شهرداری و آب منطقهای استان کرمان به حفر قنات بپردازند اما این اقدامات کافی نیست و باید راهحلهای جدی برای عوامل اصلی خشک شدن قناتها پیدا کرد.
