قنات تاریخی بلده فردوس

قنات تاریخی بلده فردوس خراسان جنوبی با قدمت مربوط به دوره ساسانی در برگیرنده 16 قنات، 2 چشمه و مقداری آبهای سرگردان است. قنات تاریخی بلده با پیمودن مسیر35 کیلومتری حدود 2 هزار و 382 هکتار از زمین‌های کشاورزی شهرستان فردوس را آبیاری می‌ قنات تاریخی بلده فردوس با شماره 30161 در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده است. قنات تاریخی بلده فردوس در ۱۴ ژوئن ۲۰۱۶ در یونسکو ثبت جهانی شد. قنات بلده یک دانش فنی است که جهانیان نزد این هنر سر تعظیم فرود آورده اند.در قنات بلده کار مهندسی بسیار خوبی انجام شده و هنوز هم با گذشت سال‌ها پایدار است و مردم منطقه، بهره بردار و حافظ این قنات هستند. قنات بلده متشكل از 15رشته قنات و چهار دهنه چشمه است احتمالا درعصر ساسانی در دل كوه های شرقی منطقه فردوس حفر شده است. این سازه آبی با دانش سنتی مدیریت می شود و آب استحصالی از آن سبب آبادانی منطقه فردوس، مزارع و باغ ها شده است. این قنات، یک منظومه كامل تاریخی از استحصال آب است نه تنها بخش عمده ای از زمین های كشاورزی نزدیك شهر فردوس را آبیاری می كند بلكه پس از پیمودن 45 كیلومتر، بیش از دو هزار و 382 هكتار از زمین های كشاورزی فردوس را سیراب می كند. قنات بلده دارای 15 مادر چاه و چهار دهنه چشمه است كه استحصال آب از آن با روش تركیبی صورت می گیرد. تاریخ احداث آن به طور دقیق مشخص نیست در مستندات تاریخی آمده است كه احداث قنات بلده مربوط به قبل از اسلام و دوره ساسانی است اما تاریخ نگاری های صورت گرفته از سفال های اطراف قنات حكایت از آن دارد كه این قنات 500 سال پس از قنات قصبه گناباد احداث شد. قنات بلده، آب های سطحی را از دره ها جمع آوری و در یک شبكه پیچیده به یكدیگر متصل می كند و منطقه فردوس، باغات و زمین های كشاورزی طول مسیر را سیراب می كند. این قنات به دلیل اهمیت ساختار و زنده بودن برای مردم بومی و افرادی كه در منقطه فردوس زندگی می كنند بسیار حائز اهمیت است. حدود ۴۰۰ سال پیش، تعداد زیادی از مالکان آب بلده جان خود را از دست داده و حدود ۳ هزار فنجان از آب این قنات بدون مالک مانده بود. در این دوران، شاه عباس صفوی که همراه با شیخ بهایی پیاده از اصفهان به سمت مشهد برای زیارت می‌رفت، از تون (فردوس آن زمان) گذشت و هنگام ورود او میرتونی، از دانشمندان آن زمان تون، از وی خواست که این آب را وقف چهار طبقه (سادات، علما، فقرا و صلحا) کند و شاه عباس آب‌ها را بین همین ۴ طبقه وقف کرد. گفته می‌شود که شیخ بها در همین مسافرت، آب بلده را به ۲ نهر مساوی تقسیم کرد به طوری که در هر ۸ شبانه روز یک بار باغ‌ها مشروب شود. کل قنات‌های بلده، ۲۷ رشته هستند ولی امروز فقط ۱۶ رشته آن فعال و از این ۱۶ قنات، ۱۲ رشته اصلی و ۴ قنات دیگر فرعی هستند. در چهلمین اجلاس میراث جهانی یونسکو که ژوئیه ۲۰۱۶ در استانبول برگزار شد، یازده قنات ایرانی به عنوان بیستمین اثر ایران بر اساس دو معیار از ۶ معیار فرهنگی کمیته میراث جهانی شامل گواهی بی‌همتا یا دست‌کم استثنایی بر یک سنت فرهنگی و نمونه‌ای برجسته در معماری یا تکنولوژی که مرحله مهمی از تاریخ بشر را نشان دهد، در فهرست میراث جهانی قرار گرفت. پرونده ۱۱ قنات ایرانی با داشتن تکنولوژی متفاوت و با قدمت بیش از ۲۵۰۰ تا ۲۰۰ سال به یونسکو جهت ثبت جهانی ارائه شد و پس از بررسی و تأیید کارشناسان یونسکو این پرونده ثبت و در فهرست آثار جهانی قرار گرفت. یازده قناتی که ثبت جهانی شده‌اند، هرکدام به لحاظ قدمت، نوع معماری، عمق، طول و مشخصاتی از این دست، منحصر به فرد و بی نظیر هستند. یکی از این قنات‌ها، قنات بلده فردوس است که بخش‌های عمده‌ای از زمین‌های کشاورزی نزدیک شهر فردوس را آبیاری می‌کند. قنات تاریخی بلده فردوس قنات تاریخی بلده فردوس منابع:باشگاه خبرنگاران جوان-خبرگزاری جمهوری اسلامی
© 2020 کلیه حقوق برای سایت سیری در ایران محفوظ است.