تنگه چاهکوه از عجایب هفتگاه قشم است و یکی از سایتهای اصلی ژئوپارک قشم محسوب میشود. این تنگه در بخش غربی سواحل شمالی جزیره قشم و در قسمت مرکزی ژئوپارک قرار دارد. تنگه چاهکوه جاذبهای طبیعی و خارقالعاده در منطقهای به نام شهاب است که در ۷۰ کیلومتری قشم و نزدیک به روستای چاهوی شرقی واقع شده است. این تنگه با حفره ها و دالان ها و اشکال اعجاب آور در دیواره های خود بیننده را مبهوت می کند. نظیر این پدیده زمین شناسی در آلمان، انگلیس، چین، آمریکا و چند کشور دیگر وجود دارد.
تنگه چاهکوه، پدیده ای شگفت از فرسایش سنگ های رسوبی زمین، در جزیره قشم واقع شده است. دره یا تنگه چاهکوه، در بخش شهاب از توابع شهرستان قشم، دره ای به عمق ۱۰۰ متر، نمایشی از فرسایش سنگ های رسوبی است. این دره شگفت انگیز، در دل کوه سنگی یکپارچه که به شکل ضربدر برش خورده قرار دارد .
ریشه نامگذاری
دلیل نامگذاری چاهکوه وجود چاه هایی است که در ابتدای دره حفر شده است. چند چاه کم عمق و کانال هایی برای هدایت آب، از سوی اهالی روستای چاهو حفر شده و زیبایی این تنگه را دوچندان می کند. از آنجا که با توجه به گرم و خشک بودن منطقه، آب شیرین ذخیره شده ارزش بالایی دارد، این چاه ها محل ذخیره آب باران است. این کانال ها و چاه ها، قدمتی باستانی دارند و از زمان های دور برای تامین آب شیرین اهالی این بخش از جزیره مورد استفاده قرار داشته است.
ویژگی های تنگه چاهکوه قشم
چاهکوه در ابتدا عریض و با دیواره های بلند در برابر دیدگان مخاطب ظاهر می شود، ولی به تدریج از عرض آن کاسته تا جایی که عبور از میان آن دشوار می شود، این در حالی است که ارتفاع دیواره ها همچنان زیاد است و به همین دلیل داخل دره نور کمی وجود دارد. ورودی دره شمالی جنوبی از سمت شمال عریض تر و کم شیبتر است و شکل کمابیش یو مانندی را نشان می دهد. هرچه به سمت جنوب پیش می رویم دره کم عرض تر شده و شیب آن افزایش می یابد و در انتها به شکل وی درآمده و صعب العبور می شود. این مشخصات نشان دهنده سیلابی بودن دره است.
دیواره های دره شیارها و خطوط فرسایشی موازی متعددی را نشان می دهند که بعضاً این شیارها عمق بیشتری پیدا کرده و فرم های قاشقی یا قیفی را به خود می گیرند. جنس دیواره ها عمدتاً از ماسه سنگ آهکی سست بوده و به دلیل وجود میان لایه های مارن قرمز، سیلت و آهک شاهد انحلال و فرسای شهای شدید در این بخش ها هستیم به نحوی که در تمامی طول دیواره دره حفره ها متعدد کوچک و بزرگ نمایان هستند. به نظر می رسد چاه های کم عمق آب که مورد استفاده اهالی قرار می گیرد توسط دست حفاری شده اند اما این حفاری در ادامه حفرات انحلالی عمیق صورت پذیرفته و در واقع کار طبیعت توسط بشر تکمیل شده است.
بخشهای مختلف تنگه چاهکوه قشم
زیبایی تنگه چاهکوه به دلیل دیواره هاى عمودى مرتفع همراه با خطوط فرسایش و حفره هاى کروى و بیضوى است. این مکان که تا به امروز کمتر معرفی شده، تعداد بازدیدکنندگانش نیز کمتر از جاهای دیگر است، فقط آن دسته از گردشگران به این تنگه سفر کرده اند که به طبیعت علاقه شدیدی دارند و می خواهند بیشتر در دل طبیعت باشند و همچنین مناسب آنهایی است که صخره نورد هستند یا علاقه خاصی به این حرفه دارند، زیرا درست ترین آدرس برای صخره نوردی همینجاست. به محض اینکه به ورودی دره برسید، تندیسی طبیعی خواهید دید که به (سه سر نگهبان) مشهور است. سپس به چهار چاه می رسید که محل ذخیره آب شیرین ساکنان است.
کم کم به در میان دره ای عریض تر می رسید که در میان دیواره های بلند قرار خواهید گرفت. هر قدمی که در تنگه چاهکوه برمیدارید اشکالی شگفت انگیزی مانند خطوط فرسایش، انواع حفره های نیمه کروی و بیضوی خواهید دید. دره چاهکوه که از چهارسو دارای چهارتنگه و دیواره هایی است که به هم رسیده اند. جنس سنگ های چاهکوه از سنگ های رسوبی با جنس آهکی است که به رشته کوه زاگرس مربوط می شوند و بسیار هنرمندانه و خلاقانه میلیون ها رنگ و طرح در تنگه چاهکوه وجود دارد. جالب این است که تنگه چاهکوه از سدههای پیشین تا به امروز همواره مهم ترین منبع تامین آب شیرین برای جزیره و حومه بوده است.
پوشش گیاهی و گونه های جانوری
در این منطقه گیاهانی خواهید دید که اکثرا به صورت درخت و درختچه های پراکنده با توجه به آب و هوای بیابانی و استوایی رشد می کنند. چاه های موجود در این تنگه باعث شده تا ۱۶ گونه جانوری و پرندگان زیادی برای زندگی به این منطقه بیایند که یکی از ارزشمندترین گونه ها، غزال است.
تفریحات در تنگه چاهکوه قشم
عکاسی از تفریحات اصلی سفر به تنگه چاهکوه است. عکاسان حرفهای همهروزه با تجهیزات خود به تنگه سفر میکنند. جغرافیای خاص تنگه سوژههای عکاسی بسیاری پیش روی افراد میگذارد. لحظهبهلحظه حرکت در مسیر تنگه برای عکاسی مناسب است.
دیوارههای بلند تنگه چاهکوه پر از حفرههای طبیعی هستند. این مکان برای سنگنوردی گزینهای عالی و ایدئال بهنظر میرسند؛ البته انجام این ورزش نیاز به تجهیزات حرفهای و مهارت کافی دارد. هوا در تنگه چاهکوه بسیار پاکیزه است و همین امر سبب شده است که آسمان تنگه در شب نمایی متفاوت داشته باشد. بهتر است سکونت در خانههای اطراف تنگه را برای تماشای آسمان پر ستاره شب از دست ندهید.
امکانات رفاهی
در تنگه زیبای چاهکوه امکانات رفاهی نسبتا خوبی وجود دارد. وجود سرویس بهداشتی، هایپر مارکت، اقامتگاه بومگردی و رستوران در روستای چاهوی شرقی از این جمله هستند. وقتی با خودرو به ابتدای تنگه میرسید، محل مناسبی برای پارک خودرو وجود دارد و کیوسک نگهبانی در آنجا مستقر است. نیمکت، سطل زباله و فروشگاه صنایع دستی و سوغات در ورودی تنگه فعال وجود دارند؛ اما درون تنگه امکانات خاصی فراهم نیست.
بهترین زمان بازدید از تنگه چاهکوه
جزیره قشم در منطقه گرمسیری واقع شده است و ساکنان آن در فصل تابستان رطوبت هوای بالا و شرایط شرجی را تجربه میکند. از اینرو اواخر بهار و تابستان زمان مناسبی برای سفر به قشم نیست. فصلهای خنکتر و نیمه دوم سال بهترین زمان برای سفر به این جزیره هستند. اوایل بهار نیز برای سفر به قشم و تنگه چاهکوه پیشنهاد میشود.
نحوه دسترسی
برای رفتن به جاذبه طبیعی تنگه چاهکوه قشم ابتدا باید از میدان درگهان قشم وارد جاده غربی شوید. در این مسیر بعد از دو کیلومتر، دو راهی دیرستان نمایان میشود که باید به مسیر مستقیم ادامه دهید. بعد از حدود ۱۱ کیلومتر و گذر از یک میدان، وارد اولین جاده سمت راست شوید. در این مسیر بعد از ۳۹ کیلومتر به روستای چاهوی شرقی خواهید رسید و در مسیر سمت چپ بعد از حدود دو کیلومتر تنگه چاهکوه خودنمایی میکند. راه دسترسی به تنگه چاهکوه کاملا آسفالته و فقط دو کیلومتر پایانی خاکی است.
آدرس: استان هرمزگان، جزیره قشم، روستای چاهوی شرقی
