جاهای دیدنی گلپایگان را در این مطلب می خواهیم به شما معرفی کنیم . برای آشنایی بیشتر باید بدانید طبق تقسیمات کشوری، گلپایگان یکی از شهرستانهای استان اصفهان محسوب میشود. این شهر از شمال به خمین، از غرب به کوههای بختیاری و الیگودرز، از جنوب به خوانسار و از طرف مشرق به میمه و از جنوب شرق به نجفآباد میرسد. اگر قصد داشته باشید از اصفهان به این شهر بروید، باید ۱۸۰ کیلومتر را طی کنید. گلپایگان از آبوهوای کوهستانی سرد و خشک برخوردار است. قرار گرفتن در دامنههای رشتهکوه زاگرس، باعث شده تا این شهر زمستانهای بسیار سرد همراه با پوشش برف را تجربه کند و در تابستانها هم به اندازه شهرهای کویری گرم نباشد.
گلپایگان افزون بر اینکه به گلهای سرخش شناخته شده است، به خاطر منظره زیبای لالهها در بهار نیز شهرت دارد. تصویر انواع گلهای قرمز رنگ در سبزی طبیعت، از جمله جاذبههای این شهر است. گلپایگان با توجه به طبیعتی که دارد، به پایتخت لبنیات معروف است و مردم برای چشیدن کبابهای خوشمزه گلپایگانی به این شهر سفر میکنند. به مانند بیشتر شهرهای اصفهان، فرشبافی در گلپایگان نیز جایگاه ویژهای دارد و فرشهای گلپایگانی پرطرفدار هستند. جز فرش، کندهکاری روی چوب یا منبتکاری نیز در این شهر رواج دارد.
تاریخچه گلپایگان
ایران کشوری باستانی است و اغلب شهرهای آن قدمتی بسیار طولانی دارند. گلپایگان از جمله شهرهایی است که بر اساس مستندات تاریخی، بنای آن از دوران پارینهسنگی وجود داشت و بشر خیلی زود تصمیم گرفت در این ناحیه سکنی گزیند. حمدالله مستوفی، نویسنده و جغرافیدان بزرگ ایرانی، درباره گلپایگان چنین نظری داشت که این شهر مربوط به سلسله کیانی است. به خواسته دختر بهمن -پسر اسفندیار کیانی- ساخته شد و در ابتدا «سمره» نام گرفت. همای، دختر بهمن، شخصیت مهمی در تاریخ است که روایتهای مختلفی درباره او به ثبت رسیده است.
اما چیزی که تمام مورخین بر آن اتفاق نظر دارند. این است که همای چهرآزاد سی سال پادشاهی بر ایران نمود و از بناهای به جامانده از او شهر چهرازادگان است که آن را معرب کردند. جرفاذقان نام نهادند و امروزه گلپایگان میخوانند. پس از اسلام، این شهر در دوران سلجوقی میزانی از جایگاه خود را به عنوان یک شهر مهم در ناحیه عراق عجم تثبیت کرد. هرچند بعدها رو به افول گذاشت اما سپس در دوران صفویه، مجدداً به دوران اوج خود بازگشت. مردم گلپایگان به زبان فارسی با لهجه گلپایگانی صحبت میکنند، این لهجه آمیزهای از کلمات فارسی، ترکی، لری و بختیاری است.
بهترین زمان سفر به گلپایگان
شهرستان گلپایگان در آغوش دامنه شرقی رشتهکوه زاگرس قرار دارد و آب و هوای کوهستانی بر این شهر حاکم است. میانگین دمای این شهر در سال به ۲۸ درجه سانتیگراد میرسد. در این شهر معمولاً مردم شاهد زمستانهای سرد و تابستانهای گرمی هستند. گرمای تابستان گلپایگان بهشدت گرمای، دیگر شهرهای کویری این استان نیست. از نظر شرایط آب و هوایی برای سفر به گلپایگان فصل بهار و ماه اردیبهشت انتخاب مناسبی است که حضور تعداد گردشگران در این زمان گواه این موضوع شده است.
پوشش گیاهی
باتوجهبه موقعیت جغرافیایی، در گلپایگان طبیعت چهارفصلی را شاهد خواهید بود که سبب پوشش گیاهی و زیست جانوران مختلفی شده است. پوشش گیاهی این شهرستان گیاهان دارویی با خواص بالایی را شامل میشود. طرفداران بسیاری بین مردم دارد. آویشن، گون، خاکشیر، کتیرا، تره کوهی، شوید کوهی، بابونه، گلگاوزبان، شنگه، آویشن. کرفس کوهی، زرشک کوهی، ریواس، باریچه و قاسنی، ریشه سریش و روناس از جمله گیاهانی هستند که در طبیعت این شهرستان دیده میشود. علاوه بر خاصیت دارویی و خوراکی در حوزه صنعت نیز از آنها استفاده میشود.
گونه های جانوری
در زیر چتر طبیعت اینجا، جانوران بسیاری زندگی میکنند. پناهگاه حیاتوحش موته که زیر نظر اداره محیطزیست گلپایگان است. مساحتی بیش از ۲۰۴ هزار هکتار را به خود اختصاص داده است. این پناهگاه از دو بخش جلگهای و کوهستانی ساخته شده است که هر بخش زیستگاه تعدادی از گونههای جانوری است. در بخش جلگهای این پناهگاه، آهو و بخش کوهستانی آن، قوچ، میش و بز زندگی میکنند. موته را مهمترین زیستگاه آهوی ایران میدانند. پلنگ، روباه، گرگ، گربه، خرگوش، سمور، عقاب طلایی، عقاب مارخور، عقاب دشتی. شاهین، یاکریم، جغد، لاکپشت، مارمولک و مار از دیگر گونههای جانوری هستند که در این منطقه زیست میکنند.
جاهای دیدنی شهر گلپایگان
وقتی صحبت از تاریخ و قدمت گلپایگان به میان میآید، آثار تاریخی این شهر بهخوبی گواه این موضوع خواهد بود. جاذبههای تاریخی از مکان های دیدنی گلپایگان هستند که بازدید از آنها برای گردشگران بسیار جالب خواهد بود. با قدم زدن در هر کدام از این جاذبهها به دورانی کهن از ایران سفر خواهید کرد.
مسجد جامع گلپایگان
یکی از قدیمیترین مساجد ایران که از دوره سلجوقی برجایمانده مسجد جامع گلپایگان است. در لحظه اول ورودتان به این مکان جذب شاهکار معماری بنا خواهید شد که البته در دوران مختلف مرمت شده است. گفته میشود که بنای اولیه مسجد به دستور ابونصر ابراهیم بن محمد بابا عبدالملک در اوایل قرن ۶ سال ۵۰۸ هجری قمری داده شده تا بروی آتشکده ساسانی ساخته شود. در زمان پادشاهی فتحعلیشاه قاجار قسمتهای شبستان، طرفین گنبد و بخشهایی دیگر بر بنای اصلی افزوده شد. گنبد بزرگ آجری، گچبریها، نقوش اسلیمی و کاشیکاریهای زیبا که در این مجموعه بهکاررفته سبب میشود تا نگاه گردشگران به سمت آنها کشیده شود. حوض بزرگ در وسط صحن مسجد، جلوهای زیبا به این مکان داده است.
برای بازدید از این مسجد که به مسجد جامع سلجوقی نیز شهرت دارد. میتوانید همهروزه از طلوع تا غروب آفتاب به آدرس آن در خیابان مسجد جامع بروید.
مناره گلپایگان
مناره گلپایگان نام یکی دیگر از مکان های دیدنی گلپایگان است که در سفر به این شهر میتوانید از آن بازدید کنید. میل گلپایگان سازه بسیار قدیمی است که ۱۸ متر ارتفاع دارد. قدمت این بنا به دوره سلجوقیان میرسد. در قرنهای مختلف راهنمای مسافران این شهر بوده است. میل گلپایگان دو در، دو راهپله با ۶۴ پله و کتیبهای به خط کوفی در دل خود دارد. برای بازدید از این مناره تاریخی زیبا میتوانید به خیابان امام خمینی، سهراه آیتالله طالقانی، روبروی پارک فانوس بروید.
بازار چهار سوق گلپایگان
به مانند دیگر شهرهای تاریخی ایران، بازار نقش مهمی در زندگی مردم شهر گلپایگان داشته است. بازار سنتی گلپایگان نیز که ساختاری طبق الگوی سایر بازارهای تاریخی دارد، دارای دهانهای با وسعت بسیار و طاق بندی و سقف ضربی آجری است. این نوع معماری، بیانگر معماری ساختمانهای دوران سلجوقی است. بازار چهارسوق از بخشهایی همچون بازار مسگرها، بازار اصلی، بازار گیوهدوزان، بازار کوزهگرها، بازار فرشفروشان و بازارهای متعدد دیگری به همراه چندین پاساژ تشکیل میشود.
ارگ تاریخی گوگد
ازجمله بناهای خشت و گلی ایران ارگ گوگد است که در شهر گلپایگان قرار دارد. پس از ارگ بم که مهمترین ارگ خشتی ایران محسوب میشود، ارگ گوگد بزرگترین بنای خشتی ایران است. این بنا تاریخ معاصرتری دارد و به نظر مربوط به چهارصد سال پیش است. هرچند سند مکتوبی برای اثبات این ادعا وجود ندارد. تنها یک سند از سده ۱۲۰۰ شمسی وجود دارد که نشان میدهد نصف بنای ارگ را، علیخان بختیاری، فرزند سردار بی بی مریم، به عنوان مهریه به همسرش بخشیده است. این بنا از چهار برج مدور بهره میبرد و ساختار آن بهگونهای است که بیشتر به عنوان کاروانسرا مورد استفاده قرار میگرفت.
در سالهای اخیر، تلاش شد تا با بازسازی ارگ، بهصورت مهمانسرایی زیبا، با امکانات رفاهی و نیز سالن نمایش، رستوران، مکانهای تاریخی و تفریحی و نمایشگاه صنایع دستی، رونقی دوباره بیابد. برای بازدید از این جاذبه تاریخی میتوانید به آدرس آن در شهرستان گلپایگان، شهر گوگد، خیابان آیتالله گلپایگانی بروید.
کبوترخانه گلپایگان
آثار معماری خشتی در هر قسمتی از این شهر دیده میشود. کبوترخانه یکی از جاذبه های دیدنی گلپایگان است که در دسته بناهای خشتی و آجری دیده میشود. کبوترخانه در زمان قدیم توسط کشاورزان ساخته شده است تا هم خانهای امن برای این پرندگان باشد و هم با کمک کود تولید شده توسط کبوترها، از شر آفتهای زمین در امان باشند. شاید برای شما هم جالب باشد بدانید معماری اینجا به صورتی است که هیچ پرنده شکاری و حیوان دیگری نمیتواند به آن داخل شود و تابستانهای خنک و زمستانهای گرمی دارد. از ویژگی این بنا، میشود به قطر سوراخها اشاره کرد که در ساختش از لولههای سفالی استفاده کردهاند. کبوترخانه در شهرستان گلپایگان، جاده گوگد، جاده فقستان واقع شده است.
غار قلعه جمال
بسیاری از افراد که به تفریح غار نوردی علاقمند هستند حتی در سفرهایشان نیز به دنبال جاذبه های تاریخی و غارها میگردند. شهر گلپایگان با جود غارهای متعدد و متنوع در شکلهای مختلف مقصدی تماشایی و جذاب برای این افراد است. غار قلعه جمال یکی از جاذبه های دیدنی گلپایگان است که در کوه قلعه جمال واقع شده است. برای رفتن به این غار مسیر سختی را در پیش را دارید که البته غارنوردان و کوهنوردان راحتتر از عهده آن برمیآیند.
غار قلعه جمال در ۵ کیلومتری جنوب غربی گلپایگان و در منطقه پناهگاه حیاتوحش موته قرار دارد. غیر از این غار در همین منطقه غارهای دیگری از جمله غار دمه در شرق کوه دمه، غار یکهچاه با ستونهای زیبا و چشمه آبی در دل خود و غار کوه سوخته صالح پیغمبر در کوهی به همین نام وجود دارند.
کوه الوند
یکی دیگر از اماکن دیدنی گلپایگان کوه معروف و باصلابت الوند است. این کوه از شمال غربی به جنوب شرقی این شهر کشیده شده است. ارتفاع کوه الوند به ۳۱۱۱ متر میرسد و در بین اهالی به کوه کلنگ سیاه شهرت دارد. اگر برای کوهپیمایی یا گردش به این کوه میروید خوب است بدانید در دامنه جنوبی الوند چشمه چهارفصل زیبایی خانه دارد که به چشمه خضر معروف است. از گلپایگان تا این چشمه ۱۲ کیلومتر فاصله وجود دارد که از طریق جاده خاکی باید طی شود.
تنگه غرقاب
تنگه غرقاب نام یکی از روستاهای تاریخی این دیار است که داستانهای جالبی برای آن گفته میشود. میگویند در روزگاری کهن شهرستان گلپایگان در زیر سیلاب دفن میشود و پادشاهی از آنجا میگذرد و دستور میدهد تا بند غرقاب را بشکافند و گلپایگان از زیر سیلاب دوباره بیرون میزند. در این منطقه سنگنوشتههای تاریخی بسیاری کشف شده است که عمر آنها به دوران مختلفی از تاریخ ایران میرسد. بیشتر نقشنگاره بر روی سنگ، تصاویری از تیروکمان، و شکار شیر، گوزن، آهو و بز کوهی توسط انسان است. عمر برخی از این سنگنوشتهها به ۷۰۰۰ سال پیش میرسد. هر چند بازدید از این منطقه آزاد است؛ اما شب مانی در این غارها اصلاً پیشنهاد نمیشود.
بقعه امامزاده سیدالسادات
زیارتگاههای این شهر معمولاً بنای قدیمی دارند و میتوان آنها را در دسته اماکن تاریخی و مذهبی قرار داد. امامزاده سیدالسادات یکی از مکانهای دیدنی گلپایگان است که بازدید از آن خالیازلطف نیست. بنای این امامزاده به قرن ۸ هجری قمری میرسد که در آن ایوان، گلدسته، گنبد ۹ متری، سنگنوشته در ورودی به زیبایی به چشم میخورد. این بقعه محل دفن سه تن از فرزندان امام موسی کاظم (ع) به نامهای امامزاده اسحاق، امامزاده منصور و امامزاده رضا است. شواهد نشان میدهد که این زیارتگاه چندین بار مرمت شده است که اساسیترین آن مربوط به دوره فتحعلیشاه قاجار است. برای رفتن به این زیارتگاه باید آدرس آن را در شهرستان گلپایگان، خیابان امام خمینی، خیابان سید سادات دنبال کنید.
بقعه امامزادگان هفده تن
یکی دیگر از زیارتگاههایی که میتوان بهعنوان دیدنی های گلپایگان از آن نام برد بقعه امامزادگان هفده تن است. بنای این جاذبه به قرن ۱۱ هجری میرسد و در زمان شاهعباس اول ساخته شده است. بخشهای چشمنواز این مکان مربوط به گنبد هشتگوش با کاشیکاریهای جذاب، کتیبه معرق و چوب منبتکاری شده درب ورودی میشود. در داخل حرم امامزاده میتوانید کتیبه منظوم ارسی مفصلی در مدح شاهعباس اول صفوی را ببینید.
از افرادی که در این محل مدفون شدهاند میتوان به امامزاده ابوالحسن فرزند امام حسن مجتبی (ع)، سلطان اسماعیل فرزند امام جعفر صادق (ع)، صالح و قاسم فرزندان جعفر بن علی (ع)، عباس و حسین فرزندان حضرت موسی بن جعفر (ع)، شهربانو و حلیمه و صفورا دختران حضرت موسی بن جعفر (ع)، علی اکبربن علی بن حسین (ع)، محمد بن محسن بن علی بن حسین (ع)، محمود و محسن و عبدالله بن یحیی بن امام موسی کاظم (ع)، موسی و مظفر فرزندان جعفر طیار، اسحاق فرزند ابراهیم که مشخص نیست ابراهیم مزبور به کدام امام منتسب است نام برد. این بقعه متبرکه در خیابان هفده تن این شهر قرار دارد.
بقعه امامزاده ابوالفتوح
یکی از جاذبه های مذهبی و تاریخی دیگر در گلپایگان بقعه امامزاده ابوالفتوح است. بنای این بارگاه متعلق به قرن دهم هجری قمری است و در روستای زیبای وانشان قرار گرفته است. بر اساس کتیبه تاریخی این بارگاه میتوان گفت این امامزاده از نوادگان امام موسی کاظم (ع) است. شکل بنای بقعه بهصورت چهارگوش و آجری است و بر روی آن گنبدی هرمی و دوازده ترکی ساخته شده است.
امامزاده ابراهیم
امامزاده ابراهیم در روستایی به همین نام واقع شده است. مکانی بسیار زیبا و سرسبز که در فاصله ۱۰ کیلومتری از گلپایگان قرار دارد. امامزاده ابراهیم از نوادگان موسی بن جعفر (ع) بوده است. در بخش پشتی این روستا قبرستانی با قدمت بیش از ۱۰۰۰ سال دیده میشود. برای حضور در اینجا باید به آدرس آن در شهرستان گلپایگان و جاده گوگد سعید آباد بروید.
رودخانه گلپایگان
وقتی صحبت از شهری در جوار کوههای زاگرس باشد بیشک باید انتظار رودخانه را داشت. رودخانه گلپایگان از ارتفاعات زاگرس سرچشمه میگیرید و در طول مسیر خود، به هر چه بتواند زندگی میبخشد. در بخشهای با عمق زیاد این رودخانه، ماهی قزلآلا زندگی میکند. استراحت و کمپینگ در کنار این رودخانه گردشی شاد در یک روز بیرون از خانه برایتان رقم میزند.
پارک ساحلی گلپایگان
این پارک زیبا یکی از جاذبه های دیدنی گلپایگان است که حدود ۸ هکتار مساحت دارد. علاوه بر فضای طبیعی امکاناتی چون شهربازی، نمازخانه، سرویس بهداشتی، پیست اسکی و استراحتگاه دارد که فضای خوبی برای بودن در کنار و خانواده و دوستان به شما میدهد. پارک ساحلی در آدرس شهرستان گلپایگان، جنب رودخانه انار بار، حدفاصل پل قاضی زاهد تا پل آزادگان واقع شده است.
پارک جنگلی گلپایگان
یکی از زیباترین جاذبههای گردشگری این شهر پارک جنگلی است که گردشگران بسیاری را به خود جذب میکند. این پارک جنگلی در بین اهالی به بهشت مادر نیز شناخته میشود و در خیابان ولیعصر قرار گرفته است. گذراندن یک نیمروز در هوای مطبوع پارک جنگی به همراه دوستان یا برگزاری دورهمیهای خانوادگی در دل طبیعت هدیهای است که بعد از روزهای سخت کاری میتوانید به خودتان بدهید. در این پارک امکانات رفاهی و آبشار مصنوعی نیز دیده میشود.
روستای کوچری
روستای کوچری در ۸ کیلومتری جنوب غربی شهر گلپایگان قرار دارد. در این روستا آثاری با خط پهلوی کشف شده است که نشان از قدمت آن دارد. بزرگترین نقش صخرهای ایران در این روستا دیده شده است، این نقش به شکل بز کوهی به طول ۱۱۲ سانتیمتر و عرض ۹۰ سانتیمتر است. در ایام گذشته بز نماد زایندگی و فراوانی بوده است و به همین علت بیشترین نقشی که دیده میشود مربوط به همین حیوان است. رودخانه گلپایگان از دل این روستا میگذرد و سبب آبادانی آن شده است. در بند کوچری تا دربند دردراز اصلیترین مرکز طبیعی گردشگری این منطقه است و در آن درختان زیبای چون چنار، بید و زبانگنجشک بسیار دیده میشود.
دریاچه سد گلپایگان
یکی دیگر از اماکن دیدنی گلپایگان سد گلپایگان است که با دریاچهای زیبا در کنار خود تبدیل به جاذبهای دیدنی در این شهر شده است. این سد بهعنوان اولین سد مخزنی خاکی و اولین سد مدرن ایران شناخته میشود. ساخت این سد از سال ۱۳۲۳ شروع و در سال ۱۳۳۶ به اتمام رسید. ظرفیت سد در حدود ۴۲ میلیون مترمربع است و زیستگاه مناسبی برای آبزیانی چون سوف، کپور، ماهی سفید رودخانهای و ماهی قزلآلا است.
روستای وانشان
وانشان روستای زیبا و خوش آّب و هوا در ۱۲ کیلومتری گلپایگان است که بهعنوان یکی از جاذبههای طبیعی و گردشگری این شهر بهحساب میآید. وانشان به معنای نشانی از آب خوب است، قدمزدن در کوچهباغها این روستا حال آدم را حسابی جا میآورد. کوه بابا دو دور شاه، چشمه لمبی، کوه دیگا، کوه محمد حیدر، چشمه مورا از دیگر جاذبههای این روستا هستند که بازدید از آنها برایتان لذتبخش خواهد بود.
نحوه دسترسی
از مرکز استان اصفهان یعنی شهر اصفهان تا اینجا ۱۵۶ کیلومتر راه برای پیمودن دارید. اگر از تهران عازم این شهر هستید مسیر جادهای در حدود ۳۶۴ کیلومتر پیشرو دارید. در مسیر رسیدن به اینجا باید شهرهای قم، سلفچگان و دلیجان را در استان مرکزی و قم پشت سر بگذارید. ادامه مسیر با پیگیری تابلوهای راهنمایی مقصد شما دیده میشود. شهر گلپایگان به دلیل نداشتن خط راهآهن و فرودگاه، امکان استفاده از قطار و هواپیما ندارید و تنها با کمک مسیرهای جادهای میتوانید به اینجا برسید.
شهری با بافت قدیمیه و مردم خون گرم از جاهای دیدنی این شهر که یادمه آرامگاه هفده تن بود
شهر قدیمی و زیباییست از مسجد جامع و آرامگاه هفده تن آن حتما دیدن کنید، تابستان بسیار گرمی دارد