در مرکز شلوغ پکن، جایی که مدرنیته و سنت در هم آمیختهاند، گوهری تاریخی با قدمتی بیش از هزار سال خودنمایی میکند. مسجد نیوجی (Niujie Mosque) که با نام مسجد «نیوجیه» نیز شناخته میشود، نه تنها قدیمیترین مسجد پکن است، بلکه به عنوان نمادی زنده از تعامل و همزیستی دو فرهنگ غنی اسلامی و چینی در طول تاریخ به شمار میرود . این مسجد در محلهای به همین نام (خیابان نیوجی) واقع شده که بزرگترین منطقه سکونت مسلمانان در پکن است و امروزه به عنوان یکی از مهمترین جاذبههای مذهبی و گردشگری این شهر پهناور شناخته میشود .
فهرست
سفری به اعماق تاریخ
آغاز ساخت این بنای باشکوه به سال ۹۹۶ میلادی و دوران سلسله «لیائو» بازمیگردد . گفته میشود طراح اولیه آن «نظرالدین»، پسر یکی از رهبران مسلمان بوده است . این مسجد در طول قرون متمادی، شاهد فراز و نشیبهای بسیاری بوده است. در جریان حمله مغولان به رهبری چنگیزخان در سال ۱۲۱۵ آسیب دید، اما بعدها بازسازی و توسعه یافت . اوج شکوفایی و توسعه این مسجد در دوران امپراتور «کانگشی» از سلسله «چینگ» (قرن ۱۷ و ۱۸ میلادی) رقم خورد .
نکته جالب توجه و کمتر شنیده شده برای بازدیدکنندگان ایرانی، نقش پررنگ یک ایرانی در حفظ و بقای این بنای تاریخی است. بر اساس اسناد موجود، در سال ۱۹۰۳ میلادی، «امینالسلطان» (اتابک اعظم)، صدراعظم ایران، با هزینه شخصی خود به تعمیر اساسی این مسجد اقدام کرد و موجب پایداری آن شد . این اقدام، یادگاری ارزشمند از پیوندهای تاریخی و فرهنگی ایران و چین را در دل این مسجد به ثبت رسانده است.
تلفیق شگفتانگیز دو معماری
مسجد نیوجی به مساحت تقریبی ۶۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ متر مربع (بنا به گزارشهای مختلف) گسترده شده است . آنچه این مسجد را در میان مساجد جهان منحصربهفرد کرده، معماری کاملاً چینی آن در نمای بیرونی است. این بنا برخلاف مساجد رایج با گنبدها و منارههای اسلامی، با ستونهای چوبی سرخرنگ، شیروانیهای منحنی و کاشیهای سنتی چینی تزئین شده و بیشتر به یک کاخ یا معبد کهن چینی شباهت دارد تا یک مسجد .
اما با ورود به داخل، جهان دیگری بر روی بیننده گشوده میشود. فضای داخقی مسجد با تزئینات اسلامی و هنر خوشنویسی عربی آراسته شده است. آیاتی از قرآن کریم به خط خوش بر دیوارها و محراب خودنمایی میکند و در تضادی زیبا با ساختار چینی بنا قرار میگیرد . در حیاط مسجد، بنای ششضلعی جالبی به چشم میخورد که به عنوان «برج رؤیت هلال ماه» برای تعیین اول ماههای قمری مورد استفاده قرار میگیرد .
اجزای اصلی و امکانات مسجد
مجموعه مسجد نیوجی از بخشهای مختلفی تشکیل شده است:
شبستان اصلی (نمازخانه): با مساحت حدود ۶۰۰ متر مربع و گنجایش بیش از ۱۰۰۰ نمازگزار، محل برگزاری نمازهای جماعت است .
مناره: در مرکز بنا قرار دارد و مؤذن برای اذان گفتن بر بالای آن میرود .
کتابخانه: دارای مجموعهای ارزشمند از نسخههای خطی قدیمی و قرآنهای تاریخی از جمله قرآنی با قدمت بیش از ۳۰۰ سال است .
وضوخانه: واقع در بخش جنوبی مسجد .
کلاسهای آموزشی: در حیاط داخلی برای آموزش معارف اسلامی به مسلمانان اختصاص داده شده است .
آثار باستانی: از جمله مقبره دو عالم ایرانی (علاوه قزوینی و علامه بخارایی) و همچنین لوح سنگی فرمان امپراتوری مربوط به سال ۱۶۹۴ میلادی که در محوطه مسجد نگهداری میشود .
آدرس دقیق و نحوه دسترسی
مسجد نیوجی در منطقه خیابان نیوجی (محله معروف مسلماننشین پکن) واقع شده است.
آدرس (انگلیسی): No. ۸۸ Niujie St., Xicheng District, Beijing, China
آدرس (چینی): 中国北京市西城区牛街18号
🚗 نحوه دسترسی
دسترسی به مسجد نیوجی با استفاده از حمل و نقل عمومی بسیار آسان است.
۱. با مترو (پیشنهادی):
استفاده از مترو بهترین و سریعترین گزینه است. دو مسیر پیشنهادی وجود دارد:
خط ۷ (یا خط ۱۹): در ایستگاه نیوجی (Niujie Station) پیاده شوید. پس از خروج از ایستگاه، حدود ۵ دقیقه پیادهروی تا مسجد فاصله دارید .
خط ۷: در ایستگاه گوانآنمننی (Guang’anmennei Station – خروجی C2) پیاده شوید. سپس به سمت شرق در امتداد خیابان گوانآنمننی حرکت کنید و در تقاطع با خیابان نیوجی به سمت جنوب بپیچید .
۲. با اتوبوس:
چندین خط اتوبوس در نزدیکی مسجد توقف دارند. میتوانید سوار اتوبوسهای خطوط ۱۰، ۴۸، ۸۸، ۵۳، ۵۷، ۱۳۳، ۷۱۷ یا شبانه ۲۳ شوید و در ایستگاه نیوجی لیبایسی (Niujie Libaisi / Niujie Mosque) یا نیوجی (Niu Street) پیاده شوید .
ساعات بازدید
ساعات بازدید: همهروزه از ساعت ۸:۰۰ صبح تا ۱۶:۰۰ یا ۱۷:۰۰ بعدازظهر .
نکات مهم اخلاقی هنگام بازدید:
پوشش مناسب: ورود افراد با شلوارک یا دامن کوتاه ممنوع است .
ورود به شبستان: ورود به شبستان اصلی (محل نماز) فقط برای مسلمانان آزاد است .
عکاسی: برای عکاسی از داخل بنا و یا از نمازگزاران، حتماً باید اجازه بگیرید .
مسجد نیوجی امروز
امروزه مسجد نیوجی به عنوان یک مرکز مهم مذهبی، مکانی برای گردهماییهای اجتماعی ۲۵۰ هزار مسلمان ساکن پکن به شمار میآید . در ایام جمعه، بیش از هزار نفر از مسلمانان قومیتهای مختلف (عمدتاً قوم هوی) در این مکان گرد هم میآیند تا نماز پرفیض جمعه را اقامه کنند . فضای مسجد همواره با بوی عود معطر است و بانگ اذان به دو زبان عربی و چینی در آن طنینانداز میشود .
دولت چین نیز این مسجد را به عنوان یک میراث فرهنگی و مذهبی مهم حفظ کرده و در سالهای مختلف از جمله ۱۹۵۵، ۱۹۷۹، ۱۹۹۶ و اخیراً در سال ۲۰۰۲، آن را مورد مرمت و بازسازی قرار داده است . این مسجد پذیرای گردشگران بسیاری از سراسر جهان است و اگرچه ورود غیرمسلمانان به شبستان اصلی آزاد نیست، اما کارکنان مسجد با روییگشاده به سوالات آنها درباره دین اسلام پاسخ میدهند .
مسجد نیوجی تنها یک عبادتگاه نیست، بلکه روایتی زنده از تاریخ، هنر و فرهنگی است که طی قرنها در دل پکن شکل گرفته و همچنان پابرجا و پویا به حیات خود ادامه میدهد.
