آب انبار بازار قاین که در آبان ماه سال ۱۳۸۶ به عنوان موزه آب شناخته شد در شهر قائن در استان خراسان جنوبی می باشد. در این آب انبار شاهراه های آبی مرتبط به دوره های تاریخی و مجموعه ای از تصاویر و متون مربوط به تاسیسات آبی (سدها، آب انبارها و قنوات)، وقف نامه ها و وسایل و لوازم مرتبط با آب به نمایش در آمده اند. با توجه به پوشش آب انبار و شواهد تاریخی موجود بنای آب انبار مربوط به دوره تیموری است.
موزه آب قاین در آب انبار بازار این شهر راه اندازی و مورد بهره برداری قرار گرفته است. این آب انبار در انتهای کوچه سنگی که بازار قدیم در آن واقع بوده قرار دارد و به همین دلیل به «آب انبار بازار» معروف است که از قنات (کهناب) آبگیری می شده است. بنای آب انبار دارای همه قسمت ها و مشخصات اصلی آب انبارها است به جز سردر که به دلیل مرور زمان و استفاده نشدن از بنا و همچنین زلزله و تخریب ها و دخل و تصرفات انسانی از بین رفته و هیچگونه اطلاعی از شکل اولیه آن در دست نیست.
معماری آب انبار بازار قائن
پیشخوان آن ۵ متر بوده که در حال حاضر فقط پلان آن موجود است و پوشش آن در دوره اخیر صورت گرفته است. این بنا دارای ۳۲ پله است که به پای شیر برداشت آب منتهی می شود. مصالح به کار رفته برای ساخت پله ها آجرهای (۲۵*۲۵*۵) با ملات شفته و ساروج بوده است. مخزن آب انبار در حدود ۷ متر عمق دارد و قطر آن نیز حدودا ۷ متر می باشد. ظرفیت ذخیره آب ۲۸۷ متر است. استوانه مخزن تا پاکار با ملات ساروج پوشش یافته است. پوشش مخزن نیز به صورت پلکانی (۳ پله) با آجرهای (۲۵*۲۵*۵) و ملات گچ می باشد. قوس استفاده شده در پوشش آب انبار قوس مربع (شمشیری) است.
مخزن دارای یک آبگیر در ضلع غربی بنا و یک سرریز در ضلع شرقی آن است. چهار دریچه در چهار طرف آب انبار قرار دارد که احتمالاً علاوه بر تزئینات تهویه، برای سرد کردن آب انبار (به دلیل قرار گرفتن در جهت باد) و دسترسی سریع تر به مخزن آب انبار طراحی و ساخته شده است. هیچگونه تزئین خاصی در آن دیده نمی شود، به جز در نمای دور آن که دارای چهار طاق با فواصل مساوی است که به روش ضربی اجرا شده اند.
نحوه دسترسی
موزه آب قاین در قائن و در جاده قائن،بلوار امام خمینی،خیابان امام رضا واقع شده است.
