بازار تاریخی ارومیه یکی از ارزشمندترین بناهای تاریخی استان آذربایجان غربی و از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری این شهر به شمار می‌رود. این بازار که قدمت آن به دوره صفوی می‌رسد، هنوز هم پس از گذشت چند قرن، مرکز خرید بسیاری از مردم ارومیه است و علاوه بر نقش اقتصادی، ارزش تاریخی و معماری بسیار بالایی دارد. قدم زدن در راسته‌های قدیمی بازار، تماشای طاق‌های آجری، حجره‌های سنتی و بوی ادویه، خشکبار و صنایع دستی، تجربه‌ای متفاوت از سفر به ارومیه را برای گردشگران رقم می‌زند.
تاریخچه بازار تاریخی ارومیه
ساخت بازار ارومیه به دوران صفوی نسبت داده می‌شود؛ زمانی که ارومیه در مسیر مهم ارتباطی میان ایران، قفقاز و آناتولی قرار داشت و به یکی از مراکز مهم دادوستد تبدیل شده بود. در دوره‌های زندیه و قاجار نیز بخش‌های مختلفی مانند سراها، تیمچه‌ها، حمام‌ها و مساجد به این مجموعه اضافه شد و بازار گسترش یافت.
این مجموعه در تاریخ ۲۲ خرداد ۱۳۶۲ با شماره ۱۶۳۹ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و امروزه یکی از مهم‌ترین آثار تاریخی استان محسوب می‌شود.
معماری بازار تاریخی ارومیه
بازار تاریخی ارومیه ( Urmia Historical Bazaar ) نمونه‌ای زیبا از معماری سنتی بازارهای ایرانی است. سقف‌های گنبدی، طاق‌های آجری، گذرگاه‌های سرپوشیده و نورگیرهای طبیعی باعث شده‌اند فضای بازار حتی در روزهای گرم تابستان نیز خنک و دلپذیر باشد.
پلان کلی بازار به شکل مستطیلی نامنظم طراحی شده و راسته‌های متعدد آن به یکدیگر متصل هستند. در گوشه و کنار بازار می‌توان بناهای تاریخی ارزشمندی مانند تیمچه‌ها، سراهای قدیمی، حمام‌های تاریخی و مسجد جامع ارومیه را مشاهده کرد که هویت فرهنگی این مجموعه را دوچندان کرده‌اند.
بخش‌های مختلف بازار
بازار ارومیه از راسته‌ها و بخش‌های مختلفی تشکیل شده که هر کدام به صنف خاصی اختصاص دارند. از جمله معروف‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
راسته طلافروشان
بازار فرش و قالی
بازار پارچه و پوشاک
بازار خشکبار و ادویه
بازار کفاشان
بازار مسگران
تیمچه‌ها و سراهای قدیمی
این تقسیم‌بندی سنتی همچنان حفظ شده و بسیاری از حجره‌ها نسل به نسل در اختیار یک خانواده قرار دارند.
چه چیزهایی در بازار تاریخی ارومیه بخریم؟
بازار ارومیه یکی از بهترین مکان‌ها برای خرید سوغات و محصولات محلی است. مهم‌ترین کالاهایی که در این بازار عرضه می‌شوند عبارت‌اند از:
انواع فرش و قالی دستباف
نقل و شیرینی‌های سنتی
خشکبار و گردوی ارومیه
عسل طبیعی
ادویه‌های محلی
صنایع دستی
زیورآلات طلا و نقره
پوشاک و پارچه
اگر به دنبال خرید سوغات اصیل آذربایجان غربی باشید، این بازار بهترین گزینه خواهد بود.
جاذبه‌های دیدنی اطراف بازار
یکی از مزیت‌های بازار ارومیه، قرار گرفتن آن در بافت قدیمی شهر است. در فاصله‌ای کوتاه از بازار می‌توانید از جاذبه‌های تاریخی متعددی بازدید کنید. از جمله:
مسجد جامع ارومیه
حمام‌های تاریخی بازار
کلیساهای قدیمی ارومیه
بافت تاریخی مرکز شهر
به همین دلیل بسیاری از گردشگران بازدید از این مکان‌ها را در یک برنامه نیم‌روزه قرار می‌دهند.
بهترین زمان بازدید
بازار ارومیه در تمام طول سال فعال است، اما فصل‌های بهار و اوایل پاییز بهترین زمان برای بازدید محسوب می‌شوند. زیرا علاوه بر آب‌وهوای مطبوع، امکان گشت‌وگذار در بافت تاریخی شهر نیز راحت‌تر است.
اگر قصد خرید دارید، ساعات صبح تا اوایل عصر معمولاً بهترین زمان حضور در بازار است.
آدرس بازار تاریخی ارومیه
بازار ارومیه در مرکز شهر ارومیه و در بافت قدیمی شهر، حدفاصل خیابان امام خمینی و خیابان بعثت قرار گرفته است. این مجموعه از اطراف به خیابان‌های امام، عسگرآبادی، اقبال و مهاباد محدود می‌شود .دسترسی بسیار آسانی دارد.
نحوه دسترسی به بازار
دسترسی به بازار ارومیه بسیار آسان است. اگر با خودروی شخصی سفر می‌کنید. می‌توانید از خیابان امام خمینی یا خیابان بعثت به محدوده بازار برسید و از پارکینگ‌های عمومی اطراف استفاده کنید.
در صورت استفاده از وسایل حمل‌ونقل عمومی نیز تاکسی‌های شهری و خطوط اتوبوس که از مرکز شهر عبور می‌کنند. شما را در نزدیکی بازار پیاده خواهند کرد. از آنجا تنها چند دقیقه پیاده‌روی تا ورودی بازار فاصله خواهید داشت.
جمع‌بندی
بازار تاریخی ارومیه تنها یک مرکز خرید نیست، بلکه بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی این شهر به شمار می‌رود. معماری اصیل، راسته‌های قدیمی، حجره‌های سنتی، نزدیکی به مسجد جامع و دیگر آثار تاریخی و همچنین امکان خرید سوغات و صنایع دستی، این بازار را به یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری ارومیه تبدیل کرده است. اگر به ارومیه سفر می‌کنید، بازدید از این بازار تاریخی را حتماً در برنامه خود قرار دهید. جایی که تاریخ، فرهنگ و زندگی روزمره مردم شهر در کنار هم جریان دارند.
نقشه :
بازار تاریخی ارومیه در مرکز شهر و بافت قدیمی ارومیه، حدفاصل خیابان امام خمینی و خیابان بعثت قرار دارد و دسترسی به آن با خودروی شخصی و وسایل حمل‌ونقل عمومی بسیار آسان است.
در این بازار انواع فرش و قالی، خشکبار، عسل، نقل و شیرینی‌های سنتی، صنایع دستی، طلا و جواهر، پوشاک، پارچه و ادویه‌های محلی عرضه می‌شود.
بهار و اوایل پاییز به دلیل آب‌وهوای مطبوع، بهترین زمان برای بازدید از بازار تاریخی ارومیه هستند؛ البته بازار در تمام طول سال فعال است و امکان بازدید و خرید در همه فصول وجود دارد.
