در استان گلستان اقوام متعددی زندگی میکنند که شامل ترکمنها، فارسی زبانان، سیستانیها، بلوچها، ترکها (آذربایجانی و قزلباش)، مازندرانی و قزاقها میشوند.
زبان ایرانیان ترکمن، ترکمنی و متعلق به خانواده زبان «اورال- آلتایی» با ریشه اُغزی است که به آن «تاغلی» هم گفته میشود. گروه اُغُزی خود به دو شاخه ترکی اُغُز شرقی و ترکی اُغُز غربی تقسیم میشود. شاخه غربی را ترکی ترکیه و شاخه شرقی را ترکمنی مینامند.
فارسها به دو دستهٔ بومی و مهاجر تقسیم میشوند. فارسهای بومی بیشتر به گویشهای گرگانی، کتولی و مازندرانی تکلم میکنند.
در کتاب حدودالعالم در خصوص زبان مردم گرگان آمده است که آنها به دو زبان سخن میگویند یکی لوترا و دیگر پارسی گرگانی. زبان لوترا نوعی زبان زرگری بوده که در برخی از نقاط ایران، به نامهای گوناگون رایج بوده است. اما پارسی گرگانی به نظر میرسد ترکیبی از گویش خراسانی، تبری (طبرستانی) و قومسی (کومش= دامغان) بوده است.
امروز به جز گویش فارسی گرگانی، گویشهای سیستانی، مازندرانی، شاهرودی از زبان فارسی و زبانهای ترکمنی و قزاقی به علت حضور این اقوام در این منطقه، رایج هستند.
مهاجرین به استان هم بیشتر سیستانی، بلوچ، سمنانی و خراسانی هستند. فارسیزبانها بیشتر در مرکز و جنوب استان و مازندرانیها در روستاهای نیمه غربی استان سکونت دارند.
فارسی با گویش طبری (تبری= طبرستانی) است. در شهرستان علیآباد کتول زبان رایج مردم، فارسی و طبری (تبری) است و با این حال، گویشهای سیستانی، شاهرودی و خراسانی نیز در بین مهاجران رواج نسبی دارد. زبانهای رایج در شهرستان مینودشت، فارسی، ترکی و ترکمنی است. در شهرستان کلاله، ترکیب جمعیتی شامل اقوامی است که به زبانهای ترکمنی، فارسی، سیستانی و بلوچی صحبت میکنند.
آذریها در شهرستان گنبد کاووس و قزاقهای استان گلستان نیز بیشتر در گرگان وتکرها(ته کر) در نگین شهر وزابل اباد ومینودشت سکونت دارند.
ترکمنها در بخش شرقی، مرکزی و شمالی استان و همچنین در مرکز استان سکونت دارند، سنیمذهب هستند و به زبان ترکمنی تکلم میکنند و به دو تیره یموت و گوکلان تعلق دارند. زبان رایج مردم در بندر ترکمن، ترکمنی و فارسی است.
اغلب ساکنان رامیان، علاوه بر زبان فارسی، به گویشی از ترکی تکلم میکنند و از ایل گرایلی بهشمار میروند. این ایل در دوره صفوی برای جلوگیری از هجوم ازبکها به این منطقه انتقال داده شده بودند. علی خان فرمانده ایل که در زمان شاه عباس تمرد کرده بود، به جلاد سپرده شد.
باوجود تنوع قومیتی، زبانی و مذهبی دراین استان ، هموطنان عزیزمان در این خطه با وحدت و صلح و صفا زندگی خود را ادامه میدهند.
سلام
من و همسرم برا اولین بار اومدیم شهر گنبد کاووس برا دو سه ساعت ،خیلی خوش گذشت و برامون خیلی جالب بود مخصوصا لباس خانم ها.
سلام شهر زیبای گلستان و دوست داشتنی ،من اون روسری نارنجیو کلاه زیرشو و ا ن کلاه پشم سفید رو میخوام.🌷🌷💖❣️🌷🌷
با سلام خدمت دوستان بنده در حین مسافرت از مشهد به آذر بایجان در مسیر یک شب میهمان مردم شهر آزادشهر و رامیان بودم که متوجه زبان مردم این شهر شدم که واقعا تعجب کردم زبان و لحجه مردم این شهر با مردم شهرهای ارومیه و خوی و سلماس مو نمیزنه حتی ضرب المثل هم دقیقا همونه همانند اصطلاح هاشم اوغلی غنی در شهرهای آذربایجان غربی . این زبان و گویش کمی با ترکی خراسانی فرق داره و دقیقا لحجه ترکی آذربایجان غربی است که در استان گلستان به آن ترکی قزلباش میگن و به گفته بزرگترها بعضی از طوایف ما از شرق مازندران به ارومیه و خوی و….مهاجرت کرده اند البته حدود دویست سیصد سال پیش با تشکر
من هم اول فکر میکردم زبان کتولی بل زبان مازندرانی یکی هست اما با کتولیا صحبت کردم دیدم کلی فرق میکند زبان کتولی بیشتر به زبان مشهدی ها نزدیک است وفقط چند کلمه مشترک با زبان مازندرانی دارد
کتولی کجا شبیه مشهدی هست؟
کتولی : من دره شومب
مازندرانی زنگیان گرگان: من دره شومبه
مازندرانی ساری: من دره شومبه
مازندرانی کلاردشت: من دره شومه
مازندرانی چالوس: من دره شمه
فارسی: من دارم میروم
گویش کتولی یک گویش از زبان مازندرانی هست اون گویشی که شبیه مشهدی هست گویش شرق استان گلستان هست ما کتول ها هم زبان و هم فرهنگمان با مازندران و غرب گلستان یکی هست
من گالش استان گلستان هسمه و گالشی گپ زمبه البته گالشی همون مازندرونی هسه که اما گالشون وره گالشی گومبی. گالش و تات و مازندرونی و کتول همه اتا هسنه و فرقی ندارنه. فارسون و ترکمنون و زابلیون امه برار هسنه و همه متحد هسمی.
درود
بنده از قوم کتول هستم که به زبان کتولی صحبت میکنیم البته زبان ما همان زبان مازندرانی هست ولی به زبان خودمان زبان کتولی میگوییم. لطفا از قوم کتول و زبان کتولی هم مطلب بذارید. با سپاس .
عجیبه سیستانی ها که فارسی حرف میزنند و فارس هستند میشن قوم سیستانی ولی مازرونی ها و تات ها و کتول ها که از قومیت تبری هستند به زبان تبری صحبت میکنند میشن فارس!
کتول و مازرونی و تات هرسه تبری هستند و زبانشان یکی هست.
گویش کتولی علی اباد: گومبه – بوردم
گویش مازرونی بندرگز : گامبه – بوردمه
گویش تاتی سید میران: گومبه – بوردمه
کتولی و مازرونی و تاتی هر سه گویش های زبان تبری هستند.
ما مردم بندرگز و کردکوی و بخش غربی گرگان و زیارت و شاهکوه و علی اباد کتول و فاضل آباد همگی از قوم تبری هستیم.
شرق گلستان هیرکانی هستند و غرب گلستان تپوری هستند.
سلام . اولش خواستم بگم اگه ب اصالت باشه ما قوم هیرکانی هستیم و این استان ب این نام مشهور بوده .
دوم استان گلستان در تاریخ بخشی از طبرستان بزرگ بوده و گاهاً ایالتی جدا . و ب دلیل دروازه ی هجوم ها دارای رنگین کمان اقوام .هجوم هایی ک بیشتر از سمت شمال شرق ینی منطقه ترکان ائم از ازبک و ترکمن و … کاملاً روشنه ک شرق استان ب دلیل هجوم دارای اقوام قزلباش باشه . کوهساری های شرق استان از گالیکش مینودشت و رامیان و ازادشهر تا گرگان از اقوام بومی و اصیل این استان هستن ک همان جرجانی ها میشن ک توسط یورش مغول ب ارفاعات پناه بردن ک اکثرا این قوم در کوهستان هستن
خوب ناراحت نباش الان همه برادریم دیگه مملکتی هم نمونده که بگیم مال ترکمن هست یا محلی زابلی ها که اصلا مال این استان نیستند ومهاجر هستند باز قدمشون روی چشم کوهساری ها
مهاجرین مخصوصا ترکها هر چه بودن به ایران و منطقه شما خدمت کردن مفتخوری نکردن که
قوم طبری . [ طَ ب َ ] (اِخ ) از اقوام ساکن شمال ایران می باشد که نام طبرستان ریشه در نام این قوم دارد. قوم طبری در عصر باستان تپوری نامیده می شد و سرزمین آن ها تپورستان نامیده می شد. قوم تپوری در ابتدا در جنوب شرقی مازندران سکونت داشتند و در قید اطاعت هخامنشیان درآمده بودند و آماردها مغلوب اسکندر مقدونی و بعد مغلوب اشکانیان شدند و اشکانیان در قرن دوم ق.م آماردها را در حوالی ری سکونت دادند و اراضی سابق آماردها به تصرف تپوریها درآمد و بطلمیوس در شرح دیلم یعنی قسمت شرقی گیلان در ساحل بحر خزر فقط از تپوریها نام میبرد. قوم طبری بر اساس سبک زندگی به هشت دسته مازِرونی، کوهی، تات، گِلِک، گالِش، کِرد، مُختاباد و کَتول تقسیم می شوند. (تذکره جغرافیای تاریخی ایران ص ۲۸۳)
طبری [ طَ ب َ ] (ص نسبی ) اهل گیلان و مازندران را طبری گویند و گیلان و مازندران بخشی از طبرستان است. (طرائف المقال ج ۱ ص ۳۴۳ )
ما اهالی سیدمیران گرگان از قوم تبری هستیم و جز دسته تات محسوب میشیم و به خودمون تات میگیم و به زبانمون تاتی میگیم ولی از قوم تبری هستیم و دقیقا به زبان تبری صحبت میکنیم.
اولن گویش گرگانی کهن ک میگن گرگان فعلی نبوده . گرگان کهن یا همان گرگان قدیم ب زبان عربی میشه جرجان ک در گنبد کاووس فعلی بوده ک بر اساس حملات مغول و غیره و همچنین زمین لرزه شهر نابود میشه و مردمان جرجان ب کوه های دور اطراف کوچ میکنن.حتی تا سال ۱۳۱۶هم شهر گنبد اسمش گرگان بوده که رضا شاه دستور میده اسم شهر استراباد (گرگان فعلی) رو عوض کنن گرگان بزارند ، و جرجان یا همان گرگان که(گنبدکاووس فعلی)را بخاطر برج قابوس اسمشو گنبد بگزارند.
کردهای گرگان را فراموش نمودید
کردها برادران خوب ما هستند ولی فراموش نشه مهاجر هستند
قوم مازندرانیها(تپوریها)از زنگیان تا بندر گز را شامل میشود و همگی گویش مازندرانی دارند و در زمان قاجار زمانی که ولایت استراباد را بلوک بندی کردند از زنگیان تا کردکوی را به نام بلوک سدن رستاق و از کردکوی تا بندر گز را بلوک انزان نام گذاری کردند و همگی از هزار جریب به ولایت استزاباد مهاجرت کردند.
استرآباد خودش جز طبرستان بود و خود استرآباد جز هزارجریب هست بعد چه جوری ما بومیان طبری گرگان از هزارجریب آمدیم در حالی که خود استرآباد جز طبرستان و هزارجریب هست.
مثل این میمونه بگید آذری ها از آذربایجان به اردبیل آمدند در حالی که خود اردبیل جز آذربایجان بود.
برو تاریخ بخون استرابون میگه تپوری ها در سرزمین هیرکانیا سکونت دارند. پولیبیوس میگه به کوه های بین دروازده کاسپین تا هیرکانیا تپوری گفته میشد. در کتیبه آشوری به کوه های البرز تپوش اری گفته شده. کتزیاس میگه سرزمین تپوری بین هیرکانیا و کادوسی هست. آنوقت چطوری تپوری ها یعنی طبری ها مهاجر هستند؟
زبان قدیم استرآباد هم طبری بوده برو کتاب واژه نامه گرگانی را بخون.
حتی مقدسی هزار سال پیش گفته مردم گرگان و طبرستان به یک زبان صحبت میکنند و میگویند هاکن و هاده ما طبری ها هنوز که هنوزه میگیم هاکن و هاده.
شما از خراسان به گرگان مهاجرت کردید. هر وقت به گویش قدیم استرآبادی صحبت کردید که خودش گویشی از زبان طبری هست اونوقت ادعای بومی بودن بکنید.
فقط و فقط غرب گرگان مازندرانی صحبت می کنند این زبان خود غرب گرگان هست ما شرق گرگانی ها اصلا نمی تونیم مازندرانی صحبت کنیم ولی مازندرانی را متوجه میشم که اونم بخاطر جمعیت بالای مازندرانی ها در گرگان هست که باعث میشه ما زبانشون تا حدی آشنایی داشته باشیم و آن را متوجه شویم خوب اگر من گنبد بودم الان ترکمنی را متوجه میشدم در حالی که میدونید زبان اصلی شهر گنبد فارسی هست
اصلا بحث نژادپرستی نیست بحث سر این هست که فرهنگ و زبان ما اهالی شرق گرگان با اهالی غرب گرگان متفاوته غرب گرگانی ها بیشتر به کردکوی و بندرگز و بهشهر گرایش دارند
زبان ما شرق گرگانی ها فارسی هست فارسی گرگانی لهجه ای از فارسی هست اینکه چگونه زبان فارسی وارد گرگان شد را من اصلا اطلاع ندارم ولی شنیدم قدیم یک زبان در اینجا رایج بود که به مازندرانی شباهت داشت اما این زبان به هر دلیلی که بوده از بین رفت الان هم باید گرگان را با هر دو زبانش بپذیرم اینگه گویش یک منطقه گرگان را بر دیگری برتری بدیم کار درستی نیست
ما گرگانی ها برای ترک ها خیلی ارزش قائلیم ولی باور کنید تو خود رامیان هم که رفتم اکثرا با اینکه ترک هستند فارسی صحبت می کنند خوب وقتی فارسی صحبت کنید معلومه جز فارس محسوب میشید هویت هرکسی را زبان وی تشکیل می دهد شما فکر کنید من برم کرمانشاه زندگی کنم نوادگان من بعد مدتی هویت خودشونو کردی می دونند چون زبانشون کردی میشه و دیگه خودشونو فارس نمیدونند
ضمنا من شوهر خاله ام اهل نودیجه گرگان هست اون پدر مادرش مازندرانی صحبت می کنند ولی خودش اکثرا فارسی صحبت می کنه و دوتا پسراشم که پسرخاله من میشن اکثرا فارسی صحبت میکنند چون خاله من اصلا مازندرانی بلد نیست ولی مازندرانی را متوجه میشه وقتی خونه مادر شوهرش هم میره مادر شوهرش مازندرانی صحبت میکنه خاله من فارسی صحبت میکنه یعنی دو تا زبان متفاوت صحبت میکنند ولی هر دو زبان هم را متوجه میشن
نظرتون متینه،ولی بنده خودم ساکن رامیانم و رامیان همشون ترک زبان هستن،اونایی ک فارسی حرف میزنن واس روستا های اطرافن ک تازه اومدن شهر زندگی میکنن وگرنه رامیانیای اصیل همشون ترک زبان هستن…با تشکر(بای)
داداش مردم گرگان یعنی مردم شرق که از ترک های قزلباش یاترکمن نباشن اوناهم تپور طبری هستن مثل مازندرانی های غرب و زبانتون که طبری یامازنی بوده حدود دویست پنجاه سال پیش کم کم پارسی شده ژن شمام ژن تپوری یا طبری مازندرانیه این شهر قوم طبری ها تشکیل میدن
زبان کهن گرگان طبری بوده و در چند صد سال اخیر دپار دگرگشت زبانی شد